0
0
Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế FDI diễn ra vào sáng ngày 30/6/2026, các nhà lãnh đạo và chuyên gia đầu ngành đã cùng thảo luận sâu sắc về bài toán khơi thông nguồn lực. Trong đó, việc xây dựng một thị trường vốn hiện đại được xác định là bệ đỡ chiến lược để thu hút dòng vốn gián tiếp dài hạn, ổn định và có trách nhiệm.
Bước chuyển dịch chiến lược nhằm bảo đảm an ninh tài chính quốc gia
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tầm nhìn cốt lõi của Nghị quyết 10 đối với tương lai phát triển kinh tế. Nghị quyết mới không chỉ đặt ra những định hướng thuần túy về thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mà còn yêu cầu một chiến lược đồng bộ nhằm thúc đẩy các kênh dẫn vốn.
Mục tiêu cốt lõi được ban lãnh đạo xác định là nhanh chóng phát triển thị trường vốn, thúc đẩy tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán, mở rộng hệ thống các quỹ đầu tư, hình thành trung tâm tài chính quốc tế cùng các khu thương mại tự do.
Theo chỉ đạo, định vị chiến lược của Việt Nam cần có sự thay đổi mang tính căn bản trong kỷ nguyên mới. Quốc gia không chỉ đóng vai trò là nơi đặt các công xưởng, nhà máy sản xuất của thế giới, mà phải vươn mình trở thành một trung tâm huy động, phân bổ vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu cho khu vực.
Ban lãnh đạo nhấn mạnh, toàn bộ quá trình chuyển dịch này phải luôn gắn liền với nhiệm vụ bảo đảm an ninh tài chính quốc gia, giữ gìn sự an toàn của toàn hệ thống và minh bạch hóa thông tin.
Song song với đó, các cơ quan quản lý cần có giải pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, kiểm soát chặt chẽ các rủi ro liên quan đến biến động dòng vốn, ngăn chặn tình trạng rửa tiền, đầu cơ và thao túng thị trường.
Đánh giá về định hướng này, ông Dominic Scriven, Chủ tịch Công ty Cổ phần Quản lý quỹ Dragon Capital bày tỏ sự phấn khởi khi các cơ quan quản lý đã xác định rõ vị thế then chốt của thị trường vốn và các nhà đầu tư nhằm tạo đòn bẩy phát huy nguồn lực.
Bài toán chi phí sử dụng vốn và hệ thống giải pháp từ Dragon Capital
Dưới góc nhìn của các định chế tài chính quốc tế, để đạt được mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, nền kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt với một thách thức không nhỏ. Thách thức này không chỉ nằm ở quy mô tổng vốn huy động được mà còn liên quan trực tiếp đến chi phí sử dụng vốn thực tế của khối doanh nghiệp.
Số liệu thực tế trên thị trường cho thấy đang có một khoảng chênh lệch rất lớn về chi phí vốn. Trong khi Kho bạc Nhà nước có thể phát hành thành công các đợt trái phiếu kỳ hạn dài với mức lãi suất ổn định khoảng 4% mỗi năm, thì các doanh nghiệp lại chịu áp lực lớn hơn nhiều.
Đối với khối doanh nghiệp, nếu tiến hành phát hành trái phiếu với kỳ hạn ba năm, họ vẫn đang phải chấp nhận chịu mức lãi suất rất cao, dao động từ 10-12% mỗi năm. Thậm chí, việc huy động vốn qua kênh trái phiếu với kỳ hạn dài hơn như năm năm là điều gần như rất khó thực hiện ở thời điểm hiện tại.
Xây dựng cơ chế khuyến khích FDI giữ lại lợi nhuận: Để từng bước thu hẹp khoảng cách chi phí, đại diện Dragon Capital kiến nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế phù hợp nhằm khuyến khích khối doanh nghiệp FDI tiếp tục giữ lại phần lợi nhuận để tái đầu tư tại Việt Nam thay vì thực hiện chuyển toàn bộ nguồn tiền này ra nước ngoài. Giải pháp khả thi là thiết lập một cơ chế lãi suất hợp lý, áp dụng riêng cho các khoản tiền gửi bằng đồng đô la Mỹ của các doanh nghiệp nước ngoài tại hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.
Quyết liệt đẩy nhanh tiến trình nâng hạng chứng khoán: Mục tiêu trọng tâm tiếp theo là cần thúc đẩy tiến trình nâng hạng của thị trường chứng khoán, hướng tới mục tiêu đưa thị trường Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn của MSCI trước năm 2030. Cộng đồng nhà đầu tư quốc tế hiện đánh giá cao những nỗ lực thúc đẩy hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) từ Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Điều chỉnh giới hạn sở hữu và hoàn thiện giao dịch: Để hoàn thiện các tiêu chí kỹ thuật, Chính phủ cần xem xét nới lỏng hoặc điều chỉnh linh hoạt các quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu của khối ngoại tại các ngành nghề, doanh nghiệp không thuộc danh mục trọng yếu liên quan đến an ninh quốc gia. Cơ chế giao dịch ngoại hối cũng cần được tiếp tục hoàn thiện, giảm bớt các thủ tục rườm rà nhằm tạo ra sự thông thoáng tối đa cho các nhà đầu tư nước ngoài.
Gỡ bỏ rào cản lỗ lũy kế đối với nhóm ngành công nghệ: Một rào cản kỹ thuật khác cần được xem xét điều chỉnh là quy định về điều kiện niêm yết cổ phiếu. Thị trường hoàn toàn đồng tình với việc siết chặt quy định không cho phép các doanh nghiệp đang thua lỗ được thực hiện niêm yết công khai. Dù vậy, quy định hiện hành đang cấm các doanh nghiệp có tồn tại lỗ lũy kế được niêm yết lại vô hình trung tạo ra một rào cản rất lớn đối với các doanh nghiệp hoạt động trong nhóm ngành kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI).
Do đặc thù mô hình kinh doanh, nhóm doanh nghiệp đổi mới sáng tạo này luôn đòi hỏi quá trình đầu tư ban đầu dài hạn và phải chấp nhận chịu lỗ trong giai đoạn đầu trước khi có thể tạo ra doanh thu thực tế. Vì vậy, việc điều chỉnh linh hoạt điều kiện lỗ lũy kế cho nhóm đối tượng này là bước đi cần thiết.
Thí điểm phát hành riêng lẻ tại các trung tâm tài chính: Chiến lược thúc đẩy phát triển các trung tâm tài chính tầm vóc tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cần có những cơ chế mang tính đột phá hơn. Trong khuôn khổ pháp lý của các trung tâm này, Việt Nam hoàn toàn có thể thí điểm xây dựng cơ chế phát hành riêng lẻ chuyên biệt dành riêng cho các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp quốc tế.
Phát triển bền vững hệ thống nhà đầu tư tổ chức nội địa: Giải pháp mang tính nền tảng lâu dài được Dragon Capital nhấn mạnh là phải đẩy mạnh phát triển hệ thống các nhà đầu tư tổ chức ngay tại thị trường trong nước. Việc củng cố và gia tăng quy mô của các quỹ nội địa sẽ tạo thành bệ đỡ vững chắc, giúp thị trường vốn duy trì sự phát triển ổn định, tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài và giảm bớt sự phụ thuộc vào dòng vốn ngắn hạn mang tính đầu cơ.
