
Việt Nam đang nỗ lực thúc đẩy ngành công nghiệp công nghệ cao với một chính sách đột phá: hỗ trợ tối đa 50% chi phí đầu tư ban đầu cho các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) trong lĩnh vực bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI).
Đây là nội dung được quy định trong Nghị định 182 vừa được Chính phủ ban hành vào ngày 31/12/2024, với kỳ vọng tạo điều kiện để các “đại bàng” công nghệ lựa chọn Việt Nam làm điểm đến đầu tư chiến lược.
Điều kiện và tác động của chính sách hỗ trợ
Để nhận được sự hỗ trợ này, các doanh nghiệp phải đáp ứng những điều kiện nghiêm ngặt. Trước hết, họ không được có nợ thuế hoặc nợ ngân sách Nhà nước, đảm bảo tình hình tài chính minh bạch. Quan trọng hơn, các dự án đầu tư phải nằm trong danh mục công nghệ cao được ưu tiên phát triển, đồng thời đóng góp tích cực vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm đột phá cho đất nước.
Ngoài ra, các dự án cần có quy mô vốn đầu tư tối thiểu 3.000 tỷ đồng, trong đó phải giải ngân ít nhất 1.000 tỷ đồng trong vòng 3 năm kể từ khi được cấp quyết định đầu tư. Những tiêu chí này nhằm đảm bảo chỉ các doanh nghiệp có năng lực và tiềm lực mạnh mới có thể tận dụng cơ hội này.
Nghị định cũng mở rộng hỗ trợ cho các lĩnh vực công nghệ cao khác, như chi phí đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu phát triển, đầu tư tài sản cố định và sản xuất sản phẩm công nghệ cao. Đây là bước đi quan trọng để giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để họ phát triển các dự án mang tính đột phá.
Cơ hội thu hút “đại bàng” công nghệ
Chính sách này được ban hành trong bối cảnh Việt Nam từng bỏ lỡ nhiều dự án đầu tư quy mô lớn do chưa có cơ chế hỗ trợ cạnh tranh. Điển hình, Intel từng đề xuất đầu tư 3,3 tỷ USD vào sản xuất chip tại Việt Nam và mong muốn hỗ trợ 15% chi phí, nhưng cuối cùng đã chuyển hướng sang Ba Lan. Tương tự, tập đoàn bán dẫn AT&S của Áo cũng chọn Malaysia thay vì Việt Nam do thiếu cơ chế hỗ trợ và lao động công nghệ cao.
Bên cạnh đó, nhiều dự án tỷ đô khác cũng đang tạm dừng hoặc chờ đợi sự thay đổi trong chính sách. LG, chẳng hạn, đã tạm dừng kế hoạch đầu tư 5 tỷ USD vào sản xuất thiết bị điện tử. Với sự ra đời của Nghị định 182, Chính phủ kỳ vọng sẽ thay đổi cục diện, đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư công nghệ.
Quỹ Hỗ trợ đầu tư, một tổ chức không vì mục tiêu lợi nhuận do Bộ Kế hoạch và Đầu tư quản lý, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chính sách này. Nguồn ngân sách từ quỹ sẽ được sử dụng để hỗ trợ các doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí, từ đó khuyến khích các tập đoàn công nghệ lớn đưa ra quyết định đầu tư vào Việt Nam.
Tương lai ngành công nghệ cao Việt Nam
Việc hỗ trợ các dự án công nghệ cao, đặc biệt là bán dẫn và AI, không chỉ góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp này, mà còn tạo ra những tác động tích cực đối với toàn bộ nền kinh tế. Các trung tâm R&D và nhà máy sản xuất công nghệ cao dự kiến sẽ tạo ra hàng chục nghìn việc làm, nâng cao trình độ lao động và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia.
Nghị định 182 có hiệu lực từ ngày 31/12/2024 và áp dụng từ năm tài chính 2024. Đây không chỉ là tín hiệu tích cực cho các doanh nghiệp công nghệ, mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu của ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Trong tương lai, với sự kết hợp giữa chính sách đột phá và nguồn lực nội tại, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm công nghệ cao mới của khu vực.