0
0
Sáng 08/10, tổ chức FTSE Russell chính thức công bố quyết định nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ nhóm cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market).
Quyết định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, sau khi FTSE tiến hành đợt đánh giá kỹ thuật vào tháng 3/2026 về việc liệu Việt Nam đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí mở cửa cho nhà môi giới toàn cầu hay chưa.
Sự kiện này được xem là một cột mốc lịch sử đối với thị trường chứng khoán Việt Nam và chỉ số VN-Index, sau gần 7 năm kể từ khi Việt Nam được FTSE đưa vào danh sách theo dõi từ năm 2018. Giới phân tích nhận định thông tin nâng hạng sẽ tác động tích cực tới tâm lý nhà đầu tư, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển dài hạn của thị trường vốn Việt Nam.
Theo ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc SSI Research, quyết định của FTSE Russell đã “giải tỏa rất nhiều lo ngại từ phía nhà đầu tư”, đồng thời phản ánh rằng Việt Nam đã đạt được hầu hết các tiêu chuẩn quốc tế về giao dịch, thanh toán và công bố thông tin. Ông Hưng nhấn mạnh: “Việc còn một đợt rà soát tháng 3/2026 là cần thiết, giúp chúng ta nhận diện những vướng mắc còn tồn tại và xử lý sớm để đảm bảo tính bền vững của thị trường.”
Theo báo cáo của Chứng khoán PHS, việc nâng hạng sẽ nâng cao niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài, giúp chi phí huy động vốn của doanh nghiệp giảm, đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường vốn – yếu tố then chốt cho tăng trưởng GDP trong giai đoạn tới. PHS dự báo khi thị trường bước sang giai đoạn mới, VN-Index có thể hưởng lợi nhờ dòng vốn ngoại quay trở lại, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang phục hồi và hoạt động IPO sôi động trở lại với nhiều doanh nghiệp lớn như TCBS, VPBS, F88, VPS, Highlands hay Bách Hóa Xanh.
Kỳ vọng dòng vốn ngoại
Theo ước tính của các công ty chứng khoán, sau khi chính thức được nâng hạng, thị trường Việt Nam có thể thu hút khoảng 5 tỷ USD dòng vốn quốc tế, bao gồm cả dòng vốn thụ động (ETF) và dòng vốn chủ động (active funds).
Báo cáo của PHS chỉ ra rằng, các quỹ ETF lớn như FTSE Emerging Markets ETF, iShares Core MSCI EM ETF và Vanguard FTSE EM ETF sẽ tự động phân bổ tỷ trọng cho Việt Nam trong danh mục mới nổi. Dòng vốn thụ động này được ước tính đạt 600 triệu – 1,5 tỷ USD, chủ yếu tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao trên VN-Index.
Trong khi đó, dòng vốn chủ động – thường có quy mô lớn hơn và mang tính dài hạn – có thể giải ngân từ 3 đến 7 tỷ USD, tùy thuộc vào diễn biến vĩ mô. Các quỹ này có xu hướng lựa chọn nhóm cổ phiếu ngân hàng, tiêu dùng, hạ tầng và công nghệ, với tiêu chí quản trị tốt, lợi nhuận ổn định và minh bạch thông tin.
Theo ACBS, dòng vốn ngoại chủ động có thể bắt đầu giải ngân ngay sau kỳ đánh giá tháng 3/2026 nếu điều kiện kinh tế thuận lợi. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý, mức độ hấp dẫn của thị trường còn phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng GDP, diễn biến tỷ giá VND và định giá hiện tại của VN-Index. Với mức định giá đang ở vùng hợp lý và triển vọng vĩ mô tích cực, VN-Index được kỳ vọng sẽ sớm phản ánh kỳ vọng nâng hạng trong trung hạn, đặc biệt giai đoạn 2025–2026.
Thách thức còn phía trước
Mặc dù được FTSE Russell công nhận là thị trường mới nổi, Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức kỹ thuật để có thể duy trì đà phát triển bền vững và hướng tới mục tiêu nâng hạng theo chuẩn MSCI. Hiện tại, Việt Nam chưa nằm trong danh sách theo dõi của MSCI, và mới đáp ứng khoảng một nửa số tiêu chí mà tổ chức này yêu cầu.
Theo PHS, các điểm nghẽn lớn vẫn còn nằm ở mô hình giao dịch không ký quỹ trước (Non Pre-Funding), năng lực tài chính hạn chế của công ty chứng khoán, và cơ chế cho phép nhà môi giới toàn cầu truy cập trực tiếp thị trường. Các vấn đề này, nếu được xử lý hiệu quả, sẽ giúp thị trường Việt Nam tăng độ mở và thu hút thêm các quỹ tổ chức quy mô lớn.
Ông Phạm Lưu Hưng cho rằng việc tháo gỡ quy định cho phép nhà môi giới toàn cầu hoạt động tại Việt Nam là “chìa khóa” để thu hút thêm dòng vốn ngoại bền vững. Theo ông, chỉ cần điều chỉnh một số thông tư kỹ thuật, Việt Nam hoàn toàn có thể hoàn tất cải thiện trong vài tháng. Khi đó, số lượng tài khoản nhà đầu tư nước ngoài mở mới sẽ là thước đo cho mức độ hấp dẫn của thị trường.
Dù vẫn còn nhiều việc phải làm, giới chuyên môn đánh giá quyết định nâng hạng là bước tiến chiến lược giúp VN-Index thoát khỏi trạng thái thị trường cận biên và tiến gần hơn đến chuẩn mực toàn cầu. Về dài hạn, cùng với sự cải thiện về khung pháp lý và tính minh bạch, VN-Index được kỳ vọng sẽ bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, phản ánh sức bật của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
