0
0
Việt Nam được WB dự báo dẫn đầu tăng trưởng khu vực Đông Á – Thái Bình Dương năm 2025 với mức 6.6%. Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố Báo cáo Cập nhật Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương tháng 10/2025, trong đó đưa ra những đánh giá và dự báo lạc quan hơn về triển vọng tăng trưởng của khu vực này.
Cụ thể, WB đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương năm 2025 lên 4.4%, tăng 0.2 điểm phần trăm so với dự báo trước đó. Trong bức tranh chung này, Việt Nam nổi bật lên như một điểm sáng, được dự báo sẽ dẫn đầu khu vực về tốc độ tăng trưởng trong năm 2025.
Theo báo cáo, khu vực Đông Á – Thái Bình Dương dự kiến sẽ đạt mức tăng trưởng 4.8% trong năm 2025, giảm nhẹ so với mức 5.0% của năm 2024. Với tốc độ tăng trưởng dự kiến đạt 6.6%, Việt Nam được WB đánh giá là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất, vượt qua Mông Cổ (5.9%) và Philippines (5.3%).
Các nền kinh tế lớn khác như Trung Quốc, Campuchia và Indonesia cùng được dự báo đạt 4.8%, trong khi Thái Lan chỉ ở mức 2% và các quốc đảo Thái Bình Dương đạt 2.7%. Tuy nhiên, đà tăng trưởng này được dự báo sẽ chậm lại vào năm 2026, với mức tăng trưởng khu vực giảm xuống còn 4.3%, chủ yếu do ảnh hưởng từ các rào cản thương mại, bất ổn toàn cầu và việc các nước quá phụ thuộc vào kích thích tài khóa thay vì cải cách cơ cấu sâu rộng.
Những “nghịch lý” của tăng trưởng và nhu cầu cải cách
Mặc dù tăng trưởng kinh tế trong khu vực Đông Á – Thái Bình Dương được dự báo là khá mạnh mẽ, WB chỉ ra rằng mô hình phát triển bao trùm từng mang lại thành công đang đối mặt với nhiều thách thức mới và một “nghịch lý” đáng chú ý: tăng trưởng mạnh nhưng lại thiếu việc làm chất lượng.
Phần lớn việc làm được tạo ra gần đây tập trung ở khu vực dịch vụ phi chính thức với năng suất thấp, thiếu cơ hội thăng tiến rõ rệt. Tỷ lệ thanh niên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm và tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động còn thấp là những vấn đề nan giải. Mặc dù WB dự kiến khoảng 25 triệu người sẽ thoát nghèo trong giai đoạn 2025–2026, nhưng báo cáo cũng cảnh báo về tỷ lệ dân số có nguy cơ rơi trở lại nghèo vẫn ở mức cao.
Ông Carlos Felipe Jaramillo, Phó Chủ tịch WB phụ trách khu vực Đông Á – Thái Bình Dương, nhấn mạnh sự cần thiết của những “cải cách táo bạo” để giải quyết vấn đề này. Theo ông, việc loại bỏ các rào cản gia nhập thị trường, đẩy mạnh cạnh tranh và khơi thông nguồn vốn tư nhân sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp trở nên năng động hơn, từ đó tạo ra nhiều việc làm bền vững và chất lượng hơn.
Các chỉ báo tần suất cao hiện tại cũng cho thấy đà tăng trưởng đang có dấu hiệu chậm lại. Mặc dù doanh số bán lẻ và sản xuất công nghiệp vẫn duy trì, nhưng niềm tin tiêu dùng và doanh nghiệp vẫn còn thấp. Xuất khẩu có sự gia tăng, có thể là sự đẩy mạnh giao hàng trước khi các mức thuế mới có hiệu lực, nhưng các đơn hàng mới vẫn chưa phục hồi mạnh mẽ.
WB khuyến nghị các nền kinh tế cần tránh lệ thuộc vào các biện pháp kích thích ngắn hạn. Thay vào đó, cần tập trung vào các cải cách dài hạn, bao gồm nâng cao chất lượng giáo dục, đơn giản hóa các thủ tục kinh doanh, và đẩy mạnh đầu tư công một cách hiệu quả. Đây được xem là cách để tạo ra một “chu trình tích cực” giữa cơ hội và năng lực, từ đó thúc đẩy việc làm và đạt được mức tăng trưởng cao hơn, bền vững hơn.
Việt Nam: Tiềm năng bứt phá từ cải cách
Trong bối cảnh khu vực còn nhiều biến động, Việt Nam tiếp tục được WB đánh giá cao nhờ đà phục hồi vững vàng của sản xuất và tiêu dùng. WB ghi nhận khả năng điều hành chính sách linh hoạt, việc kiểm soát lạm phát hiệu quả, và các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau đại dịch của Việt Nam. 
Aaditya Mattoo, Kinh tế trưởng khu vực Đông Á – Thái Bình Dương của WB, đã chia sẻ một tín hiệu tích cực: khoảng 80% việc làm mới ở Việt Nam được tạo ra bởi các doanh nghiệp trẻ (thành lập trong vài năm gần đây). Điều này cho thấy sức sống mạnh mẽ và sự năng động của khu vực tư nhân.
Việt Nam cũng đã thể hiện sự chuyên môn hóa sâu hơn trong các ngành công nghiệp và dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, ông Mattoo cũng lưu ý rằng “cải cách thể chế và nâng cao năng suất lao động sẽ là yếu tố quyết định” để Việt Nam có thể tận dụng triệt để những cơ hội đến từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Mức độ tham gia của Việt Nam vào chuỗi sản xuất khu vực hiện vẫn còn khiêm tốn. Do đó, việc đẩy mạnh cải cách cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực điều hành được coi là yêu cầu cấp thiết để củng cố và duy trì đà tăng trưởng bền vững.
WB khuyến nghị đối với Việt Nam, giải pháp để duy trì tốc độ phát triển không chỉ dừng lại ở việc mở rộng thị trường xuất khẩu. Quan trọng hơn, Việt Nam cần tăng cường sức cầu nội địa, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mạnh mẽ trong khu vực tư nhân.
Đặc biệt, việc nâng cao năng suất lao động được coi là chìa khóa để chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng chất lượng cao, nơi các ngành có giá trị gia tăng cao đóng vai trò chủ đạo. Bên cạnh đó, báo cáo cũng cảnh báo về tác động từ các chính sách thuế quan mới của Mỹ, một yếu tố có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại của nhiều nền kinh tế xuất khẩu trong khu vực, bao gồm cả Việt Nam.
