Thuế HRC: Tác động trái chiều với doanh nghiệp thép

Hòa Phát được lợi trong khi nhiều doanh nghiệp thép khác có thể chịu chi phí đầu vào cao hơn.

Thuế HRC: Tác động trái chiều với doanh nghiệp thép

Bộ Công Thương chính thức thông báo áp thuế chống bán phá giá tạm thời đối với thép cuộn cán nóng (HRC) Trung Quốc vào ngày 21/2 vừa qua. Mức thuế dao động từ 19,38% – 27,83%, có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ra quyết định và áp dụng tạm thời trong 120 ngày.

Kết quả điều tra cho thấy lượng nhập khẩu thép HRC trong năm 2024 đạt 12,6 triệu tấn, tăng 33% so với năm 2023. Đặc biệt, sau khi Bộ Công Thương khởi xướng điều tra từ tháng 7/2024, lượng nhập khẩu thép HRC từ Trung Quốc vẫn tiếp tục gia tăng đáng kể.

Bộ Công Thương sẽ tiếp tục làm việc với các bên liên quan để thu thập, xác minh thông tin và tài liệu, từ đó đưa ra kết luận cuối cùng trên cơ sở đánh giá tác động toàn diện của vụ việc.

VCBS Research nhận định, với mức thuế này, thép Trung Quốc sẽ khó cạnh tranh với Hòa Phát, trở thành động lực lớn giúp đẩy mạnh sản lượng tiêu thụ của dự án Hòa Phát Dung Quất 2.

Báo cáo phân tích mới của VCBS Research đã định giá mỗi cổ phiếu HPG của CTCP Tập đoàn Hòa Phát ở mức 38.000 đồng, cao hơn đáng kể so với mức 28.850 đồng trong báo cáo cách đây chỉ 2 tháng.

Trong phiên sáng 24/2, cổ phiếu HPG của Hòa Phát tăng mạnh, có lúc chạm trần 28.300 đồng/cp, khối lượng khớp lệnh gấp đôi trung bình các phiên trước.

Hiện tại, dự án Hòa Phát Dung Quất 2 đã bước vào giai đoạn cuối, chuẩn bị đi vào hoạt động chính thức. Nếu vận hành hết công suất, dự án có thể mang về cho tập đoàn 175.000 – 200.000 tỷ đồng doanh thu mỗi năm, với lợi nhuận sau thuế ước tính khoảng 20.000 – 25.000 tỷ đồng.

VCBS Research dự báo doanh thu Tập đoàn Hòa Phát năm 2025 đạt 150.093 tỷ đồng, năm 2026 đạt 185.150 tỷ đồng, với lợi nhuận sau thuế lần lượt 16.350 tỷ đồng và 21.315 tỷ đồng.

Tập đoàn Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh là 2 doanh nghiệp Việt Nam có khả năng sản xuất thép HRC hiện nay, với tổng công suất 8,6 triệu tấn/năm, trong khi nhu cầu nội địa đạt 13 triệu tấn/năm. Việc bù đắp lượng thép HRC thiếu hụt là cần thiết, tuy nhiên, thép HRC Trung Quốc giá rẻ hơn đáng kể đã chiếm phần lớn thị phần nội địa, gây sức ép lên 2 doanh nghiệp trong nước.

Báo cáo phân tích trước đó của VNDirect Research nhận định, nếu việc áp thuế chống bán phá giá xảy ra, thời điểm đó sẽ trùng với giai đoạn dự án Hòa Phát Dung Quất 2 đi vào vận hành, giúp lấp đầy khoảng trống thiếu hụt HRC tại Việt Nam. Hiện tại, “quả đấm thép” 85.000 tỷ đồng của tỷ phú Trần Đình Long đã sẵn sàng vận hành trong quý I/2025. Dự án có công suất 5,6 triệu tấn HRC/năm.

Theo báo cáo của BSC Research, việc áp thuế thép HRC Trung Quốc sẽ giúp Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh tăng sản lượng thêm 1,5 – 3 triệu tấn/năm, tương đương mức tăng 20 – 30% so với cùng kỳ trong giai đoạn 2025 – 2026.

Tuy nhiên, động thái này có thể tác động tiêu cực đến các doanh nghiệp tôn mạ như Hoa Sen, Nam Kim, Tôn Đông Á… vốn sử dụng thép HRC làm nguyên liệu đầu vào. Tập đoàn Hoa Sen từng cho biết, giá bán thép HRC của Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh cao hơn giá nhập khẩu từ Trung Quốc khoảng 10 – 20 USD/tấn, có thời điểm chênh lệch lên tới 40 – 50 USD/tấn, thậm chí 90 USD/tấn.

Sau khi Mỹ tuyên bố tăng 25% thuế nhập khẩu thép, thì HRC – nguyên liệu đầu vào của các nhà sản xuất tôn mạ, ống thép cũng đứng trước khả năng tăng giá, gây thách thức kép với các doanh nghiệp.

Chứng khoán Vietcap cho rằng, việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với HRC sẽ ảnh hưởng các nhà sản xuất tôn mạ trong nước khi họ sử dụng HRC làm nguyên liệu đầu vào. Các nhà sản xuất tôn mạ sẽ chỉ được hưởng lợi từ thuế chống bán phá giá đối với tôn mạ.

“Việc áp thuế phòng vệ thương mại hoặc xây dựng bất kỳ hàng rào thuế quan, phi thuế quan nào khác đối với HRC nhập khẩu đều làm giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất tôn mạ và ống thép nội địa”, các doanh nghiệp sản xuất tôn mạ lo ngại.

Trước đó, các doanh nghiệp thép Việt đã nhận được tin không vui từ thị trường Mỹ (thị trường xuất khẩu thép lớn thứ 3 của Việt Nam năm 2024), khi nước này quyết định áp thuế 25% vào tất cả các sản phẩm nhôm, thép nhập khẩu nhằm bảo hộ các nhà sản xuất nội địa.

Công ty Chứng khoán MBS đánh giá, các doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu vào Mỹ cao như GDA (16%), NKG (13%) và HSG (9%) có thể sẽ giảm nhẹ biên lợi nhuận từ việc giảm giá bán. Dù vậy, sản lượng có thể không bị tác động đáng kể do Việt Nam đang chịu mức thuế ở mức ở mức 22 – 36% (thấp hơn so với các đối tác thương mại khác khi bị áp thuế trên 60%) và Mỹ cần thêm thời gian để tìm kiếm các nhà xuất khẩu mới.

HSG xuất khẩu tôn mạ sang Mỹ với mức thuế suất khoảng 22 – 36% tuỳ mác thép, MBS dự báo HSG có thể phải giảm giá bán khoảng 3% đối với các sản phẩm hiện tại có mức thuế 22% nhằm duy trì thị phần. Tương tự, GDA xuất khẩu tôn mạ sang Mỹ với mức thuế suất khoảng 22 – 36% nên cũng có thể phải giảm giá bán khoảng 3%. Trong khi NKG xuất khẩu tôn mạ sang Mỹ với mức thuế suất khoảng 22 – 37%, để duy trì thị phần, NKG có thể phải giảm giá bán khoảng 4%.

Như vậy, nếu chi phí nguyên liệu đầu vào là HRC tăng dẫn tới giá thành sản phẩm tăng cao, các doanh nghiệp như Hoa Sen, Nam Kim hay Tôn Đông Á có thể gặp khó khăn khi cạnh tranh với các nước khác, đặc biệt là trên thị trường Mỹ, nơi hàng Việt Nam đã bị áp thuế 25%.