0
0
TP.HCM chính thức ấn định ngày 15/1/2026 khởi công toàn tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) trị giá gần 47.900 tỷ đồng. Dự án sử dụng cơ chế đặc thù NQ 188 và nhận được sự quan tâm đấu thầu từ các tập đoàn tư nhân lớn như Hòa Phát, THACO.
Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đã chính thức ban hành kế hoạch triển khai Dự án đầu tư xây dựng Tuyến tàu điện ngầm số 2 (Bến Thành – Tham Lương), ấn định thời điểm khởi công toàn tuyến vào đầu năm 2026. Đây được xem là bước tiến quyết định, hiện thực hóa dự án hạ tầng giao thông trọng điểm có vai trò kết nối chiến lược, sau nhiều năm chuẩn bị và điều chỉnh.
Theo quyết định mới nhất từ Ủy ban Nhân dân TP.HCM, Tuyến Metro số 2, đoạn Bến Thành – Tham Lương, sẽ được khởi công toàn tuyến vào ngày 15 tháng 01 năm 2026, với công tác thi công đồng loạt được tổ chức triển khai ngay sau đó, từ ngày 16 tháng 01 năm 2026. Mục tiêu hoàn thành dự án được đặt ra là năm 2030, nhằm kịp thời bổ sung vào mạng lưới đường sắt đô thị, đáp ứng nhu cầu di chuyển công cộng ngày càng tăng của thành phố.
Tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) có tổng chiều dài hơn 11 km, bao gồm khoảng 9 km đi ngầm và 2 km đi trên cao, xuyên qua 6 quận nội thành và cửa ngõ Tây Bắc của thành phố, cụ thể là Quận 1, Quận 3, Quận 10, Quận 12, Quận Tân Bình và Quận Tân Phú.
Tuyến này được thiết kế với tổng số 10 nhà ga (9 ga ngầm và 1 ga trên cao), với ga Bến Thành đóng vai trò là ga trung chuyển quan trọng, kết nối trực tiếp với tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) đã đi vào khai thác. Tổng mức đầu tư của dự án được xác định là gần 47.900 tỷ đồng.
Để đảm bảo tiến độ khởi công đã được ấn định, UBND TP.HCM đã tận dụng triệt để cơ chế đặc thù được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 188/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.
Việc áp dụng cơ chế này cho phép dự án Metro số 2 không phải thực hiện lại thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư, từ đó rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị và triển khai, tránh lặp lại quy trình pháp lý vốn gây chậm trễ trong các dự án trước đây.
Thành phố cũng chấp thuận cập nhật chi phí hoạt động của các chuyên gia tham gia thẩm định vào tổng mức đầu tư điều chỉnh của dự án. Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR) được giao trách nhiệm tổ chức lập, trình các cấp có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt các thủ tục liên quan.
Về công tác chuẩn bị mặt bằng, một trong những thách thức lớn nhất của các dự án hạ tầng, MAUR cho biết đến nay, 100% mặt bằng cần thiết cho toàn tuyến đã được bàn giao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thi công. Tuy nhiên, công tác di dời hạ tầng kỹ thuật tại 12 vị trí nhà ga (bao gồm các hệ thống điện, cấp thoát nước, viễn thông) vẫn đang được gấp rút thực hiện và dự kiến cơ bản hoàn tất trong năm 2025.
Động lực từ khối doanh nghiệp tư nhân trong dự án Metro số 2
Cùng với việc ấn định thời điểm khởi công, Tuyến Metro số 2 cũng đang thu hút sự quan tâm lớn từ các tập đoàn tư nhân hàng đầu trong nước. Đây là một hiện tượng đáng chú ý, phản ánh năng lực và khát vọng của khối doanh nghiệp nội địa trong việc tham gia vào các dự án hạ tầng quy mô lớn, vốn trước đây chủ yếu phụ thuộc vào vốn ODA và nhà thầu nước ngoài.
Nhiều doanh nghiệp lớn đã có những đề xuất và bày tỏ ý định tham gia đấu thầu hoặc thực hiện dự án theo hình thức Tổng thầu EPC (Thiết kế, Cung cấp thiết bị và Thi công).
Đơn cử, tập đoàn Hòa Phát đã tham gia vào một liên danh cùng với CC1 và Đại Dũng. Tập đoàn THACO cũng bày tỏ sự quan tâm và đề xuất các phương án tham gia dự án. Ngoài ra, Liên danh do Tập đoàn Đèo Cả dẫn đầu, cùng với FECON và Powerchina, cũng đã nhập cuộc.
Sự cạnh tranh và tham gia của các doanh nghiệp nội địa trong một dự án sử dụng vốn đầu tư công, có tổng mức đầu tư gần 48.000 tỷ đồng, được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng tích cực về mặt kinh tế, thúc đẩy năng lực công nghệ và xây dựng của Việt Nam trong lĩnh vực đường sắt đô thị. TP.HCM đang nghiên cứu và áp dụng các quy định của Nghị quyết 188 để thực hiện các thủ tục lựa chọn nhà thầu, tư vấn EPC một cách tinh gọn và hiệu quả, đảm bảo chất lượng và tiến độ.
Trong kế hoạch triển khai, UBND TP.HCM đã đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với các Sở, Ban, ngành và UBND các quận có tuyến Metro số 2 đi qua. Cụ thể, các đơn vị cần chủ động rà soát, tinh gọn quy trình, thủ tục hành chính, đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân loại hồ sơ để rút ngắn tối đa thời hạn giải quyết so với quy định hiện hành.
Sở Xây dựng được giao vai trò cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc tiến độ thực hiện của các đơn vị. Định kỳ hai tuần một lần, Sở Xây dựng có trách nhiệm tổng hợp tình hình và báo cáo lên UBND Thành phố.
Việc tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ tiến độ xử lý hồ sơ, cùng với việc xem xét trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có biểu hiện chậm trễ, không đảm bảo tiến độ là cần thiết để dự án trọng điểm này được triển khai đúng kế hoạch.
Với sự đồng bộ về cơ chế, sự chuẩn bị về mặt bằng và sự quyết tâm trong khâu điều hành, Tuyến Metro số 2 đang bước vào giai đoạn tăng tốc, đặt nền móng vững chắc cho việc khởi công toàn tuyến vào đầu năm 2026. Sự thành công của dự án Metro số 2 sẽ đóng góp quan trọng vào việc hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng, từng bước giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông, và là một trong những động lực then chốt cho sự phát triển đô thị bền vững của TP.HCM đến năm 2030.
