0
0
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG, đơn vị vận hành nền tảng mạng xã hội Zalo, với số tiền 810 triệu đồng.
Quyết định này xuất phát từ quá trình kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tập trung vào các chính sách thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của người dùng.
Trong bối cảnh các nền tảng số ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế – xã hội, vấn đề minh bạch dữ liệu, quyền lựa chọn và bảo vệ người tiêu dùng đang trở thành trọng tâm quản lý. Trường hợp của Zalo cho thấy những yêu cầu ngày càng cụ thể hơn từ phía cơ quan quản lý đối với các doanh nghiệp công nghệ lớn tại Việt Nam.
Các hành vi vi phạm liên quan đến quyền lựa chọn và bảo vệ dữ liệu người dùng Zalo
Theo thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, quá trình kiểm tra cho thấy Tập đoàn VNG đã có nhiều điểm chưa phù hợp với quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong quá trình vận hành nền tảng Zalo. Một trong những nội dung chính được cơ quan quản lý chỉ ra là việc doanh nghiệp chưa thiết lập đầy đủ các phương thức để người dùng có thể lựa chọn phạm vi thông tin cá nhân đồng ý cung cấp.
Cụ thể, trong một số trường hợp, người tiêu dùng không được tạo điều kiện rõ ràng để bày tỏ sự đồng ý hoặc không đồng ý đối với việc thu thập một số loại dữ liệu theo quy định. Bên cạnh đó, nền tảng Zalo cũng bị xác định là chưa có cơ chế riêng biệt cho phép người dùng lựa chọn việc cho phép hoặc từ chối sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ hoặc các hoạt động mang tính thương mại khác.
Ngoài các vấn đề liên quan đến dữ liệu, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng chỉ ra những vi phạm trong điều kiện giao dịch chung. Một số điều khoản được xác định là chưa phù hợp với quy định pháp luật, trong đó có việc không quy định cụ thể thời điểm áp dụng của điều kiện giao dịch chung, gây khó khăn cho người tiêu dùng trong việc xác định quyền và nghĩa vụ của mình khi sử dụng dịch vụ Zalo.
Một nội dung khác được đề cập là việc doanh nghiệp chưa công khai đầy đủ quy trình tiếp nhận, xử lý phản ánh, yêu cầu và khiếu nại của người tiêu dùng. Theo quy định hiện hành, các thông tin này cần được niêm yết tại vị trí dễ quan sát tại trụ sở, địa điểm kinh doanh và đồng thời đăng tải trên trang thông tin điện tử hoặc ứng dụng cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra, các yêu cầu này chưa được thực hiện đầy đủ.
Đối với nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương, cơ quan quản lý cũng xác định rằng VNG chưa công khai rõ ràng các nội dung, cơ chế và chính sách áp dụng riêng theo quy định. Đây là nhóm đối tượng được pháp luật yêu cầu có biện pháp bảo vệ đặc thù nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình sử dụng dịch vụ số.
Phản hồi của VNG và bối cảnh quản lý nền tảng số tại Việt Nam
Sau khi nhận được quyết định xử phạt, Tập đoàn VNG cho biết đã thể hiện tinh thần hợp tác với cơ quan quản lý, chủ động rà soát và điều chỉnh các nội dung, chính sách liên quan đến hoạt động của Zalo. Doanh nghiệp đã hoàn thành việc khắc phục một số tồn tại ban đầu và đang tiếp tục hoàn thiện các nội dung còn lại theo yêu cầu của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia.
Vụ việc này diễn ra trong bối cảnh Zalo từng thu hút nhiều tranh luận vào cuối năm 2025 khi nền tảng này công bố loạt điều khoản mới liên quan đến việc thu thập và sử dụng thông tin người dùng. Đáng chú ý, các điều khoản này yêu cầu người dùng phải chấp thuận thì mới có thể tiếp tục sử dụng dịch vụ, đồng thời hệ thống sẽ tự động xóa tài khoản sau một khoảng thời gian nhất định nếu người dùng không thay đổi quyết định. Những động thái này đã làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều về quyền lựa chọn và mức độ minh bạch trong chính sách dữ liệu của các nền tảng mạng xã hội.
Ngay sau đó, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu Tập đoàn VNG tham gia làm việc để làm rõ các thông tin liên quan, phục vụ công tác quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Quyết định xử phạt hành chính được ban hành sau quá trình rà soát, đánh giá việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.
Từ góc độ quản lý, vụ việc của Zalo phản ánh xu hướng siết chặt giám sát đối với các nền tảng số có lượng người dùng lớn. Khi dữ liệu cá nhân trở thành một nguồn tài nguyên quan trọng trong nền kinh tế số, các yêu cầu về minh bạch, quyền lựa chọn và cơ chế bảo vệ người tiêu dùng đang được đặt ra rõ ràng hơn. Điều này không chỉ áp dụng với Zalo mà còn với nhiều nền tảng công nghệ khác đang hoạt động tại Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, việc xử phạt không chỉ dừng lại ở yếu tố chế tài tài chính mà còn đi kèm yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt hành vi vi phạm, rà soát toàn diện và hoàn thiện hệ thống chính sách nội bộ. Đây được xem là một phần trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý nhằm đảm bảo sự phát triển của thị trường dịch vụ số đi cùng với quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng.
