Năm 2025 trở thành dấu mốc lịch sử đối với nền kinh tế Việt Nam khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên chạm ngưỡng khoảng 900 tỷ USD dù chưa kết thúc năm.
Con số kỷ lục này không chỉ đơn thuần là kết quả của những bảng biểu thống kê mà còn phản ánh sức chống chịu bền bỉ của nền kinh tế trước những biến động khắc nghiệt từ thiên tai và các rào cản từ thị trường quốc tế. Từ vai trò “trụ đỡ” của nông nghiệp đến sự bứt phá mạnh mẽ của các ngành công nghệ cao, Việt Nam đang từng bước tiến sâu vào nhóm 25 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, khẳng định một vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Nông nghiệp và công nghệ cao: Hai động lực thay đổi chất lượng tăng trưởng
Trong một năm đầy thử thách bởi thời tiết cực đoan và bão lũ diện rộng tại cả ba miền, ngành nông nghiệp đã chứng minh vai trò nền tảng khi kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản dự kiến lần đầu tiên chạm mốc 70 tỷ USD. Đáng chú ý, sự chuyển dịch mạnh mẽ từ việc bán nguyên liệu thô sang chế biến sâu và ứng dụng số hóa toàn diện đã nâng tầm giá trị các mặt hàng chủ lực.
Ngành cà phê đang tiến sát ngưỡng 10 tỷ USD với những sản phẩm được công nhận số hóa theo chứng nhận toàn cầu, trong khi các loại trái cây như mít và bưởi da xanh liên tục mở rộng “vùng phủ sóng” tại các thị trường khắt khe như Trung Quốc và Australia. Với mức xuất siêu khoảng 21 tỷ USD, ngành nông nghiệp không chỉ góp phần ổn định đời sống cho 60% cư dân nông thôn mà còn tạo ra thặng dư lớn, làm tiền đề cho quá trình công nghiệp hóa đất nước.
Song hành cùng nông nghiệp, nhóm hàng công nghệ cao, đặc biệt là máy vi tính và linh kiện điện tử, đã vươn lên trở thành động lực tăng trưởng quan trọng nhất. Việc các tập đoàn đa quốc gia không ngừng mở rộng quy mô sản xuất tại Việt Nam đã đưa kim ngạch nhóm hàng này tăng trưởng gần 49% so với cùng kỳ năm trước, chiếm tỷ trọng hơn 22% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Sự chuyển dịch này cho thấy Việt Nam đã vượt qua giai đoạn gia công đơn thuần để trở thành một mắt xích thiết yếu, thu hút làn sóng đầu tư vào sản xuất công nghệ cao. Nguồn nhân lực ngày càng chất lượng cùng các cơ chế ưu đãi về thủ tục hành chính, đặc biệt là trong lĩnh vực hải quan dành cho doanh nghiệp ưu tiên, đã tạo điều kiện tối đa cho các khối doanh nghiệp FDI thiết lập những kỷ lục mới, dự kiến vượt ngưỡng 600 tỷ USD trong tổng trị giá hàng hóa lưu thông.
Vị thế đối tác tin cậy tại các thị trường chiến lược toàn cầu
Trên bình diện quốc tế, cấu trúc thương mại của Việt Nam ngày càng trở nên bền vững khi khẳng định được vị trí vững chắc tại các thị trường lớn nhất thế giới. Trung Quốc hiện vẫn là đối tác lớn nhất với trị giá trao đổi hàng hóa song phương ước đạt 252 tỷ USD.
Trong khi đó, Mỹ giữ vị trí đối tác thứ hai nhưng lại mang ý nghĩa bước ngoặt khi Việt Nam chính thức trở thành đối tác thương mại lớn thứ 8 của quốc gia này và là thị trường cung ứng hàng hóa lớn thứ 4 trong khu vực ASEAN. Bất chấp những thách thức từ chính sách thuế đối ứng và các biện pháp phòng vệ thương mại khắt khe, hàng hóa Việt Nam vẫn đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường Mỹ, đặc biệt là trong các phân khúc thiết bị điện tử, dệt may, da giày và đồ gỗ.
Việc duy trì hơn 10 ngành hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD sang Mỹ cho thấy năng lực sản xuất và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao của doanh nghiệp trong nước ngày càng được nâng lên. Các tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế giới như Walmart hay Amazon hiện nay có xu hướng lựa chọn Việt Nam làm nguồn cung ổn định để hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng và tránh các cú sốc về giá cho người tiêu dùng.
Điều này chứng minh rằng Việt Nam không chỉ là một bên cung ứng hàng hóa đơn thuần mà đã trở thành một đối tác chiến lược, có độ mở nền kinh tế sâu rộng. Với vị thế xuất khẩu đứng thứ 21 và nhập khẩu đứng thứ 20 toàn cầu, Việt Nam đang tạo dựng một nền tảng vững chắc cho năng lực cạnh tranh trong dài hạn, đưa hoạt động ngoại thương trở thành bệ phóng cho sự phát triển bền vững.