0
0
Luật trừng phạt mới của Mỹ đặt Ấn Độ trước lựa chọn khó khăn giữa duy trì nguồn dầu Nga quan trọng và nguy cơ hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ phải chịu mức thuế lên tới 100%.
Nguồn dầu Nga đối mặt sức ép từ luật mới của Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/9 ký thành luật “Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026”, mở rộng các biện pháp trừng phạt, thuế quan và hạn chế liên quan đến Nga, đồng thời gia hạn một số biện pháp hiện hành đối với Iran.
Một trong những nội dung đáng chú ý của luật là trao cho Tổng thống Mỹ quyền áp mức thuế lên tới 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ những quốc gia thuộc nhóm mua nhiều dầu thô hoặc khí đốt Nga nhất nếu các nước này tiếp tục thực hiện giao dịch mới sau khi các quy định có hiệu lực. Việc áp thuế không diễn ra tự động mà phụ thuộc vào quyết định của chính quyền Mỹ.
Ấn Độ trở thành một trong những quốc gia chịu nhiều chú ý do vừa là thành viên BRICS, vừa là khách hàng lớn của dầu Nga. Trong tháng 7, dữ liệu Kpler cho thấy lượng dầu Nga vào Ấn Độ đạt khoảng 2,8 triệu thùng/ngày, cao hơn mức khoảng 2,7 triệu thùng/ngày của tháng trước và chiếm hơn một nửa tổng lượng dầu thô nhập khẩu của nước này.
Đến tháng 8, nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ giảm mạnh xuống khoảng 2,1 triệu thùng/ngày. Nguồn cung hạn chế hơn từ Nga, cạnh tranh gia tăng từ các nhà máy lọc dầu Trung Quốc và hoạt động bảo dưỡng tại một số cơ sở của Ấn Độ nằm trong những yếu tố khiến lượng nhập khẩu đi xuống. Dù vậy, Nga vẫn là nhà cung cấp dầu thô lớn nhất cho Ấn Độ.
Sức ép mới khiến lợi ích từ dầu Nga phải được cân nhắc cùng rủi ro thương mại. Nếu Washington sử dụng quyền hạn theo luật mới để áp thuế cao, hàng hóa Ấn Độ xuất khẩu sang Mỹ có thể chịu tác động đáng kể, đồng thời tạo thêm trở ngại cho quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh Washington và New Delhi đang tìm cách thúc đẩy các cuộc đàm phán thương mại. Chuyên gia Michael Kugelman của Atlantic Council nhận định luật mới xuất hiện vào thời điểm đặc biệt bất lợi đối với tiến trình đàm phán, khi hai bên vẫn cần thêm những bước ngoại giao để thu hẹp khác biệt.
New Delhi cân bằng an ninh năng lượng và lợi ích thương mại
Ấn Độ cho thấy chưa có ý định thay đổi nhanh chóng chính sách nhập khẩu năng lượng. Bộ Ngoại giao nước này khẳng định bảo đảm nhu cầu năng lượng cho 1,4 tỷ dân vẫn là ưu tiên, với nguồn cung được đa dạng hóa dựa trên lợi ích quốc gia và diễn biến thị trường.
New Delhi cũng cho biết vấn đề đã được trao đổi ở cấp cao với phía Mỹ trong những tháng gần đây. Ấn Độ cảnh báo các biện pháp liên quan đến hoạt động mua năng lượng Nga có thể ảnh hưởng đến quan hệ song phương cũng như thị trường năng lượng quốc tế, đồng thời tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích thương mại và kinh tế.
Bài toán kinh tế vì thế trở nên phức tạp. Nếu giảm mạnh nhập khẩu dầu Nga, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ có thể phải tìm nguồn thay thế trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động, làm gia tăng chi phí mua và vận chuyển nhiên liệu. Ngược lại, duy trì lượng mua lớn từ Nga có thể khiến hàng hóa Ấn Độ đối mặt với mức thuế cao hơn khi vào thị trường Mỹ.
Yếu tố chính trị trong nước cũng làm lựa chọn của New Delhi thêm nhạy cảm. Giá nhiên liệu tăng có thể trở thành vấn đề đáng chú ý khi một số bang chuẩn bị bước vào các cuộc bầu cử, trong khi mức thuế cao từ Mỹ có nguy cơ gây sức ép lên hoạt động xuất khẩu và quan hệ kinh tế song phương.
Mức độ tác động cuối cùng sẽ phụ thuộc vào cách Washington triển khai quyền hạn theo luật mới. Nếu việc áp thuế được trì hoãn hoặc chỉ giới hạn ở mức thấp, sức ép đối với Ấn Độ có thể được thu hẹp. Tuy nhiên, mức thuế tiến gần trần 100% sẽ khiến New Delhi phải đối mặt với sự đánh đổi lớn hơn giữa an ninh năng lượng và lợi ích thương mại tại một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất.
