0
0
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại ngày càng leo thang, Trung Quốc vừa đưa ra thông báo cấm xuất khẩu một số mặt hàng quan trọng như gallium, germanium, antimon và các vật liệu siêu cứng sang Mỹ. Quyết định này được đánh giá là động thái chiến lược nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và đáp trả các hạn chế của Mỹ đối với ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc.
Trung Quốc củng cố kiểm soát khoáng sản quan trọng
Ngày 3/12, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết các mặt hàng lưỡng dụng – bao gồm các nguyên tố quan trọng như gallium, germanium và antimon – sẽ bị cấm xuất khẩu sang Mỹ ngay lập tức. Đây là các vật liệu đóng vai trò thiết yếu trong nhiều lĩnh vực công nghệ cao, từ sản xuất chip bán dẫn đến truyền thông vệ tinh, cáp quang và pin năng lượng.
Thông báo này nằm trong kế hoạch tăng cường kiểm soát xuất khẩu các khoáng sản quan trọng mà Trung Quốc công bố từ năm ngoái. Đặc biệt, động thái này được đưa ra sau khi Mỹ siết chặt xuất khẩu công nghệ liên quan đến ngành bán dẫn, nhằm hạn chế sự phát triển của các công ty Trung như Naura Technology Group.
Trung Quốc hiện là quốc gia chiếm ưu thế vượt trội trong sản xuất gallium và germanium, với sản lượng năm 2022 lần lượt chiếm 98% và 68% toàn cầu, theo dữ liệu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS). Vị thế này giúp Trung Quốc có khả năng kiểm soát đáng kể chuỗi cung ứng toàn cầu đối với các nguyên tố này.
Cơ hội cho Việt Nam và các nước khác
Trong khi các hạn chế xuất khẩu từ Trung Quốc gây ra lo ngại cho Mỹ và các nước phương Tây, điều này có thể mở ra cơ hội cho các quốc gia khác, bao gồm Việt Nam, để củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Antimon, một trong những nguyên tố bị Trung Quốc kiểm soát xuất khẩu, là nguyên liệu thiết yếu trong nhiều ngành công nghiệp như sản xuất vòng bi, trục máy, phụ tùng ô tô, và ắc-quy. Năm 2019, Việt Nam xuất khẩu antimon trị giá 34,3 triệu USD, trở thành nhà xuất khẩu lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc.
Ngoài antimon, Việt Nam cũng có tiềm năng gia tăng sản xuất các nguyên liệu khác nếu đầu tư vào công nghệ khai thác và chế biến. Tuy nhiên, quá trình này không hề dễ dàng. Gallium và germanium không tồn tại ở dạng tự nhiên, mà là sản phẩm phụ từ khai thác nhôm, kẽm và đồng. Việc chế biến các nguyên tố này đòi hỏi công nghệ cao, tiêu tốn nhiều năng lượng và gây tác động lớn đến môi trường.
Động thái của Trung Quốc có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng và buộc Mỹ cùng các đồng minh phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ các nước khác, như Việt Nam, Canada, và Australia. Đối với Việt Nam, đây là thời điểm quan trọng để đầu tư mạnh mẽ vào khai thác và chế biến khoáng sản nhằm tận dụng cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, để thực sự cạnh tranh, Việt Nam cần vượt qua các thách thức liên quan đến kỹ thuật và môi trường. Đồng thời, việc hợp tác với các đối tác quốc tế trong nghiên cứu và phát triển công nghệ là chìa khóa để xây dựng một ngành công nghiệp bền vững và cạnh tranh.
Trong bối cảnh địa chính trị thay đổi, sự linh hoạt và chiến lược đúng đắn sẽ giúp Việt Nam không chỉ giảm phụ thuộc vào Trung Quốc mà còn trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khoáng sản toàn cầu.
