0
0
Căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Canada tiếp tục leo thang khi Bắc Kinh thông báo áp thuế nhập khẩu trị giá 2,6 tỷ USD đối với hàng hóa Canada nhằm đáp trả các mức thuế mà Ottawa áp đặt lên xe điện, nhôm và thép Trung Quốc từ năm 2024.
Trung Quốc áp thuế nhập khẩu lên hàng hóa Canada
Theo thông báo ngày 8/3 từ Bộ Thương mại Trung Quốc, mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 20/3. Cụ thể, Bắc Kinh sẽ áp thuế 100% đối với 1 tỷ USD hạt lấy dầu nhập khẩu từ Canada và 25% đối với 1,6 tỷ USD mặt hàng thịt lợn và thủy hải sản. Đây là động thái trả đũa rõ ràng trước các biện pháp mà Canada đã thực hiện vào cuối năm ngoái nhằm vào các sản phẩm công nghiệp của Trung Quốc.
Nguồn cơn căng thẳng thương mại
Tháng 8/2024, Canada tuyên bố áp thuế 100% đối với xe điện Trung Quốc và 25% lên nhôm, thép nhập khẩu từ nước này. Các mức thuế có hiệu lực từ ngày 1/10/2024. Chính phủ Canada, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Justin Trudeau, cho rằng đây là một biện pháp cần thiết để đối phó với “tình trạng dư thừa công suất có chủ ý” của Trung Quốc. Ông Trudeau cáo buộc Bắc Kinh không tuân thủ các quy tắc thương mại công bằng và gây áp lực lên thị trường toàn cầu bằng cách xuất khẩu hàng hóa với giá thấp.
Bộ Thương mại Trung Quốc ngay lập tức lên tiếng phản đối, cho rằng động thái của Canada “vi phạm nghiêm trọng các quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)“, đồng thời chỉ trích Ottawa thực hiện chính sách bảo hộ và phân biệt đối xử, gây tổn hại đến quyền lợi hợp pháp của các doanh nghiệp Trung Quốc.
Phản ứng của Trung Quốc và những tác động
Việc Trung Quốc phản ứng muộn, gần sáu tháng sau khi Canada áp thuế, cho thấy Bắc Kinh đang phải đối mặt với nhiều thách thức thương mại khác, bao gồm các căng thẳng với Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Giới phân tích nhận định, Canada có mức độ ưu tiên thấp hơn trong danh sách các mối quan ngại thương mại của Trung Quốc.
Theo Dan Wang, Giám đốc khu vực Trung Quốc tại Eurasia Group, động thái này không chỉ nhằm trả đũa Canada mà còn là một lời cảnh báo với nước này trong bối cảnh Mỹ hoãn áp thuế 25% đối với nhiều sản phẩm từ Canada và Mexico. “Trung Quốc muốn nhắc nhở Canada về cái giá phải trả khi quá thân cận với chính sách thương mại của Mỹ”, Wang nhận xét.
Trong khi đó, Mỹ hiện đang áp thuế nhập khẩu bổ sung 20% lên toàn bộ hàng hóa Trung Quốc, khiến quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới ngày càng căng thẳng.
Điều đáng chú ý là hạt cải dầu, một trong những mặt hàng xuất khẩu quan trọng nhất của Canada sang Trung Quốc, không nằm trong danh sách bị áp thuế lần này. Trước đó, vào tháng 9/2024, Bắc Kinh đã mở cuộc điều tra chống bán phá giá đối với hạt cải dầu Canada. Năm 2023, hơn 50% lượng hạt cải dầu xuất khẩu của Canada, trị giá 3,7 tỷ USD, đã được bán sang Trung Quốc.
Theo Rosa Wang, nhà phân tích tại công ty tư vấn nông sản JCI, việc Trung Quốc không áp thuế lên mặt hàng này có thể là một tín hiệu cho thấy Bắc Kinh vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán. “Điều này có thể nhằm giữ lại một quân bài thương lượng trong quan hệ thương mại song phương”, Wang nhận định.
Quan hệ thương mại Trung Quốc – Canada vẫn quan trọng
Bất chấp căng thẳng, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn thứ hai của Canada, chỉ sau Mỹ. Theo số liệu của Bắc Kinh, năm 2023, Canada xuất khẩu 47 tỷ USD hàng hóa sang Trung Quốc. Điều này cho thấy mối quan hệ kinh tế giữa hai nước vẫn rất quan trọng và có thể khó bị cắt đứt hoàn toàn dù có những căng thẳng leo thang.
Tuy nhiên, với các động thái áp thuế mới nhất, nhiều chuyên gia lo ngại rằng quan hệ thương mại giữa hai nước sẽ tiếp tục gặp sóng gió. Việc Bắc Kinh nhắm vào các mặt hàng nông sản và thực phẩm có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến các ngành công nghiệp chủ chốt của Canada, trong khi Ottawa cũng khó có thể rút lại các mức thuế đã áp dụng đối với Trung Quốc.
Trong thời gian tới, diễn biến căng thẳng thương mại giữa hai nước có thể phụ thuộc vào các cuộc đàm phán giữa chính phủ hai bên, cũng như tác động từ chính sách thương mại toàn cầu, đặc biệt là những bước đi tiếp theo của Mỹ và EU đối với Trung Quốc.
