VKSND Tối cao vừa truy tố 14 bị can trong vụ án xảy ra tại VICEM. Các sai phạm về quản lý tài sản và đấu thầu tại dự án trụ sở nghìn tỷ của VICEM đã gây lãng phí, thất thoát cho ngân sách Nhà nước tổng số tiền hơn 381,6 tỷ đồng.
Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa hoàn tất cáo trạng truy tố 14 bị can liên quan đến các sai phạm xảy ra tại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) và các đơn vị thành viên.
Đây là diễn biến mới nhất trong quá trình giải quyết vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” liên quan đến dự án trụ sở của doanh nghiệp này tại Hà Nội. Trong số các cá nhân bị truy tố, có nhiều cựu lãnh đạo cấp cao của VICEM như ông Lê Văn Chung (cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên) và ông Nguyễn Ngọc Anh (cựu Tổng Giám đốc).

Theo hồ sơ vụ án, VICEM là doanh nghiệp Nhà nước, mọi hoạt động đầu tư và sử dụng vốn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai dự án “Trung tâm Điều hành và giao dịch VICEM” tại Khu đô thị mới Cầu Giấy, các cá nhân có trách nhiệm đã thực hiện nhiều hành vi sai phạm kéo dài. Cụ thể, cơ quan tố tụng xác định các bị can đã cố ý làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính và tính hiệu quả kinh tế của dự án.
Việc lập hồ sơ dự án không đúng thực tế đã dẫn đến hệ quả là công trình thực hiện dở dang, không thể tiếp tục triển khai do thiếu tính khả thi và hiệu quả. Dự án được khởi công từ tháng 5/2011, nhưng sau khi hoàn thành phần xây thô vào tháng 8/2015 đã rơi vào tình trạng dừng thi công hoàn toàn. Tính đến thời điểm hiện tại, với tổng chi phí đầu tư đã giải ngân là 1.245 tỷ đồng, công trình vẫn đang bị bỏ hoang, không thể đưa vào khai thác, gây lãng phí và thất thoát cho ngân sách Nhà nước số tiền hơn 381,6 tỷ đồng.
Sai phạm quản lý đầu tư và đấu thầu tại dự án của VICEM
Kết quả điều tra và cáo trạng tập trung làm rõ các sai phạm tại gói thầu số 19, liên quan đến hạng mục thi công tường vây và cọc khoan nhồi của dự án. Cơ quan kiểm sát xác định, bị can Nguyễn Ngọc Anh (khi đó là Tổng Giám đốc) và bị can Dư Ngọc Long (Trưởng Ban Quản lý dự án) đã có hành vi thông đồng với phía nhà thầu là Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng ECON. Hai bên đã thỏa thuận trích lại 5% giá trị thanh toán của gói thầu cho phía đại diện VICEM.
Để cụ thể hóa thỏa thuận này, các tài liệu hồ sơ mời thầu đã được chuyển trước cho phía công ty ECON để đơn vị này lập khống hồ sơ năng lực về tài chính và nhân sự sao cho khớp với các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu. Quá trình chấm thầu và thẩm định kết quả sau đó cũng được thực hiện theo chủ trương đã định sẵn, nhằm đảm bảo công ty này trúng thầu dù không đủ điều kiện thực tế.
Cơ quan chức năng xác định sau mỗi lần VICEM giải ngân thanh toán, phía lãnh đạo Công ty ECON đã chuyển lại tổng cộng hơn 3,2 tỷ đồng cho đại diện Ban Quản lý dự án theo thỏa thuận ngầm trước đó. Hành vi thông đồng trong hoạt động đấu thầu này đã trực tiếp gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước số tiền hơn 15,6 tỷ đồng.
Riêng đối với ông Lê Văn Chung, với vai trò là Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM giai đoạn 2006 – 2012, cáo trạng xác định đây là người chịu trách nhiệm chính trong việc phê duyệt chủ trương xây dựng trụ sở văn phòng kết hợp cho thuê khi dự án không đảm bảo hiệu quả. Ông Chung cũng là người ký quyết định phê duyệt tổng mức đầu tư dự án cao hơn mức đã được chứng nhận đầu tư và không thực hiện chỉ đạo thẩm định theo đúng quy định, dẫn đến việc dự án bị đình trệ hơn một thập kỷ.
Trong số 14 bị can, nhóm bị truy tố về cả hai tội danh “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” gồm có Nguyễn Ngọc Anh, Hoàng Ngọc Hiếu (cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án) và Dư Ngọc Long. Nhóm các bị can còn lại thuộc Hội đồng thành viên VICEM, Tổng công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam và Công ty ECON bị truy tố tùy theo mức độ liên đới về các hành vi vi phạm quy định quản lý tài sản hoặc vi phạm quy định đấu thầu.
Hiện tại, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã phân công Viện Kiểm sát Nhân dân TP Hà Nội thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án này. Hồ sơ vụ án và các bị can đã được chuyển giao cho Tòa án Nhân dân TP Hà Nội để chuẩn bị cho các thủ tục xét xử theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.