
Một bài đăng sai lệch – được coi là tin giả trên mạng xã hội X vừa làm rung chuyển thị trường chứng khoán, cho thấy sức ảnh hưởng mạnh mẽ – nhưng cũng đầy rủi ro – của nền tảng này.
Những “tin tức” không có nguồn gốc rõ ràng về khả năng “tạm hoãn 90 ngày thuế quan” đã khiến thị trường hỗn loạn sáng thứ Hai, khi nhà đầu tư háo hức tìm kiếm bất kỳ tín hiệu nào về việc chính quyền Trump có thể nới lỏng các biện pháp thuế mới. Vấn đề là: Thông tin đó không đúng sự thật. Nhà Trắng nhanh chóng bác bỏ tin đồn ngay sau khi nó lan truyền trên mạng.
Nguồn gốc của các bài đăng sai lệch này có thể bắt đầu từ một cuộc phỏng vấn thật sự của Fox News với Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett vào khoảng 8h30 sáng (giờ ET). Khi được hỏi liệu Tổng thống Trump có “xem xét tạm hoãn thuế quan 90 ngày” hay không, ông Hassett trả lời rằng: “Tổng thống sẽ quyết định điều gì mà tổng thống cho là đúng.”
Theo phân tích của CNN, bài đăng đầu tiên trên X tuyên bố Hassett nói rằng Trump sẽ xem xét tạm hoãn thuế quan xuất hiện lúc 10h11 sáng từ tài khoản có tên “Hammer Capital” (@yourfavorito), chỉ có khoảng 1.000 người theo dõi.
Khoảng một phút sau, Vanessa Yurkevich của CNN, khi đang có mặt tại Sàn Giao dịch Chứng khoán New York, cho biết đã nghe thấy tiếng reo hò, khi các chỉ số chứng khoán – vốn đang phục hồi từ mức thấp buổi sáng – bất ngờ tăng mạnh.
Tài khoản “Walter Bloomberg” (@DeItaone), với lượng người theo dõi lớn hơn nhiều, đã sao chép và đăng lại tin đồn này cùng biểu tượng còi báo động lúc 10h13. Trên CNBC, các biên tập viên tỏ ra bối rối, không hiểu điều gì đã gây ra sự đảo chiều này.
Tin đồn lan rộng trên sóng truyền hình
Các biên tập viên của CNBC, như David Faber, đã đặt câu hỏi về tiêu đề này, tìm kiếm trên màn hình máy tính những cảnh báo từ các hãng tin tức hoặc bất kỳ dấu hiệu nào khác.
Đến 10h15, các biên tập viên CNBC bắt đầu phát sóng tin tức này.
“Tôi nghĩ chúng ta có thể sử dụng tiêu đề này. Dường như Hassett vừa nói rằng Trump sẽ xem xét tạm hoãn thuế quan 90 ngày, ngoại trừ với Trung Quốc,” biên tập viên Carl Quintanilla nói.
“Chúng tôi đang cố gắng xác định nguồn chính xác của thông tin này,” Faber nhanh chóng bổ sung.
Ngay sau đó, CNBC hiển thị một tiêu đề trên màn hình: “HASSETT: TRUMP ĐANG XEM XÉT TẠM HOÃN THUẾ QUAN 90 NGÀY VỚI TẤT CẢ CÁC NƯỚC TRỪ TRUNG QUỐC,” như thể thông tin này đã được xác nhận.
Lúc 10h19, Reuters phát đi thông báo về phát biểu này, trích dẫn từ CNBC.
Tuy nhiên, sau đó, cổ phiếu giảm trở lại khi Nhà Trắng kiên quyết bác bỏ tin đồn này. Các phóng viên CNBC nhanh chóng đưa tin về sự phủ nhận từ Nhà Trắng, và Reuters cũng cập nhật bài viết, đồng thời rút lại cảnh báo lúc 12h28 với lời xin lỗi về sai sót.
Hậu quả từ tin giả
Tài khoản “Walter Bloomberg” dường như mượn tên của hãng tin Bloomberg để tạo uy tín. Tài khoản này, cùng với “Hammer Capital,” thường đăng các tin tức tài chính và đôi khi là những hình ảnh meme về thị trường chứng khoán.
Cả hai tài khoản này đều không công khai danh tính thực sự. Dù có dấu tích xanh trên X – vốn trước đây là biểu tượng xác minh tài khoản – nhưng kể từ khi Elon Musk tiếp quản Twitter, dấu tích xanh đã trở thành một dịch vụ trả phí, cho phép bất kỳ ai cũng có thể xuất hiện như được xác thực và tăng cường hiển thị bài đăng.
Khi thiệt hại tài chính đã xảy ra, “Walter Bloomberg” xóa bài đăng và tuyên bố rằng họ thấy tin này trên Reuters. Trong khi đó, “Hammer Capital” nói rằng họ lấy thông tin từ Reuters và CNBC, dù Reuters chỉ đăng tin lúc 10h19 và trích dẫn CNBC.
CNBC sau đó thừa nhận sai sót trong một thông báo: “Khi chúng tôi đang theo dõi biến động thị trường, một số thông tin chưa được xác nhận đã xuất hiện trên băng rôn. Các phóng viên của chúng tôi đã nhanh chóng đính chính trên sóng.”
“Hammer Capital” phủ nhận việc bịa đặt tiêu đề: “Rõ ràng, tin đồn này xuất phát từ các sàn giao dịch lúc 10h09. Tôi chỉ đơn giản đăng lại những gì thị trường phản ứng, đến 600 người theo dõi của mình. Đó là sự hiểu sai từ một cuộc phỏng vấn trên Fox News,” tài khoản này đăng chiều thứ Hai.
Dù nguồn gốc ban đầu của thông tin sai lệch đến từ đâu, việc nó được khuếch đại bởi các nguồn tin tài chính uy tín đã tạo ra một bài học đắt giá về giá trị của thông tin chính xác và đáng tin cậy.