Trên toàn cầu, Gen Z đang định hình lại các xu hướng đầu tư với sự đa dạng trong lựa chọn kênh.
Xu hướng đầu tư của Gen Z toàn cầu
Trên toàn cầu, Gen Z đang định hình lại các xu hướng đầu tư với sự đa dạng trong lựa chọn kênh. theo báo cáo của Viện CFA nghiên cứu thói quen đầu tư của Thế hệ Z, tại Trung Quốc, phần lớn thế hệ trẻ này ưu tiên các kênh tài chính truyền thống như quỹ tương hỗ (54%) và cổ phiếu (32%).
Tại Mỹ, Canada và Anh, Gen Z lại thể hiện sự ưa thích các lựa chọn rủi ro hơn như tiền mã hóa và cổ phiếu cá nhân, tận dụng tiềm năng sinh lời cao từ các khoản đầu tư mạo hiểm. Sự chuyển dịch này phản ánh cách thế hệ trẻ đang tìm kiếm các cơ hội đầu tư không chỉ qua kênh tài chính truyền thống mà còn thử sức với những kênh mới mẻ đầy thử thách.
Một điểm đáng chú ý là thời điểm Gen Z bắt đầu đầu tư có sự khác biệt lớn giữa các khu vực. Trong khi tại Mỹ và Canada, nhiều người trẻ đã tiếp cận thị trường từ trước 18 tuổi (25% và 24%), thì ở Trung Quốc, con số này chỉ đạt 7%. Điều này cho thấy mức độ nhận thức tài chính ở mỗi quốc gia ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi đầu tư của thế hệ trẻ.
Gen Z tại Trung Quốc có quy mô đầu tư trung bình khoảng 120.000 nhân dân tệ ( gần 419 triệu VND) cao hơn so với các quốc gia khác. Sự hỗ trợ từ gia đình và môi trường tài chính thuận lợi giúp họ dễ dàng tham gia vào các kênh đầu tư lớn.
Điều này cho thấy sự ảnh hưởng mạnh mẽ của yếu tố gia đình và môi trường kinh tế đối với hành vi đầu tư của thế hệ trẻ tại Trung Quốc, giúp họ có khả năng tiếp cận các cơ hội tài chính sớm và dễ dàng hơn.
Thách thức và cơ hội đầu tư của Gen Z

Gen Z trên toàn cầu thường đặt các mục tiêu thực tế như tiết kiệm (50%) và chuẩn bị cho thanh toán ( 40%). Những mục tiêu này không chỉ phản ánh cách Gen Z ưu tiên chất lượng cuộc sống mà còn thể hiện sự chủ động trong kế hoạch tài chính dài hạn.
Dù xu hướng đầu tư của Gen Z toàn cầu có sự khác biệt lớn, nhưng điểm chung là họ đang tìm kiếm các cơ hội đầu tư đa dạng và linh hoạt, kết hợp giữa các kênh tài chính truyền thống và mới mẻ.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất mà họ gặp phải là việc quản lý rủi ro và điều chỉnh chiến lược đầu tư phù hợp với sự thay đổi liên tục của thị trường. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức tài chính và học hỏi kinh nghiệm từ các thế hệ đi trước sẽ giúp Gen Z không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn tận dụng tối đa các cơ hội đầu tư trong tương lai.
Xu hướng đầu tư của Gen Z Việt Nam
Báo cáo Nghiên cứu tâm lý người tiêu dùng ASEAN 2024 của Ngân hàng UOB cho thấy người tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt là thế hệ Gen Z, đang có sự thay đổi đáng kể trong thói quen chi tiêu và đầu tư. Dù 8 trong 10 người tiêu dùng cảm thấy tích cực về tình hình kinh tế, nhưng với sự phức tạp của nền kinh tế hiện tại, nhóm Gen Z đã chuyển từ chi tiêu cảm tính sang tiết kiệm và đầu tư mạnh mẽ hơn. \
Hiện nay, Gen Z dành đến 32% thu nhập cho tiết kiệm và tìm kiếm các cơ hội đầu tư để xây dựng tài sản bền vững. Họ không chỉ chú trọng vào việc kiếm tiền mà còn nghiên cứu các phương pháp đầu tư và quản lý tài chính thông minh. Điều này phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của Gen Z đến kiến thức tài chính, nhằm tạo ra thu nhập bền vững từ sớm.

Tại Việt Nam, Gen Z đang tích cực tham gia vào thị trường đầu tư thông qua các công cụ tài chính hiện đại như ứng dụng quản lý quỹ, ví điện tử và nền tảng giao dịch trực tuyến. Các kênh đầu tư phổ biến hiện nay bao gồm gửi tiết kiệm, mua bảo hiểm, và gần đây là cổ phiếu, blockchain và crypto. Gen Z cũng tận dụng các chương trình chiết khấu, hoàn tiền từ thanh toán trực tuyến để tối ưu hóa chi tiêu và tích lũy tài sản.
Mạng xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp kiến thức tài chính cho Gen Z Việt Nam. Các nền tảng như TikTok, Facebook và các diễn đàn đầu tư trực tuyến là nơi họ tìm kiếm lời khuyên và chia sẻ kinh nghiệm. Gen Z cũng ngày càng sử dụng các ứng dụng công nghệ để quản lý tài chính cá nhân và tối ưu hóa chi phí.
Tuy nhiên, dù tiềm năng đầu tư của Gen Z là rất lớn, họ cũng phải đối mặt với không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn là thiếu kinh nghiệm và kiến thức tài chính vững vàng, dẫn đến những quyết định đầu tư sai lầm.
Ông Paul Kim, Giám đốc Khối Dịch vụ Tài chính Cá nhân, Ngân hàng UOB Việt Nam, cho biết rằng 77% người tiêu dùng Việt Nam vẫn bày tỏ lo lắng về các vấn đề tài chính, trong đó Gen Z (87%) lo ngại cao nhất.

Bên cạnh đó, sự biến động mạnh mẽ của thị trường chứng khoán và tiền mã hóa có thể gây tổn thất đáng kể đối với những nhà đầu tư thiếu hiểu biết. Do đó, việc cung cấp các khóa học về tài chính, các lớp học đầu tư và tư vấn đầu tư là cần thiết để giúp Gen Z quản lý rủi ro và đưa ra những quyết định đầu tư sáng suốt hơn.
4 lời khuyên cho Gen Z Việt Nam
Tìm hiểu kỹ lưỡng trước khi đầu tư
Dù có sự hỗ trợ từ công nghệ, Gen Z cần ưu tiên kiến thức cơ bản về tài chính và đầu tư. Việc tham gia các khóa học trực tuyến hoặc đọc sách về tài chính cá nhân có thể giúp tăng cường nhận thức và giảm thiểu rủi ro.
Bạn có thể học các kiến thức cơ bản về tài chính từ những khóa học online miễn phí như “Personal Finance” trên Coursera hoặc thay vì vội vàng mua cổ phiếu theo lời đồn bạn có thể đọc các bài báo của Smart về tài chính để biết thêm các thông tin và lời khuyên hữu ích khi đầu tư
Đa dạng hóa danh mục đầu tư
Không nên đặt tất cả vốn vào một kênh đầu tư. Hãy đa dạng hóa bằng cách kết hợp giữa kênh truyền thống (gửi tiết kiệm, bảo hiểm) và kênh mới (cổ phiếu, trái phiếu, crypto).
Bạn không nên chỉ tập trung vào crypto hay chứng khoán. Chẳng hạn, nếu bạn có 100 triệu đồng, hãy chia ra: 50 triệu vào gửi tiết kiệm, 30 triệu đầu tư cổ phiếu ổn định (VD: Vinamilk, FPT), và 20 triệu thử nghiệm với crypto hoặc trái phiếu doanh nghiệp có độ rủi ro trung bình
Đầu tư dài hạn
Tư duy ngắn hạn có thể dẫn đến quyết định vội vàng. Hãy tập trung vào các mục tiêu dài hạn như tích lũy tài sản, chuẩn bị cho hưu trí hoặc khởi nghiệp, từ đó tạo nền tảng tài chính vững chắc.
Nếu mục tiêu của bạn là mua nhà sau 10 năm, hãy cân nhắc đầu tư vào các quỹ chỉ số ETF hoặc cổ phiếu blue-chip có tiềm năng tăng trưởng ổn định. Ví dụ, thay vì lướt sóng cổ phiếu ngắn hạn, bạn có thể giữ cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn như Vietcombank để gia tăng giá trị lâu dài.
Theo dõi và thích nghi với thị trường
Với sự biến động mạnh mẽ của thị trường, Gen Z cần học cách theo dõi sát sao các xu hướng và thay đổi chiến lược đầu tư kịp thời. Các công cụ phân tích trực tuyến và tư vấn tài chính có thể hỗ trợ họ trong việc này.
Sử dụng các công cụ phân tích thị trường như Investing.com hoặc TradingView để cập nhật dữ liệu. Theo dõi tin tức tài chính qua SmartF và cộng đồng chuyên về đầu tư để nhận thông tin kịp thời.