0
0
Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về tháo gỡ vướng mắc trong tính tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân khi chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất ở.
Dự thảo này được kỳ vọng sẽ giảm gánh nặng tài chính cho người dân, song điều khoản chuyển tiếp lại gây nhiều tranh luận khi không cho phép tính lại nghĩa vụ tài chính đối với các trường hợp đã hoàn thành nghĩa vụ trước đó.
Chính sách đất đai và nỗi lo người nộp sớm chịu thiệt
Theo khoản 2 điều 3 dự thảo, “trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì không tính lại tiền sử dụng đất theo nghị quyết”. Điều này đồng nghĩa những hộ đã nộp tiền theo mức cũ, có thể cao hơn nhiều so với quy định mới, sẽ không được điều chỉnh lại.
Nhiều chuyên gia cho rằng cách quy định này có nguy cơ tạo ra sự bất bình đẳng giữa những người cùng thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Người nộp sớm theo quy định trước lại chịu thiệt so với người nộp sau được hưởng lợi từ chính sách mới.
Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã kiến nghị sửa đổi nội dung trên. Cụ thể, HoREA đề xuất “trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì cũng được tính lại tiền sử dụng đất theo quy định tại nghị quyết”. Theo Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu, điều này sẽ giúp bảo đảm quyền lợi của người dân, đồng thời loại bỏ nguy cơ phát sinh tâm lý so bì, so kè.
Ông Châu phân tích, Nghị định 103 – văn bản pháp lý đang áp dụng trong việc tính tiền sử dụng đất – mới chỉ có hiệu lực hơn một năm. Do đó, số hộ gia đình đã nộp 100% tiền sử dụng đất, bao gồm cả diện tích trong và vượt hạn mức, không nhiều. Nếu cho phép tính lại, ngân sách Nhà nước gần như không bị ảnh hưởng đáng kể, trong khi niềm tin của người dân đối với chính sách sẽ được củng cố.
Giới luật sư đề xuất hồi tố để chính sách đất đai công bằng hơn
Không chỉ các hiệp hội ngành, giới luật sư cũng lên tiếng. Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh nhận định, quy định “không tính lại” là thiếu công bằng, dễ dẫn đến khiếu nại và gây mất đồng thuận trong xã hội. Ông cho rằng dự thảo nghị quyết nên điều chỉnh theo hướng áp dụng hồi tố cho những trường hợp đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Cụ thể, những người đã nộp 100% tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng theo Nghị định 103 sẽ được hoàn trả phần chênh lệch hoặc khấu trừ vào các nghĩa vụ tài chính khác với Nhà nước. Giải pháp này vừa khả thi về mặt kỹ thuật, vừa giảm thiểu mâu thuẫn, đồng thời bảo đảm tính nhân văn của chính sách đất đai.
Theo phân tích của các chuyên gia, việc điều chỉnh này không làm xáo trộn lớn đến ngân sách bởi quy mô đối tượng thụ hưởng khá hạn chế. Quan trọng hơn, nó gửi đi thông điệp rằng chính sách không “phạt” người nộp sớm, đồng thời khuyến khích người dân tuân thủ pháp luật một cách tự giác.
Cân đối lợi ích ngân sách và sự minh bạch trong quản lý đất đai
Chính sách đất đai luôn nhạy cảm bởi gắn chặt với đời sống và tài sản của người dân. Nếu nghị quyết được thông qua với quy định như dự thảo, sẽ có nguy cơ tạo ra sự chênh lệch trong nghĩa vụ tài chính giữa các nhóm hộ dân. Trong khi đó, mục tiêu ban đầu của chính sách là giảm gánh nặng cho người dân và tạo sự minh bạch, công bằng.
Việc Bộ Tài chính và Chính phủ lắng nghe, tiếp thu ý kiến của các hiệp hội, luật sư và người dân là cần thiết. Một phương án cân bằng giữa ngân sách và quyền lợi dân cư, như tính lại tiền sử dụng đất hoặc khấu trừ nghĩa vụ tài chính, có thể là giải pháp dung hòa.
Bối cảnh hiện nay đòi hỏi chính sách đất đai không chỉ đảm bảo thu ngân sách, mà còn phải củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận xã hội. Nếu được sửa đổi theo hướng công bằng hơn, nghị quyết mới không chỉ tháo gỡ khó khăn tài chính cho người dân mà còn tạo nền tảng minh bạch, ổn định cho thị trường bất động sản và quản lý đất đai lâu dài.
