0
0
Thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến một cuộc bùng nổ chưa từng có của kim loại quý, đánh dấu giai đoạn thăng hoa mạnh mẽ nhất trong gần nửa thế kỷ qua. Kể từ thời điểm bắt đầu năm 2025 cho đến nay, giá vàng kỳ hạn tại các sàn giao dịch lớn như New York đã ghi nhận mức tăng trưởng phi mã lên tới 71%.
Đây là con số kỷ lục, gợi nhắc về những biến động dữ dội của thập niên 70 khi thế giới chìm trong khủng hoảng năng lượng và lạm phát phi mã. Sự trỗi dậy này không chỉ đơn thuần là kết quả của các giao dịch đầu cơ ngắn hạn, mà là sự phản chiếu của một nền kinh tế thế giới đầy rẫy những bất ổn và thay đổi mang tính hệ thống.
Động lực từ bối cảnh địa chính trị và chính sách tiền tệ
Sự tăng trưởng thần tốc của vàng trong thời gian qua được thúc đẩy bởi sự cộng hưởng của nhiều yếu tố vĩ mô phức tạp. Đầu tiên phải kể đến những căng thẳng địa chính trị dai dẳng và có dấu hiệu leo thang tại nhiều khu vực trọng điểm. Các xung đột quân sự giữa Nga và Ukraine, hay những đối đầu trực diện giữa Israel và Iran đã tạo ra một tâm lý lo ngại bao trùm lên các nhà đầu tư quốc tế.
Bên cạnh đó, các lệnh trừng phạt thương mại và việc kiểm soát gắt gao các nguồn tài nguyên năng lượng đã làm xáo trộn dòng chảy thương mại toàn cầu. Trong một thế giới mà sự ổn định trở nên xa xỉ, vàng nghiễm nhiên trở thành sự lựa chọn ưu tiên hàng đầu để bảo toàn giá trị tài sản.
Bên cạnh yếu tố chính trị, các bước đi của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đóng vai trò là “chất xúc tác” trực tiếp cho giá vàng. Việc Fed thực hiện lộ trình cắt giảm lãi suất để hỗ trợ nền kinh tế đã làm giảm đáng kể chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng. Thông thường, vàng vốn bị yếu thế so với trái phiếu do không đem lại lợi suất định kỳ. Tuy nhiên, khi lãi suất giảm và đồng USD suy yếu, sức hấp dẫn của kim loại quý này tăng lên đáng kể đối với các nhà đầu tư nắm giữ các loại ngoại tệ khác.
Dữ liệu thực tế cho thấy sự áp đảo hoàn toàn của vàng so với các kênh đầu tư truyền thống khác. Trong khi chỉ số S&P 500 – thước đo sức khỏe của thị trường chứng khoán Mỹ – chỉ đạt mức tăng trưởng khoảng 18%, thì vàng đã bỏ xa với hiệu suất gấp gần 4 lần. Sự lệch pha này cho thấy dòng tiền đang có xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ từ các tài sản rủi ro sang các tài sản có tính phòng vệ cao.
Các chuyên gia tài chính tại JPMorgan Chase thậm chí còn đưa ra những dự báo táo bạo, cho rằng giá vàng có thể phá vỡ mọi rào cản kỹ thuật để chạm ngưỡng 5.000 USD/ounce vào năm 2026, đánh dấu một cột mốc lịch sử mới cho thị trường này.
Xu hướng phi đô la hóa và cơn khát của các ngân hàng trung ương
Một điểm khác biệt rõ rệt trong đợt tăng giá lần này chính là sự tham gia quyết liệt của các tổ chức tài chính lớn và ngân hàng trung ương trên khắp thế giới. Không còn dừng lại ở mức độ nhỏ lẻ từ người tiêu dùng cá nhân, thị trường vàng đang được nâng đỡ bởi những lệnh mua khổng lồ với khối lượng tính bằng tấn.
Đặc biệt, xu hướng “phi đô la hóa” đang trở thành một động lực dài hạn cho nhu cầu tích trữ vàng. Sau những biến cố liên quan đến việc phong tỏa tài sản định danh bằng đồng USD của một số quốc gia, nhiều chính phủ đã nhận thấy sự cần thiết phải đa dạng hóa dự trữ ngoại hối để giảm bớt sự phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của Mỹ.
Trung Quốc và Nga là hai quốc gia đi đầu trong nỗ lực này. Việc gia tăng dự trữ vàng không chỉ giúp các nước này củng cố tiềm lực tài chính quốc gia mà còn tạo ra một lớp đệm an toàn trước các cú sốc từ bên ngoài. Theo thống kê của Hội đồng Vàng Thế giới, lượng vàng được các ngân hàng trung ương thu mua trong ba năm trở lại đây đã tăng gấp đôi so với mức trung bình của thập kỷ trước, duy trì ở mức trên 1.000 tấn mỗi năm.
Khi các tổ chức này liên tục rút vàng ra khỏi lưu thông để đưa vào kho dự trữ, nguồn cung vàng trên thị trường trở nên khan hiếm hơn, từ đó tạo áp lực tăng giá bền vững.
Ngoài ra, những lo ngại về nợ công và thâm hụt ngân sách trầm trọng của các cường quốc kinh tế cũng khiến vàng trở nên quý giá hơn bao giờ hết. Khi gánh nặng nợ nần ngày càng tăng, rủi ro về lạm phát dài hạn và sự mất giá của tiền giấy trở thành nỗi ám ảnh đối với giới đầu tư.
Trong kịch bản đó, vàng không chỉ là một món trang sức hay hàng hóa thông thường, mà nó đóng vai trò là một “loại tiền tệ tối thượng” không thể bị thao túng hay in thêm một cách tùy tiện. Với sự kết hợp giữa nhu cầu từ giới đầu tư tổ chức và nỗi lo sợ của các cá nhân trước những biến động kinh tế, con đường tiến tới những mức giá kỷ lục mới trong năm 2026 của vàng dường như đang rộng mở hơn bao giờ hết.
