0
0
Trong bối cảnh lo ngại về vấn đề lừa đảo, an toàn thông tin cá nhân gia tăng sau sự cố tại Trung tâm Thông tin tín dụng Việt Nam (CIC), nhiều tổ chức tài chính và cơ quan chức năng đã đồng loạt phát đi những cảnh báo khẩn cấp.
Các chiêu thức lừa đảo ngày càng tinh vi, lợi dụng tâm lý hoang mang của người dân để chiếm đoạt tài sản. Đây không chỉ là câu chuyện của một cá nhân, mà là bài học chung cho cả cộng đồng về cách bảo vệ bản thân trong môi trường số đầy rẫy rủi ro.
Những kịch bản lừa đảo nguy hiểm
Các đối tượng lừa đảo đang tận dụng triệt để sự cố CIC để tạo ra những kịch bản phức tạp, đánh vào sự thiếu hiểu biết và tâm lý sợ hãi của người dân. Dưới đây là 7 thủ đoạn phổ biến nhất đã được Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và các cơ quan chức năng cảnh báo:
Chiêu lừa thông báo rủi ro tài khoản: Kẻ gian gửi tin nhắn hoặc gọi điện thông báo tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng của bạn đang gặp rủi ro, yêu cầu bạn nhấp vào một đường link hoặc cài đặt ứng dụng lạ để “xử lý sự cố”. Mục đích của chúng là lừa bạn truy cập vào các trang web giả mạo hoặc cài đặt mã độc để đánh cắp thông tin cá nhân.
Thông báo nợ xấu và chào mời “xóa nợ”: Lợi dụng sự kiện CIC, kẻ gian mạo danh nhân viên CIC hoặc ngân hàng, thông báo rằng lịch sử tín dụng của bạn có nợ xấu hoặc có khoản vay không rõ ràng. Chúng gây hoang mang và yêu cầu bạn cung cấp thông tin cá nhân, thậm chí dụ dỗ bạn cài đặt ứng dụng để “khắc phục”, thực chất là để chiếm đoạt tài khoản.
Giả danh nhân viên ngân hàng: Kẻ lừa đảo nắm được một phần thông tin tín dụng của bạn, sau đó gọi điện yêu cầu tất toán các khoản vay hoặc thẻ tín dụng dù chưa đến hạn. Một chiêu thức khác là chúng chào mời các gói vay “siêu tốc” với lãi suất hấp dẫn, nhưng lại dẫn bạn đến các app vay nóng không có giấy phép, tiềm ẩn rủi ro rất cao.
Mạo danh công an, cơ quan điều tra: Đây là kịch bản không mới nhưng vẫn hiệu quả. Kẻ gian gọi điện, tự xưng là cán bộ công an và yêu cầu bạn chuyển tiền vào một tài khoản “của cơ quan điều tra” để chứng minh sự trong sạch. Tuyệt đối không thực hiện theo yêu cầu này, vì các cơ quan công an không bao giờ làm việc qua điện thoại và không yêu cầu chuyển tiền.
Dụ dỗ cập nhật thông tin qua đường link độc hại: Kẻ xấu mạo danh cán bộ nhà nước hoặc nhân viên ngân hàng, yêu cầu bạn cập nhật dữ liệu sinh trắc học, VNeID, hay khai báo thuế qua một đường link. Thực tế, đường link này chứa mã độc, và chỉ cần bạn truy cập, thiết bị của bạn sẽ bị chiếm quyền điều khiển.
Chào bán tài liệu chứa mã độc: Lợi dụng tâm lý tò mò, kẻ gian phát tán các tài liệu được cho là có liên quan đến sự cố CIC. Các tài liệu này thường đi kèm mã độc, được thiết kế để tấn công và chiếm quyền kiểm soát thiết bị của người dùng khi họ tải về.
Sử dụng công nghệ Deepfake, AI: Với sự phát triển của công nghệ, kẻ lừa đảo có thể tạo ra các hình ảnh và video giả mạo sử dụng khuôn mặt của bạn với độ chính xác cao. Chúng sẽ dùng các hình ảnh, video này để gọi điện lừa đảo người thân, bạn bè, khiến họ khó phân biệt thật – giả và dễ dàng sập bẫy.
Bí kíp đối phó và lời khuyên từ cơ quan chức năng
Để không trở thành nạn nhân của những chiêu trò tinh vi này, các chuyên gia và ngân hàng đưa ra 5 lời khuyên quan trọng bạn cần nằm lòng:
Không tương tác với người lạ không xác minh: Hãy đặc biệt cảnh giác với những cuộc gọi, tin nhắn từ người tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng hoặc nhân viên ngân hàng nếu bạn chưa kiểm tra và xác minh được thông tin của họ.
Tuyệt đối không nhấp vào đường link, mã QR lạ: Đừng bao giờ truy cập vào các đường link, quét mã QR hoặc cài đặt các ứng dụng được gửi từ người lạ hoặc các nguồn không đáng tin cậy. Chỉ cài đặt ứng dụng từ các chợ ứng dụng chính thức như Google Play và App Store.
Giữ kín thông tin cá nhân và tài khoản: Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, số thẻ, mã CVV/CVC hoặc bất kỳ thông tin nhạy cảm nào khác cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hay email, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng. Các tổ chức tài chính và cơ quan chức năng không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp những thông tin này.
Bảo mật thông tin trên mạng xã hội: Hạn chế chia sẻ công khai hình ảnh, video và thông tin cá nhân lên mạng xã hội. Nên cài đặt chế độ bảo mật và quyền riêng tư ở mức cao nhất để tránh bị kẻ gian lợi dụng.
Thông báo và trình báo kịp thời: Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, hãy ngay lập tức lưu lại các bằng chứng như tin nhắn, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội của đối tượng. Chụp lại màn hình các tin nhắn đe dọa và trình báo sự việc cho cơ quan công an nơi gần nhất để được hướng dẫn và xử lý.
Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Quốc gia (VNCERT) thuộc Bộ Công an khuyến nghị người dân không nên quá hoang mang sau sự cố CIC. Dịch vụ ngân hàng và hệ thống tài chính vẫn an toàn. Người dân không cần phải đóng hay khóa thẻ tín dụng, cũng như không tin tưởng, bình luận hay chia sẻ các nguồn tin thất thiệt, xuyên tạc trên mạng xã hội.
Thay vào đó, hãy tham khảo thông tin từ các nguồn chính thống và chủ động tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho người thân, đặc biệt là người lớn tuổi và học sinh, sinh viên, để họ cùng nâng cao cảnh giác. Nếu cần thay đổi thông tin liên quan đến tài khoản ngân hàng, hãy đến trực tiếp quầy giao dịch hoặc sử dụng các kênh chính thức trên website/ứng dụng của ngân hàng.
Bảo vệ an toàn tài chính không chỉ là trách nhiệm của ngân hàng, mà còn là ý thức của mỗi cá nhân. Cẩn trọng, xác minh thông tin và tuân thủ các nguyên tắc bảo mật là chìa khóa để bạn an toàn trước làn sóng lừa đảo đang gia tăng.
