0
0
Trong bối cảnh nông nghiệp vẫn đóng vai trò trụ cột của nền kinh tế, hoạt động xuất khẩu phân bón của Việt Nam đang ghi nhận bước tiến đáng kể.
Không chỉ tăng trưởng cả về lượng lẫn kim ngạch, phân bón Việt Nam còn trở thành “cứu tinh” đối với một số quốc gia láng giềng có nhu cầu cao, đặc biệt là Campuchia.
Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, trong tháng 8/2025, xuất khẩu phân bón đạt hơn 204 nghìn tấn với trị giá khoảng 93 triệu USD. So với tháng trước đó, sản lượng tăng 13,6% và giá trị tăng 15,1%. Tính chung 8 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 1,5 triệu tấn phân bón, thu về 624 triệu USD, tăng gần 30% cả về khối lượng và kim ngạch so với cùng kỳ năm 2024. Giá xuất khẩu bình quân đạt 415 USD/tấn, nhích nhẹ 1,1%.
Campuchia dẫn đầu về nhu cầu nhập khẩu phân bón Việt Nam
Trong cơ cấu thị trường, Campuchia tiếp tục giữ vị trí số một khi chiếm tới 32,5% tổng lượng xuất khẩu phân bón của Việt Nam. Từ đầu năm đến nay, nước bạn đã nhập gần 500 nghìn tấn, trị giá hơn 195 triệu USD, tăng 33% về lượng so với cùng kỳ năm trước. Dù giá trung bình giảm nhẹ 4%, mức 399 USD/tấn vẫn phản ánh sức cạnh tranh ổn định của hàng Việt.
Campuchia vốn được đánh giá là thị trường giàu tiềm năng, nhu cầu phân bón tăng trưởng đều qua từng năm. Theo số liệu từ các tổ chức nghiên cứu, nước này tiêu thụ khoảng 380.000 – 410.000 tấn ure, 250.000 – 280.000 tấn DAP và 260.000 – 300.000 tấn NPK mỗi năm. Trong đó, hơn 90% nhu cầu ure tập trung vào loại hạt đục – sản phẩm mà hiện chỉ có Đạm Cà Mau của Việt Nam sản xuất được. Đây là lợi thế cạnh tranh giúp doanh nghiệp trong nước giữ vững thị phần.
Ngoài Campuchia, Hàn Quốc và Malaysia cũng là những thị trường quan trọng. Hàn Quốc nhập khẩu hơn 109 nghìn tấn trong 8 tháng qua, trị giá 45 triệu USD, song giảm hơn 10% so với cùng kỳ. Trái lại, Malaysia ghi nhận tăng trưởng tích cực với hơn 93 nghìn tấn, trị giá gần 40 triệu USD, tăng 11% về lượng và 21% về giá trị, giá bình quân tăng lên 420 USD/tấn.
Cơ hội và thách thức với ngành phân bón Việt Nam
Hiện nay, tổng sản lượng phân bón trong nước vào khoảng 8 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu thị trường nội địa vượt 11 triệu tấn. Sự mất cân đối cơ cấu sản xuất khiến một số loại phân bón dư thừa, trong khi những loại khác lại thiếu hụt. Do đó, xuất khẩu vừa giúp giải tỏa nguồn cung, vừa mang lại nguồn ngoại tệ cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, ngành phân bón Việt Nam đang đối mặt không ít thách thức. Một trong những rào cản lớn là mức thuế xuất khẩu ure 5%. Trong khi các đối thủ cạnh tranh như Indonesia, Malaysia hay Brunei không phải chịu thuế này, hàng Việt bị bất lợi về giá, làm giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Thực tế, trong nhiều năm gần đây, doanh nghiệp trong nước phải nỗ lực rất lớn để giữ thị phần, đặc biệt là tại các thị trường trọng điểm.
Trước tình hình đó, Hiệp hội Phân bón Việt Nam kiến nghị Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét hạ thuế suất xuất khẩu ure từ 5% xuống 0%. Theo Hiệp hội, việc điều chỉnh chính sách thuế không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng lợi thế, mà còn gián tiếp hỗ trợ nông dân thông qua giá thành hợp lý hơn và nguồn cung ổn định.
Ở góc độ dài hạn, khi thị trường nông sản toàn cầu liên tục biến động, nhu cầu phân bón dự báo vẫn tăng, đặc biệt tại các nước đang phát triển. Đây là cơ hội để Việt Nam củng cố vị thế trên bản đồ xuất khẩu, nhất là với những sản phẩm đặc thù như ure hạt đục. Song song, việc đầu tư công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường mới cũng là giải pháp quan trọng để giảm phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.
Với đà tăng trưởng ấn tượng trong 8 tháng đầu năm 2025, hoạt động xuất khẩu phân bón đang trở thành điểm sáng của nông nghiệp Việt Nam. Nếu chính sách thuế được tháo gỡ và cơ cấu sản xuất được điều chỉnh hợp lý, ngành phân bón hoàn toàn có thể bứt phá, vừa đáp ứng nhu cầu trong nước, vừa gia tăng vị thế tại thị trường quốc tế.
