0
0
Hàng triệu người Mỹ đã chứng kiến lợi nhuận, giá trị tài sản ròng của mình tăng vọt kể từ đại dịch, nhờ vào sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường chứng khoán.
Những kết quả rực rỡ của Wall Street – hai năm liên tiếp mạnh mẽ nhất kể từ thời kỳ Clinton sôi động cuối thập niên 1990 – đã thúc đẩy niềm tin và khuyến khích người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu một cách thoải mái.
Tuy nhiên, ngày càng có nhiều lo ngại rằng mọi thứ đang trở nên vượt ngoài tầm kiểm soát, rằng giá cổ phiếu của một số công ty đã không còn gắn liền với thực tế. Mối lo này là một đợt sụt giảm thị trường đau đớn có thể đe dọa nền kinh tế tổng thể.
“Tôi rất lo ngại vì thị trường chứng khoán đang định giá như thể chỉ có trời xanh và nắng đẹp mãi mãi,” Mark Zandi, kinh tế trưởng tại Moody’s Analytics, nói với CNN trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại. “Thị trường hiện được định giá rất cao, gần như bong bóng,” ông nói, đề cập đến mức định giá không bền vững.
Chỉ số Nasdaq, được thúc đẩy bởi làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) và nhóm cổ phiếu công nghệ “Magnificent Seven” (Bảy gã khổng lồ), đã tăng 29% vào năm ngoái, tiếp nối mức tăng ngoạn mục 43% vào năm 2023.
Chỉ số S&P 500 đạt mức tăng giá trị đáng kinh ngạc 10 nghìn tỷ USD vào năm ngoái, theo S&P Dow Jones Indices. Mặc dù thị trường đã giảm nhẹ trong vài tuần gần đây, Zandi lo ngại một đợt giảm sâu hơn, có thể vượt quá 20%. Ông cho biết mình chưa từng lo ngại về việc thị trường bị định giá quá cao như vậy kể từ cuối thập niên 1990, khi bong bóng dot-com phình to.
Dù Zandi không dự đoán một sự sụp đổ nghiêm trọng như bong bóng dot-com vỡ, ông cảnh báo rằng một đợt giảm giá hiện nay có thể gây tổn hại lớn cho nền kinh tế Mỹ. Nếu người Mỹ đột ngột thấy giá trị danh mục đầu tư của mình giảm mạnh, niềm tin vốn mong manh sẽ bị ảnh hưởng. Điều này sẽ làm giảm khả năng và ý chí chi tiêu – một yếu tố không hề nhỏ trong nền kinh tế mà tiêu dùng vẫn là động lực số 1.
“Sự tăng giá cổ phiếu đóng vai trò rất quan trọng trong thành công của nền kinh tế. Nó thúc đẩy rất nhiều chi tiêu. Hiệu ứng tài sản rất mạnh mẽ,” ông nói. “Nhưng nếu thị trường chứng khoán giảm giá và duy trì ở mức thấp trong thời gian dài, điều đó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chi tiêu của tầng lớp thu nhập cao. Đây là một mối đe dọa cho nền kinh tế.”
‘Không gắn liền với thực tế’
Các nhà kinh tế cho rằng bối cảnh kinh tế tổng thể vẫn vững chắc khi bước sang năm 2025. Tỷ lệ sa thải lao động thấp. Lạm phát đã giảm. Tiền lương đang tăng nhanh hơn giá cả. Giá xăng ổn định.
Tuy nhiên, David Kelly, chiến lược gia trưởng toàn cầu tại JPMorgan Asset Management, cho rằng mức định giá cao hiện nay là “mối nguy” khiến thị trường tài chính dễ bị tổn thương trước một đợt giảm giá đột ngột.
“Tôi lo ngại về các bong bóng tài sản,” Kelly nói với CNN. “Nhiều lâu đài trên mây đã được xây dựng trên nền tảng của một nền kinh tế rất ổn định.”
Đặc biệt, Kelly chỉ ra mức định giá cao ở các cổ phiếu vốn hóa lớn của Mỹ và các tài sản như bitcoin.
“Bạn có thể chứng kiến một đợt điều chỉnh lớn vào một thời điểm nào đó đối với những thứ không gắn liền với thực tế,” ông nói. “Hiện có nhiều thị trường rất bong bóng có thể chịu thiệt hại nặng nề. Các nhà đầu tư cần suy nghĩ cẩn thận về mức độ rủi ro mà họ đang chấp nhận.”
Tất nhiên, việc định thời điểm thị trường chứng khoán nổi tiếng là khó khăn.
Lịch sử cho thấy các cổ phiếu được định giá quá cao có thể duy trì mức giá này – hoặc thậm chí tăng cao hơn – trong một thời gian. Hãy nhớ rằng một số công ty Internet không tạo ra doanh thu nhưng vẫn tăng giá trị vào cuối thập niên 1990, trước khi thực tế được thiết lập vào khoảng năm 2000.
Việc đặt cược chống lại đà tăng của thị trường chứng khoán đã chứng minh là rất tốn kém. Ngay cả cuộc khủng hoảng lạm phát tồi tệ nhất trong bốn thập niên qua và chính sách thắt chặt mạnh mẽ nhất của Cục Dự trữ Liên bang kể từ thời Paul Volcker cũng không thể chấm dứt thị trường tăng giá hiện tại.
Cảnh báo lợi nhuận từ UBS
Tuy nhiên, những dấu hiệu nứt vỡ gần đây đã xuất hiện trên thị trường và các nhà đầu tư đang chú ý nhiều hơn đến sự phụ thuộc của thị trường vào nhóm “Magnificent Seven”: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia và Tesla.
Chỉ số S&P 500 trong hai năm qua (bao gồm cả cổ tức) đạt mức lợi nhuận rất ấn tượng 58% – nhưng con số này sẽ giảm chỉ còn 24% nếu không có “Mag Seven,” theo S&P Dow Jones Indices.
UBS gần đây cảnh báo rằng gần như tất cả bảy điều kiện tiên quyết cho một bong bóng thị trường đã tồn tại.
“Vấn đề với lý thuyết bong bóng là khi nó vỡ, nhà đầu tư thường mất 80% tiền của họ,” Andrew Garthwaite, chiến lược gia cổ phiếu toàn cầu tại UBS, viết trong một báo cáo ngày 18/12, chỉ ra các vụ bong bóng trước đây như nhóm cổ phiếu “Nifty 50” vào thập niên 1970, Nhật Bản vào cuối thập niên 1980 và bong bóng dot-com.
Dù vậy, Garthwaite cho rằng thị trường hiện vẫn “chưa rơi vào bong bóng” và cổ phiếu có thể “rất dễ dàng” tăng thêm 15% đến 20% nữa trước khi tiến vào vùng bong bóng rõ ràng.
Tuy nhiên, việc các ngân hàng lớn của Wall Street thậm chí sử dụng từ “bong bóng” đã nói lên nhiều điều.
Thị trường trái phiếu cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng gần mức 5%. Điều này có thể khiến nhà đầu tư hoảng loạn, đẩy thị trường chứng khoán vào trạng thái căng thẳng.
Dù vậy, một số nhà phân tích cho rằng bất kỳ sự điều chỉnh nào sắp tới đều là cơ hội mua vào thay vì lý do để hoảng loạn.
Theo: CNN
