Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, với nhiều đề xuất siết chặt kỷ luật thị trường bất động sản. Dự thảo nêu rõ hàng loạt hành vi vi phạm có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng, đồng thời áp dụng biện pháp đình chỉ hoạt động và buộc khắc phục hậu quả.
Tăng mạnh chế tài, siết điều kiện kinh doanh bất động sản
Theo nội dung dự thảo, Bộ Xây dựng đề xuất nâng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm điều kiện kinh doanh, giao dịch, hợp đồng và nghĩa vụ tài chính trong lĩnh vực bất động sản (BĐS). Cụ thể, doanh nghiệp kinh doanh BĐS không đáp ứng điều kiện hoạt động theo quy định có thể bị phạt từ 160 đến 200 triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ hoạt động từ 3 đến 6 tháng kể từ khi quyết định xử phạt có hiệu lực.
Các cá nhân hoặc tổ chức kinh doanh bất động sản khi chưa thành lập doanh nghiệp hoặc hợp tác xã hợp pháp có thể bị phạt 120 – 160 triệu đồng. Trong trường hợp chủ đầu tư hoặc doanh nghiệp nhận tiền từ khách hàng mà không qua tài khoản ngân hàng hợp pháp, mức phạt tăng lên 240 – 300 triệu đồng và buộc toàn bộ giao dịch phải được thực hiện qua kênh thanh toán đúng quy định.
Dự thảo cũng quy định phạt 300 – 400 triệu đồng đối với các hành vi không công khai hoặc công khai sai thông tin dự án, trong khi việc kinh doanh nhà ở, công trình hoặc quyền sử dụng đất không đúng hình thức hoặc phạm vi cho phép có thể bị xử phạt 400 – 500 triệu đồng. Đáng chú ý, hành vi thu tiền trái quy định trong hoạt động kinh doanh bất động sản sẽ bị phạt 500 – 600 triệu đồng, đồng thời phải hoàn trả số tiền đã thu sai cho khách hàng.
Một trong những điểm nhấn của dự thảo là tăng mức phạt lên tới 1 tỷ đồng đối với trường hợp đưa nhà ở, công trình hoặc diện tích sàn vào kinh doanh khi chưa đủ điều kiện. Ngoài phạt tiền, chủ đầu tư còn có thể bị đình chỉ hoạt động và buộc hoàn trả toàn bộ số tiền đã nhận trái quy định.
Xử lý nghiêm chủ đầu tư vi phạm hợp đồng và chậm cấp sổ đỏ
Không chỉ tập trung vào điều kiện kinh doanh, Bộ Xây dựng còn đề xuất các chế tài mạnh đối với chủ đầu tư vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng và thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cho khách hàng.
Nếu chủ đầu tư không công khai thông tin thế chấp nhà ở, công trình hoặc quyền sử dụng đất đưa vào kinh doanh, mức phạt sẽ từ 600 – 800 triệu đồng. Trường hợp không có bảo lãnh ngân hàng cho dự án hình thành trong tương lai hoặc không cung cấp thư bảo lãnh cho người mua, mức phạt dao động 260 – 300 triệu đồng.
Ngoài ra, các hành vi thu tiền đặt cọc, bán hoặc cho thuê mua trái quy định, sử dụng tiền sai mục đích có thể bị phạt 600 – 800 triệu đồng và buộc nộp lại 50% khoản lợi bất hợp pháp. Đối với chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong dự án khi chưa đủ điều kiện hoặc sai đối tượng, mức phạt cao nhất là 1 tỷ đồng, đi kèm yêu cầu hoàn trả tiền hợp đồng cho bên nhận chuyển nhượng nếu có yêu cầu.
Dự thảo cũng nhấn mạnh việc xử lý nghiêm vi phạm về hợp đồng kinh doanh BĐS. Chủ đầu tư không sử dụng hợp đồng mẫu, hợp đồng thiếu nội dung bắt buộc hoặc thu tiền sai quy định khi xác nhận hợp đồng chuyển nhượng sẽ bị phạt 180 – 260 triệu đồng. Nếu ký hợp đồng mua bán nhà ở không gắn với quyền sử dụng đất, mức phạt sẽ từ 260 – 300 triệu đồng. Trường hợp chuyển nhượng hợp đồng khi chưa đủ điều kiện được xem là vi phạm nghiêm trọng, có thể bị xử phạt tới 1 tỷ đồng.
Với hành vi chậm nộp hồ sơ cấp giấy chứng nhận (sổ đỏ) cho người mua, chủ đầu tư có thể bị phạt từ 30 đến 1 tỷ đồng, tùy thời gian và số lượng căn hộ chậm nộp. Cụ thể, chậm 50 ngày đến 6 tháng bị phạt tối đa 160 triệu đồng, chậm từ 6 đến 12 tháng phạt 500 triệu đồng, còn nếu kéo dài trên 1 năm có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng.