Trung Quốc đang phải đối mặt với sức ép ngày càng tăng
Sau những tín hiệu tích cực ban đầu từ các biện pháp kích thích được công bố trước kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, thị trường Trung Quốc đã trải qua những ngày giao dịch đầy biến động khi Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia (NDRC) không đưa ra thông báo nào về gói kích thích mới trong cuộc họp báo hôm thứ Ba.
Tuy nhiên, hy vọng đã được nhen nhóm trở lại khi Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lan Fo’an dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp báo vào sáng thứ Bảy (giờ địa phương) để thảo luận về việc “tăng cường” các chính sách kích thích tài khóa. Liệu đây có phải là thời điểm “bất chấp tất cả” của Bắc Kinh để cứu vãn nền kinh tế?
Nền kinh tế Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức, từ suy thoái thị trường bất động sản, tiêu dùng yếu ớt đến căng thẳng thương mại toàn cầu. Tăng trưởng GDP quý II chỉ đạt 0,8%, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến mục tiêu tăng trưởng cả năm 5% của chính phủ trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Trước tình hình đó, giới đầu tư và các nhà phân tích cho rằng Bắc Kinh cần phải hành động quyết liệt hơn nữa để ngăn chặn đà suy giảm và khôi phục niềm tin của thị trường. Một gói kích thích tài khóa quy mô lớn được xem là giải pháp cần thiết để thúc đẩy nhu cầu trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp và ổn định thị trường tài chính.
Gói kích thích sẽ tập trung vào đâu?
Các nhà kinh tế và chuyên gia phân tích đưa ra nhiều dự đoán khác nhau về quy mô và trọng tâm của gói kích thích. Một số người cho rằng con số có thể dao động từ 2-3 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 282,8 – 424,2 tỷ USD), trong khi những người khác dự đoán gói kích thích có thể lên tới 10 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,4 nghìn tỷ USD).
Chetan Ahya, chuyên gia kinh tế trưởng về châu Á tại Morgan Stanley, nhận định gói kích thích có thể sẽ tập trung vào ba lĩnh vực chính:
- Kích thích nhu cầu trong nước: Chính phủ có thể sẽ tăng chi tiêu cho các dự án cơ sở hạ tầng, hỗ trợ tiêu dùng thông qua các chương trình trợ cấp hoặc giảm thuế, đồng thời thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo và công nghệ cao.
- Hỗ trợ tái cấp vốn cho các ngân hàng: Ngành ngân hàng đang phải đối mặt với áp lực gia tăng từ nợ xấu và thanh khoản eo hẹp. Gói kích thích có thể bao gồm các biện pháp hỗ trợ tái cấp vốn, giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc và nới lỏng các quy định cho vay.
- Tái cơ cấu nợ chính quyền địa phương: Nợ chính quyền địa phương là một trong những rủi ro lớn đối với hệ thống tài chính Trung Quốc. Chính phủ có thể sẽ đưa ra các biện pháp hỗ trợ tái cơ cấu nợ, giảm gánh nặng tài chính cho các địa phương và ngăn chặn nguy cơ vỡ nợ.
Ngoài ra, các biện pháp kích thích tiêu dùng có thể được nhắm mục tiêu vào chi tiêu phúc lợi xã hội, nhằm giải phóng tiết kiệm hộ gia đình và khuyến khích người dân chi tiêu nhiều hơn.
Mặc dù kỳ vọng về một gói kích thích lớn đang lan rộng, nhưng cũng có những ý kiến thận trọng hơn. Các nhà kinh tế tại Morgan Stanley dự đoán Bộ Tài chính Trung Quốc sẽ đưa ra một gói kích thích tài khóa bổ sung khiêm tốn, đồng thời thừa nhận rằng kỳ vọng của thị trường là rất cao.
Trong khi đó, Ting Lu, chuyên gia kinh tế trưởng tại Nomura, dự báo gói kích thích sẽ không vượt quá 3% GDP của Trung Quốc. Bộ Tài chính có thể thảo luận về việc bổ sung nguồn vốn thông qua phát hành trái phiếu chính phủ, nhưng con số chính xác có thể được công bố muộn hơn trong tháng này.
Một số chuyên gia cho rằng Bắc Kinh có thể sẽ thận trọng trong việc công bố một gói kích thích quá lớn, vì lo ngại điều này có thể gây ra những tác động tiêu cực đến tâm lý thị trường và tạo ra ấn tượng về một cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng hơn.
Tuy nhiên, Chen Zhao, chiến lược gia trưởng toàn cầu tại Alpine Macro, tin rằng chính phủ Trung Quốc đang phải đối mặt với áp lực rất lớn và sẽ làm “bất cứ điều gì cần thiết để ngăn chặn sự suy giảm của nền kinh tế”. Ông cho rằng gói kích thích cần phải ở mức khoảng 4-5% GDP mới có thể đảo ngược nhu cầu tiêu dùng yếu ớt hiện nay.
Thị trường đang đứng trước ngã ba đường, với nhiều kỳ vọng và cả những hoài nghi về gói kích thích kinh tế mới từ Bắc Kinh. Quy mô, trọng tâm và hiệu quả của gói kích thích sẽ có tác động đáng kể đến triển vọng tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong thời gian tới. Liệu chính phủ Trung Quốc có đưa ra được một “liều thuốc kích thích” đủ mạnh để vực dậy nền kinh tế và lấy lại niềm tin của nhà đầu tư hay không?
