0
0
Ngành thủy sản Việt Nam tiếp tục ghi nhận kết quả tăng trưởng khả quan trong 11 tháng năm 2025, bất chấp môi trường thương mại toàn cầu nhiều biến động. Với sự đóng góp nổi bật từ các mặt hàng chủ lực, kim ngạch xuất khẩu dự kiến thiết lập mức kỷ lục mới trong năm nay.
Sự phục hồi rõ nét ở nhiều nhóm sản phẩm chủ lực
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 11/2025 ghi nhận gần 990 triệu USD giá trị xuất khẩu thủy sản, tăng 6,6% so với cùng kỳ 2024. Mức tăng này cho thấy nhu cầu thị trường đang cải thiện ở nhiều phân khúc, đặc biệt là các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh của Việt Nam.
Trong đó, tôm tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt với hơn 385 triệu USD, tăng 11,7% so với cùng kỳ. Cả tôm chân trắng và tôm hùm đều tăng trưởng hai chữ số, phản ánh nhu cầu ổn định tại nhiều thị trường lớn. Cá tra đạt gần 197 triệu USD, tăng 9,7%, cho thấy sự phục hồi đáng kể tại khu vực châu Á. Các nhóm sản phẩm khác như cá biển, mực, bạch tuộc và nhuyễn thể cũng duy trì xu hướng tăng, đóng góp vào mức tăng trưởng chung của ngành.
Về thị trường, xuất khẩu sang khối CPTPP, Trung Quốc (kể cả Hong Kong), EU và Brazil đạt mức tăng mạnh. Ngược lại, thị trường Hoa Kỳ ghi nhận mức giảm gần 5% trong tháng 11 do yếu tố chính sách và điều chỉnh từ phía các nhà nhập khẩu.
Tính chung 11 tháng, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt hơn 10,5 tỷ USD, tăng 14,6% so với cùng kỳ. Tôm tiếp tục giữ vai trò trọng tâm với 4,31 tỷ USD—tăng 21,2%, mức tăng cao nhất trong các nhóm ngành. Cá tra đóng góp hơn 2 tỷ USD, tăng 9%, trong khi cá ngừ đạt 855,7 triệu USD. Nhiều nhóm sản phẩm như nhuyễn thể, cá biển và hàng giá trị gia tăng duy trì mức tăng trưởng hai chữ số.
Đáng chú ý, các nước thuộc khối CPTPP hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu thị trường xuất khẩu thủy sản, với 27,2% và mức tăng 24,3% so với cùng kỳ. Trung Quốc tăng 30,6%, EU tăng 11,9%, trong khi Hoa Kỳ dù tăng 8,1% tính lũy kế nhưng bắt đầu có dấu hiệu chậm lại trong quý IV.
Theo phân tích của VASEP, kết quả trên thể hiện sự chủ động của doanh nghiệp trong việc điều chỉnh kế hoạch giao hàng, đặc biệt là trước các quy định mới của Hoa Kỳ liên quan đến ngành hải sản, cũng như trước những chuyển động pháp lý trong vụ kiện chống bán phá giá mặt hàng tôm.
Mực và bạch tuộc tiếp tục tăng tốc, nhưng năm 2026 có thể đối diện thách thức lớn
Trong nhóm hải sản, mực và bạch tuộc là hai mặt hàng nổi bật với mức tăng trưởng ấn tượng. Theo chuyên gia thị trường Kim Thu, dù ngành chế biến gặp khó về nguồn nguyên liệu và biến động từ thị trường quốc tế, xuất khẩu mực – bạch tuộc trong năm 2025 vẫn duy trì mức tăng khoảng 25%.
Thị trường chủ lực của nhóm này tiếp tục là các nước Đông Á và ASEAN, chiếm tới 94% tổng kim ngạch. Hàn Quốc vẫn dẫn đầu với 38%, theo sau là Nhật Bản với 23%. Đáng chú ý, Thái Lan đang nổi lên như thị trường tăng trưởng nhanh, ghi nhận mức tăng tới 39% trong 10 tháng đầu năm.
Xu hướng tiêu dùng cũng thay đổi rõ nét. Các sản phẩm chế biến sẵn như mực khô ăn liền, bạch tuộc luộc đông lạnh, mực một nắng… đang được ưa chuộng tại nhiều thị trường truyền thống. Tính tiện lợi, chất lượng ổn định và khả năng bảo quản dài ngày là những yếu tố giúp nhóm sản phẩm này gia tăng sức cạnh tranh. Nếu nguồn cung nguyên liệu cải thiện, xuất khẩu mực – bạch tuộc dự kiến có thể tăng thêm 10–15% trong dịp cuối năm.
Tuy nhiên, năm 2026 được dự báo có thể trở thành thời điểm đầy thách thức nếu Việt Nam chưa được gỡ “thẻ vàng” IUU từ EU và phải đối diện nguy cơ “thẻ đỏ MMPA” từ Hoa Kỳ. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư mạnh vào minh bạch hóa chuỗi cung ứng, kiểm soát khai thác, hoàn thiện chứng nhận và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc.
Chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp xuất khẩu nên tập trung mạnh hơn vào các thị trường ổn định như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, đồng thời đẩy mạnh tỷ trọng sản phẩm chế biến – vốn mang lại biên lợi nhuận cao hơn 20–30% so với sản phẩm thô. Đây được xem là hướng đi quan trọng để duy trì tăng trưởng trong bối cảnh rủi ro pháp lý gia tăng.
Triển vọng cả năm 2025
Dựa trên kết quả 11 tháng và nhu cầu dịp cuối năm, VASEP dự báo kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 có thể đạt 11,2 – 11,3 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, tôm dự kiến vượt 4,6 tỷ USD; cá tra có thể đạt hơn 2,1 tỷ USD; cá ngừ hướng tới mốc 900 triệu USD. Với đà tăng này, ngành thủy sản đang củng cố vị thế cung ứng tại nhiều thị trường lớn, đồng thời mở ra dư địa phát triển mạnh hơn trong giai đoạn 2026–2027 nếu vượt qua được các rào cản pháp lý quốc tế.
