Biến số khiến thị trường lo ngại

FED giảm lãi suất nhưng tiếp tục thắt chặt định lượng khiến thị trường e ngại về những biến số khó dự liệu.

Biến số khiến thị trường lo ngại

Fed giảm lãi suất thêm 25 điểm phần trăm, đưa lãi suất quỹ liên bang xuống phạm vi 4,25 – 4,5%.

Đây là lần giảm thứ ba liên tiếp trong năm, nhằm ứng phó với lạm phát cao và tăng trưởng kinh tế ổn định. Biểu đồ “dot plot” của Fed cho thấy dự kiến chỉ có thêm hai lần giảm lãi suất vào năm 2025, mỗi lần 25 bps, ít hơn so với kỳ vọng hồi tháng 9.

Các quan chức cũng dự định giảm thêm hai lần vào năm 2026 và một lần vào năm 2027. Tăng trưởng kinh tế mạnh hơn dự kiến, tỷ lệ thất nghiệp thấp, và lạm phát kéo dài buộc Fed phải điều chỉnh dự báo lãi suất trung lập lên 3%.

Lạm phát có thể chưa đạt mục tiêu 2% cho đến năm 2027. Fed nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2024 lên 2,5%, cao hơn 0,5 điểm % so với tháng 9, nhưng dự kiến tăng trưởng sẽ chậm lại trong những năm tiếp theo, về mức dài hạn 1,8%.

Tỷ lệ thất nghiệp năm nay được hạ dự báo xuống 4,2%, trong khi lạm phát toàn phần và lõi được nâng lên lần lượt 2,4% và 2,8%, cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Ngoài ra, sự bất ổn từ các chính sách dự kiến của Tổng thống đắc cử Trump (cắt giảm thuế, tăng thuế quan) được coi là có thể làm gia tăng lạm phát. Fed tỏ ra thận trọng và không vội vàng điều chỉnh chính sách tiền tệ cho đến khi có các dữ liệu cụ thể hơn.

Ngay sau quyết định của Fed, thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh. Các chỉ số chính như S&P 500, DowJones đã giảm điểm mạnh sau thông báo của FED. Việc tiếp tục thắt chặt định lượng làm giảm thanh khoản, ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu.

Giá vàng giảm, mất mốc 2.600 USD/ounce do đồng USD mạnh lên, làm giảm sức hấp dẫn của vàng đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác.

Bitcoin và các đồng tiền điện tử khác cũng chịu áp lực giảm giá, do tâm lý e ngại rủi ro gia tăng và dòng tiền chuyển hướng sang các tài sản an toàn hơn.

Chỉ số USD Index tăng vượt 108, phản ánh sức mạnh của đồng bạc xanh so với các đồng tiền khác. Điều này tạo áp lực lên các thị trường mới nổi và các doanh nghiệp có nợ bằng USD.

Mặc dù FED giảm lãi suất, việc tiếp tục thắt chặt định lượng dẫn đến giảm thanh khoản, khiến lãi suất cho vay trên thị trường có thể không giảm tương ứng, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và đầu tư.

Trong phiên 19/12, nhà đầu tư còn e ngại một biến số nữa là việc Ngân hàng Nhà nước (SBV) bán USD ra thị trường.

Trong năm 2024 này, đây là lần thứ 2 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV) thực hiện bán ra USD từ dự trữ ngoại hối nhằm can thiệp vào thị trường ngoại tệ. Động thái này thường được thực hiện trong bối cảnh tỷ giá USD/VND gia tăng đáng kể và có xu hướng biến động mạnh.

Tuy nhiên, việc bán USD ra thị trường không chỉ có tác dụng ổn định ngắn hạn mà còn có thể kéo theo một số hệ lụy đáng chú ý. Theo số liệu hiện tại (18/12), SBV đã bán ra thị trường hơn 6.1 tỷ USD

Khi SBV bán USD ra thị trường, nguồn cung ngoại tệ sẽ tăng lên, giúp giảm bớt áp lực mất giá của đồng VND. Điều này có thể làm giảm tình trạng đầu cơ USD và tâm lý hoang mang trên thị trường ngoại hối.

Động thái này có tác động tích cực là kiềm chế đầu cơ và tích trữ USD: Việc tăng cung USD làm giảm động cơ đầu cơ và tích trữ, ổn định thị trường ngoại hối. Tỷ giá ổn định giúp các doanh nghiệp nhập khẩu giảm chi phí, cải thiện hiệu quả kinh doanh. Sự can thiệp của SBV thể hiện cam kết ổn định tỷ giá, củng cố lòng tin của nhà đầu tư và công chúng.

Dù vậy, động thái này phát đi một tín hiệu tiêu cực, đó là việc bán USD chỉ mang tính ngắn hạn, không giải quyết được nguyên nhân cơ bản của mất cân đối cung cầu ngoại tệ. Nếu dự trữ ngoại hối giảm đáng kể, khả năng can thiệp của SBV sẽ bị hạn chế, dẫn đến áp lực tăng tỷ giá trong tương lai.

Việc bán USD đồng nghĩa với việc dự trữ ngoại hối của quốc gia bị rút bớt. Đây là một chỉ số quan trọng thể hiện sức mạnh tài chính của nền kinh tế. Dự trữ ngoại hối là “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế trước biến động toàn cầu. Khi dự trữ giảm, Việt Nam trở nên dễ bị tổn thương hơn trước các biến động kinh tế và tài chính quốc tế. Dự trữ ngoại hối thấp có thể gây khó khăn trong việc duy trì cân bằng cán cân thanh toán, đặc biệt khi dòng vốn nước ngoài rút ra hoặc xuất khẩu suy giảm.

Về dài hạn, dự trữ ngoại hối cạn kiệt làm giảm khả năng can thiệp của SBV, dẫn đến áp lực tăng lên tỷ giá trong tương lai, gây bất ổn kinh tế vĩ mô. Dự trữ ngoại hối thấp có thể ảnh hưởng đến đánh giá tín nhiệm của Việt Nam, làm giảm khả năng thu hút vốn đầu tư quốc tế.

Khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) bán USD ra thị trường, đồng nghĩa với việc hút VND về, dẫn đến giảm thanh khoản trong hệ thống ngân hàng. Thanh khoản thắt chặt có thể đẩy lãi suất liên ngân hàng lên cao, làm tăng chi phí vay vốn cho doanh nghiệp và cá nhân. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất và đầu tư, kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Ngoài ra, lãi suất tăng còn làm giảm nhu cầu tiêu dùng và đầu tư, do người dân và doanh nghiệp có xu hướng tiết kiệm hơn để hưởng lãi suất cao. Điều này dẫn đến giảm tổng cầu trong nền kinh tế, kéo theo suy giảm tăng trưởng.

Hơn nữa, việc NHNN can thiệp vào thị trường ngoại hối thông qua bán USD còn ảnh hưởng đến dự trữ ngoại hối quốc gia. Dự trữ giảm làm giảm khả năng ứng phó với các cú sốc kinh tế từ bên ngoài, tăng rủi ro cho ổn định kinh tế vĩ mô.

Việc SBV phải can thiệp thị trường ngoại hối có thể tạo ra tâm lý lo ngại cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. VN-Index giảm điểm mạnh trong phiên 19/12 nhưng khối lượng giao dịch không tăng mạnh so với các phiên trước, cho thấy tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khi thị trường thiếu vắng các thông tin hỗ trợ mạnh mẽ, và giai đoạn này chưa thật sự có tiền lớn quay lại tham gia thị trường.