0
0
Thương mại điện tử Việt Nam chuyển dần sang cạnh tranh về hiệu quả vận hành, công nghệ, logistics và khả năng giữ chân khách hàng.
Báo cáo của CTCK SHS thu thập các dữ liệu cho thấy giai đoạn 2025-2030 sẽ là thời kỳ tái cấu trúc mạnh mẽ của ngành, nơi các nền tảng lớn gia tăng quyền lực, thanh toán số bùng nổ và AI trở thành công nghệ cốt lõi định hình hành vi mua sắm.
Nền kinh tế số Đông Nam Á dự kiến đạt quy mô khoảng 305 tỷ USD năm 2025, trong đó thương mại điện tử tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất. TMĐT khu vực tăng từ khoảng 138 tỷ USD năm 2023 lên 181 tỷ USD năm 2025 và có thể đạt 359 tỷ USD vào năm 2030.
Đáng chú ý, Đông Nam Á được đánh giá là khu vực có tốc độ tăng trưởng TMĐT nhanh thứ hai thế giới giai đoạn 2024 -2029, chỉ sau Ấn Độ, với CAGR khoảng 13,2%. Quy mô thị trường dự kiến tăng từ 156,3 tỷ USD năm 2024 lên gần 290 tỷ USD vào năm 2029.
Trong bức tranh đó, Việt Nam nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Quy mô nền kinh tế số Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 39 tỷ USD, tăng mạnh trên hầu hết các lĩnh vực, trong đó thương mại điện tử đóng vai trò trung tâm với quy mô khoảng 25 tỷ USD.
Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng TMĐT nhanh nhất thế giới, với mức tăng trung bình 20-25%/năm. Năm 2025, quy mô TMĐT Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, gấp hơn 2 lần so với năm 2020 và đóng góp khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.
Triển vọng tăng trưởng trong vài năm tới vẫn rất lớn. Theo Mordor Intelligence, quy mô thị trường TMĐT Việt Nam dự kiến tăng từ 27,73 tỷ USD năm 2025 lên 33,57 tỷ USD năm 2026 và có thể đạt tới 87,36 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng CAGR hơn 21% trong giai đoạn 2026-2031.
Tăng trưởng hiện nay không chỉ đến từ việc mở rộng số lượng người mua, mà còn đến từ thay đổi hành vi tiêu dùng. Mua sắm trực tuyến đang trở thành thói quen thường xuyên của người Việt. Nếu năm 2022 phần lớn người tiêu dùng chỉ mua hàng online 2-3 lần mỗi tháng, thì đến năm 2025, khoảng 50% người dùng đã mua sắm trực tuyến ít nhất mỗi tuần một lần.
Chi tiêu online cũng gia tăng rõ rệt. Báo cáo Q&Me cho thấy doanh thu TMĐT Việt Nam tăng từ khoảng 7,1 tỷ USD năm 2024 lên gần 9,93 tỷ USD năm 2025, tương đương mức tăng trưởng 41%. Các ngành hàng tăng trưởng mạnh nhất gồm làm đẹp, thiết bị gia dụng, thời trang và thực phẩm tiêu dùng.
Một xu hướng đáng chú ý là người tiêu dùng ngày càng ưu tiên gian hàng chính hãng. Dù Shop Mall chỉ chiếm khoảng 2,1% tổng số shop đang hoạt động trên Shopee và TikTok Shop, nhưng lại tạo ra tới 32,6% tổng doanh số. Điều này phản ánh sự dịch chuyển từ mua sắm “săn giá rẻ” sang ưu tiên chất lượng, bảo hành và nguồn gốc sản phẩm rõ ràng.
Báo cáo cũng cho thấy thị trường đang bước sang giai đoạn trưởng thành hơn. Số lượng shop nhỏ lẻ bắt đầu giảm do cạnh tranh khốc liệt và chi phí vận hành tăng mạnh. Trong khi đó, các thương hiệu lớn, hệ thống bán hàng chuyên nghiệp và các nhà bán có khả năng đầu tư nội dung, livestream, logistics lại mở rộng nhanh chóng.
Đây là lý do Shopee và TikTok Shop ngày càng củng cố vị thế thống trị. Shopee vẫn dẫn đầu thị phần nhờ hệ sinh thái logistics, giá rẻ và khả năng vận hành quy mô lớn, trong khi TikTok Shop tăng trưởng bùng nổ nhờ mô hình “shoppertainment” – kết hợp giải trí và mua sắm. Báo cáo cho biết TikTok Shop ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu lên tới 114% theo năm, nâng thị phần từ 23% lên 35%.
Điều này cho thấy video commerce và livestream bán hàng sẽ tiếp tục là xu hướng chủ đạo giai đoạn tới. Không còn đơn thuần là nền tảng bán hàng, các sàn TMĐT đang chuyển thành “siêu ứng dụng” tích hợp thương mại, tài chính, logistics, giải trí và mạng xã hội nhằm kéo dài thời gian tương tác của người dùng.
