Từ ngày 1/7/2026, các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương sẽ phải thực hiện truy xuất nguồn gốc. Quy định mới nhằm tăng tính minh bạch của thị trường và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Doanh nghiệp phải hoàn tất khai báo trước khi hàng hóa lưu thông trên thị trường
Thông tư số 31 quy định rõ các thông tin truy xuất nguồn gốc phải được cập nhật đầy đủ trên hệ thống trước khi sản phẩm, hàng hóa được đưa ra lưu thông trên thị trường.
Các thương nhân sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu hàng hóa thuộc diện áp dụng phải thực hiện khai báo thông tin trên hệ thống truy xuất nguồn gốc VeriGoods. Trường hợp doanh nghiệp sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc riêng thì hệ thống đó phải bảo đảm khả năng kết nối với hệ thống của Bộ Công Thương, đồng thời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo mật thông tin và an ninh mạng.
Để thông tin được hiển thị trên hệ thống, doanh nghiệp phải thực hiện định danh sản phẩm và khai báo dữ liệu truy xuất nguồn gốc trước khi hàng hóa được lưu thông. Các nội dung phải cập nhật bao gồm tên sản phẩm, xuất xứ, hình ảnh sản phẩm, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, thương hiệu, nhãn hiệu, số lô sản xuất, hạn sử dụng và các tiêu chuẩn chất lượng được áp dụng.
Đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp còn phải cung cấp thêm thông tin về đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức tại Việt Nam nếu có. Quy định này nhằm bảo đảm khả năng theo dõi đầy đủ quá trình lưu thông của hàng hóa cũng như xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia trong chuỗi cung ứng.
Theo lộ trình triển khai, từ ngày 1/7/2026, thương nhân sẽ thực hiện đăng ký tài khoản, nhận mã định danh và xác thực thông tin sản phẩm trên hệ thống.
Từ ngày 1/1/2027, việc truy xuất nguồn gốc phải được thực hiện đầy đủ trước khi các sản phẩm, hàng hóa thuộc diện áp dụng được đưa ra lưu thông trên thị trường.
Đối với các thương nhân thành lập mới hoặc bắt đầu hoạt động sản xuất, kinh doanh sau ngày 1/1/2027, các yêu cầu liên quan đến truy xuất nguồn gốc sẽ phải được thực hiện ngay từ thời điểm bắt đầu hoạt động.
Việc xây dựng lộ trình theo từng giai đoạn được đánh giá là giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị về hạ tầng công nghệ, quy trình quản lý và nguồn lực để đáp ứng các yêu cầu mới.
Tăng cường minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Một trong những mục tiêu quan trọng của quy định mới là tạo điều kiện để người tiêu dùng tiếp cận thông tin sản phẩm một cách thuận tiện và minh bạch hơn.
Thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng có thể tra cứu miễn phí các thông tin cơ bản như tên sản phẩm, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, địa chỉ doanh nghiệp, thương hiệu, nhãn hiệu, số lô sản xuất, số sêri và hạn sử dụng nếu có.
Khả năng tiếp cận thông tin đầy đủ giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở để đánh giá chất lượng, nguồn gốc và mức độ tin cậy của sản phẩm trước khi đưa ra quyết định mua sắm. Đồng thời, đây cũng là công cụ hỗ trợ phát hiện và hạn chế tình trạng hàng giả, hàng nhái hoặc hàng hóa không rõ nguồn gốc trên thị trường.
Theo quy định, người tiêu dùng có quyền phản ánh tới Bộ Công Thương hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi phát hiện thông tin hiển thị trên hệ thống không chính xác hoặc có dấu hiệu không trung thực theo quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Để bảo đảm độ tin cậy của hệ thống, Bộ Công Thương sẽ thực hiện kiểm tra, giám sát trong quá trình vận hành. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm, nguy cơ mất an toàn hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, mã truy xuất nguồn gốc có thể bị tạm dừng hiệu lực.
Ngoài ra, cơ quan quản lý sẽ hủy xác nhận hiển thị thông tin truy xuất nguồn gốc trên hệ thống đối với các trường hợp cung cấp thông tin không chính xác, không trung thực; làm sai lệch bản chất thông tin về sản phẩm, hàng hóa; không duy trì hoặc cập nhật dữ liệu theo quy định hoặc có kết luận vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Việc triển khai truy xuất nguồn gốc bắt buộc đối với hàng hóa rủi ro cao được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch hơn, tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp đối với sản phẩm đưa ra thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ ở nhiều lĩnh vực.
Khi quy định chính thức được áp dụng từ ngày 1/7/2026 và thực hiện đầy đủ từ ngày 1/1/2027, hệ thống truy xuất nguồn gốc được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp kết nối doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người tiêu dùng, qua đó nâng cao tính minh bạch của thị trường hàng hóa tại Việt Nam.