0
0
Xuất khẩu Trung Quốc sụt giảm bất ngờ 1.1% trong tháng 10, đánh dấu lần giảm đầu tiên sau gần hai năm. Sự suy yếu này phản ánh nhu cầu toàn cầu chậm lại và những hệ quả kéo dài từ căng thẳng thương mại Mỹ-Trung.
Dữ liệu kinh tế được công bố gần đây đã hé lộ một bức tranh ít lạc quan hơn về lĩnh vực thương mại của Trung Quốc, khi kim ngạch xuất khẩu của quốc gia này bất ngờ ghi nhận mức sụt giảm lần đầu tiên trong gần hai năm.
Sự kiện này đánh dấu một điểm đảo chiều đáng chú ý trong hoạt động ngoại thương, vốn là một trong những động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Sự suy yếu này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đối diện với nhiều thách thức và căng thẳng thương mại song phương với Hoa Kỳ vẫn là yếu tố khó lường, bất chấp những dấu hiệu giảm nhiệt gần đây.
Cụ thể, theo số liệu thống kê chính thức, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 10 năm 2025 (tính theo đồng USD) đã giảm 1.1% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này thấp hơn đáng kể so với dự báo đồng thuận của các nhà kinh tế, những người tham gia khảo sát của Reuters đã kỳ vọng mức tăng trưởng đạt 3%.
Mức giảm 1.1% cũng là một sự thụt lùi mạnh mẽ so với mức tăng 8.3% đã đạt được trong tháng 9 trước đó. Đây là lần đầu tiên hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc suy giảm kể từ tháng 3 năm 2024, làm nổi bật những áp lực mới đang đè nặng lên các nhà sản xuất và nhà xuất khẩu tại đại lục.
Nhập khẩu cũng cho thấy sự chững lại khi chỉ tăng 1% trong tháng 10 so với cùng kỳ, không đạt được mức dự báo là 3.2% và giảm mạnh so với mức tăng 7.4% ghi nhận trong tháng 9.
Dữ liệu nhập khẩu yếu kém này phản ánh tác động dai dẳng từ các vấn đề nội tại của nền kinh tế Trung Quốc, đặc biệt là cuộc khủng hoảng kéo dài trong thị trường bất động sản cùng với tình trạng việc làm chưa được cải thiện, những yếu tố tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực đến tổng nhu cầu tiêu dùng và đầu tư trong nước. Sự đồng thời suy yếu của cả xuất khẩu và nhập khẩu cho thấy cả nhu cầu từ bên ngoài lẫn sức mua trong nước đều đang đối diện với những lực cản đáng kể.
Bối cảnh vĩ mô và các yếu tố tác động đến xuất khẩu
Sự sụt giảm của xuất khẩu có thể được xem xét dưới góc độ của nhiều yếu tố vĩ mô đang hội tụ. Một trong những nguyên nhân trực tiếp được đề cập là sự chậm lại của hoạt động tích trữ hàng hóa toàn cầu.
Sau giai đoạn bùng nổ nhu cầu và chu kỳ bổ sung hàng tồn kho hậu đại dịch COVID-19, nhiều nền kinh tế lớn hiện đã hoàn tất việc tái thiết lập chuỗi cung ứng, dẫn đến việc giảm mạnh nhu cầu đối với hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc. Sự bình thường hóa này đồng nghĩa với việc các nhà xuất khẩu Trung Quốc phải cạnh tranh trong một môi trường nhu cầu quốc tế đã trở nên yếu hơn và mang tính chọn lọc hơn.
Một yếu tố then chốt khác chính là bối cảnh căng thẳng thương mại kéo dài với Hoa Kỳ. Mặc dù dữ liệu tháng 10 phản ánh tình hình trước thỏa thuận đình chiến gần đây, nhưng sự leo thang căng thẳng thương mại trong suốt thời gian qua đã tạo ra một môi trường không chắc chắn, khiến các doanh nghiệp Mỹ và các chuỗi cung ứng toàn cầu tìm kiếm các giải pháp thay thế, chẳng hạn như chuyển dịch sản xuất khỏi Trung Quốc.
Việc áp đặt các mức thuế quan cao và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với công nghệ chiến lược đã gây ra một sự xáo trộn lớn, làm giảm tính cạnh tranh của hàng hóa Trung Quốc trên thị trường Mỹ, vốn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này. Tình hình này đã tạo ra một lực cản đáng kể, thể hiện qua việc các đơn đặt hàng mới có xu hướng chậm lại hoặc bị chuyển hướng sang các quốc gia khác trong khu vực.
Sự suy giảm của nhập khẩu, mặc dù ở mức khiêm tốn hơn so với xuất khẩu, lại cung cấp cái nhìn sâu sắc về những thách thức nội tại của Trung Quốc. Cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài đã làm xói mòn lòng tin của người tiêu dùng và nhà đầu tư, dẫn đến sự sụt giảm trong chi tiêu cho các mặt hàng nhập khẩu cũng như nguyên vật liệu đầu vào.
Thị trường việc làm yếu kém cũng góp phần tạo ra áp lực lên thu nhập hộ gia đình và tiêu dùng. Trong khi các nhà hoạch định chính sách tại Bắc Kinh đang nỗ lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào đầu tư và xuất khẩu sang dựa vào tiêu dùng nội địa, thì dữ liệu nhập khẩu tháng 10 cho thấy mục tiêu này vẫn còn nhiều khó khăn, đòi hỏi những giải pháp kích thích nhu cầu và phục hồi lòng tin thị trường mạnh mẽ hơn.
Tác động của thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ-Trung
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang gần đây, một diễn biến tích cực đã xảy ra, có khả năng ảnh hưởng đến triển vọng xuất khẩu trong những tháng cuối năm. Sau cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào tuần trước, hai bên đã đạt được một thỏa thuận quan trọng nhằm giảm bớt tình trạng đối đầu thương mại đang đe dọa đẩy mối quan hệ song phương vào một cuộc chiến thương mại toàn diện.
Theo các điều khoản được công bố, hai cường quốc kinh tế đã đồng ý rút lại một số biện pháp trừng phạt, bao gồm việc hủy bỏ một số mức thuế quan cao đang được áp dụng, cũng như nới lỏng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với các khoáng sản chiến lược và công nghệ tiên tiến. Về phía mình, Trung Quốc đã cam kết tăng cường mua đậu nành và các sản phẩm nông nghiệp khác của Mỹ, đồng thời tăng cường hợp tác với Washington trong nỗ lực ngăn chặn dòng chảy fentanyl.
Kết quả của thỏa thuận này đã có những phản ứng ban đầu trên thị trường. Theo ước tính từ Macquarie Group, thuế suất hiệu quả mà Mỹ áp dụng đối với hàng xuất khẩu từ Trung Quốc đã giảm xuống còn 31% sau thỏa thuận. Mặc dù mức thuế này vẫn còn cao so với giai đoạn trước khi chiến tranh thương mại bùng nổ, việc giảm bớt gánh nặng thuế quan này có thể mang lại một sự cứu trợ nhất định cho các nhà xuất khẩu Trung Quốc và giúp xoa dịu phần nào lo ngại của người mua hàng Mỹ.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng tác động đầy đủ của thỏa thuận này có thể chỉ được thể hiện rõ ràng trong dữ liệu thương mại của các tháng tiếp theo, đặc biệt là khi các nhà nhập khẩu và xuất khẩu điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và chuỗi cung ứng của họ theo tình hình mới.
Dữ liệu thương mại tháng 10/2025 cho thấy hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc đã chịu những áp lực đáng kể từ sự suy yếu của nhu cầu toàn cầu và hệ quả dai dẳng từ các rào cản thương mại.
Kết quả này, cùng với sự tăng trưởng nhập khẩu thấp, làm nổi bật những thách thức kép mà Bắc Kinh đang phải đối mặt, bao gồm cả nhu cầu giải quyết các vấn đề cấu trúc nội địa và thích ứng với một môi trường thương mại quốc tế đang thay đổi. Mặc dù thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ-Trung mang lại một tia hy vọng về sự ổn định, con đường phục hồi cho lĩnh vực thương mại của Trung Quốc vẫn đòi hỏi sự giám sát và các chính sách hỗ trợ kinh tế cẩn trọng.
