6
0
Bước đi trong chiến lược chống “vàng hóa” được cụ thể hoá qua Nghị định 390/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 16/10/2026.
Ba thay đổi lớn nhất trong Nghị định trên bao gồm thanh toán từ 5 triệu đồng không được dùng tiền mặt. Doanh nghiệp sản xuất, gia công vàng trang sức được nới điều kiện nhập khẩu vàng nguyên liệu và doanh nghiệp FDI cũng được tiếp cận cơ chế này. Bãi bỏ giấy phép sản xuất vàng trang sức.
Giới phân tích đánh giá, thị trường vàng sẽ minh bạch hơn, nhưng giao dịch “tiền mặt” sẽ co lại. Đây là quy định gây tác động tức thì tới thị trường vàng. Trước đây, phần lớn giao dịch vàng vật chất, đặc biệt tại các cửa hàng tư nhân, vẫn thanh toán bằng tiền mặt. Điều này khiến cơ quan quản lý khó xác định dòng tiền thực, doanh số, nghĩa vụ thuế và cả các giao dịch có dấu hiệu đầu cơ hoặc rửa tiền.
Khi áp dụng ngưỡng 5 triệu đồng, gần như toàn bộ giao dịch mua một chỉ vàng trở lên đều phải để lại dấu vết điện tử. Như vậy, người mua sẽ bớt ẩn danh, giao dịch thuận tiện hơn, cửa hàng vàng phải đầu tư hệ thống thanh toán và lưu dữ liệu, qua đó cơ quan thuế dễ đối chiếu doanh thu và NHNN theo dõi dòng tiền đầu cơ tốt hơn.
Ngưỡng 5 triệu đồng khá thấp. Hiện một chỉ vàng thường có giá cao hơn mức này, nghĩa là quy định gần như bao phủ toàn bộ giao dịch bán lẻ. Nhóm chịu thay đổi lớn là các cửa hàng nhỏ quen giao dịch tiền mặt; doanh nghiệp chưa có hệ thống quản trị dữ liệu và các đơn vị kinh doanh thiếu minh bạch về doanh số.
Giới chuyên gia cho rằng, đây là bước đi trong chiến lược chống “vàng hóa”. Đặt trong bối cảnh gần đây, Nghị định 390 nằm trong chuỗi định hướng thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, minh bạch giao dịch tài sản giá trị lớn, đưa vàng trở về vai trò hàng hóa thay vì kênh thanh toán hay tích trữ ngoài hệ thống. Điều này tương tự xu hướng quốc tế khi nhiều nước dùng thanh toán điện tử để kiểm soát giao dịch kim loại quý.
