0
0
Trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, ngành dệt may Việt Nam đang chứng kiến làn sóng thay đổi nguyên liệu mạnh mẽ. Theo Tổng cục Hải quan, năm 2025 ghi nhận sự bùng nổ của nguồn cung bông Mỹ vào thị trường nội địa. Sự gia tăng này không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất đang hồi phục mà còn cho thấy bước chuyển mình chiến lược khi các thị trường truyền thống như Trung Quốc dần mất đi vị thế ưu tiên đối với hàng hóa từ Mỹ.
Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và vị thế của Việt Nam
Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu hơn 1,7 triệu tấn bông, trị giá trên 2,8 tỷ USD, tăng 13% về sản lượng so với năm trước. Dù khối lượng tăng mạnh, tổng kim ngạch lại giảm nhẹ nhờ giá bông thế giới hạ nhiệt, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí đầu vào. Mỹ hiện là nhà cung cấp lớn nhất, chiếm gần 46% thị phần với 778 nghìn tấn, trị giá 1,3 tỷ USD, tăng đột biến 134% về lượng và 100% về giá trị so với năm 2024.
Sự tăng tốc này gắn liền với biến động thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Dữ liệu từ LSEG cho thấy xuất khẩu bông Mỹ sang Trung Quốc giảm tới 90% trong nửa đầu năm 2025. Ngược lại, các quốc gia Nam và Đông Nam Á, dẫn đầu là Việt Nam, trở thành điểm đến thay thế với sản lượng tăng gần gấp ba. Nguyên nhân chủ yếu do chính sách thuế quan của Mỹ lên hàng hóa Trung Quốc, buộc ngành dệt may chuyển dịch sang những khu vực có chi phí lao động cạnh tranh và môi trường ổn định.
Trong khi nguồn cung từ Mỹ trỗi dậy, các đối tác khác như Brazil và Úc lại ghi nhận sự sụt giảm đáng kể. Điều này khẳng định vai trò then chốt của bông Mỹ trong chuỗi sản xuất sợi Việt Nam. Với ưu điểm về độ bền, độ trắng và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường khắt khe, bông Mỹ giúp doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực cạnh tranh khi thâm nhập các thị trường khó tính như EU hay Nhật Bản.
Năng lực cạnh tranh và tiềm năng tăng trưởng bền vững
Tiêu thụ khoảng 1,5 triệu tấn bông mỗi năm, Việt Nam hiện là quốc gia nhập khẩu bông lớn thứ ba thế giới. Vị thế này được củng cố bởi năng lực xuất khẩu xơ sợi đứng thứ sáu và hàng may mặc đứng thứ ba toàn cầu. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt gần 40 tỷ USD, tăng 7%, đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn.
Lợi thế của Việt Nam so với các đối thủ cạnh tranh nằm ở sự ổn định thương mại nhờ hệ thống hiệp định tự do (FTA) bao phủ hơn 50% GDP toàn cầu. Mạng lưới này thu hút mạnh mẽ vốn FDI từ Đông Á, giúp hoàn thiện các công đoạn nhuộm, dệt và nâng cao hàm lượng kỹ thuật cho sản phẩm. Hiện nay, các cụm công nghiệp lớn tại Bình Dương, Đồng Nai và Nam Định đang hoạt động tối đa công suất để đáp ứng các đơn hàng quốc tế đòi hỏi khắt khe về quy tắc xuất xứ.
Thay vì chỉ tập trung gia công giá rẻ, dệt may Việt Nam đang chuyển mình sang phân khúc sản xuất bền vững và kỹ thuật cao. Việc ưu tiên sử dụng bông Mỹ là bước đi chiến lược để đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và xây dựng uy tín thương hiệu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Dự báo trong giai đoạn 2025/26, xuất khẩu bông Mỹ có thể đạt 12 triệu kiện và Việt Nam sẽ tiếp tục là đối tác trọng điểm, tạo động lực mới cho sự phát triển của ngành trong tương lai.
