0
0
Dù thực hiện các chính sách hỗ trợ tài khóa quy mô lớn, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2026 vẫn bứt phá mạnh mẽ, tạo điểm tựa then chốt để Trung ương dồn lực đầu tư hạ tầng chiến lược và phân bổ cân đối ngân sách cho các địa phương trong năm 2027.
Điểm tựa tài khóa vững chắc từ tăng trưởng thực chất
Tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội chiều ngày 18/10 về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, đầu tư công và dự toán tài khóa, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra bức tranh toàn cảnh về sức mạnh nội tại của nền kinh tế. Theo nhận định của người đứng đầu Chính phủ, các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô có thể đến từ nhiều nguồn động lực khác nhau, nhưng con số thu nộp ngân sách luôn là thước đo trung thực, phản ánh chuẩn xác nhất “sức khỏe” cũng như tính bền vững của đà tăng trưởng.
Dự kiến tổng thu ngân sách nhà nước cho cả năm 2026 sẽ chạm mốc 3,06 triệu tỷ đồng, ghi nhận mức tăng 14% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả ấn tượng này vượt tới 20,8% (tương đương khoảng 526 nghìn tỷ đồng) so với dự toán Quốc hội giao. Đáng chú ý, thành quả tăng thu không đánh đổi bằng việc gia tăng gánh nặng tài chính lên cộng đồng doanh nghiệp, mà diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đã chủ động triển khai hàng loạt giải pháp giãn, hoãn, miễn giảm thuế và lệ phí với tổng quy mô lên tới gần 360 nghìn tỷ đồng.
Trong cơ cấu thu, khoản thu nội địa giữ vị trí trụ cột khi ước đạt khoảng 2,6 triệu tỷ đồng. Đây là chỉ dấu rõ ràng cho thấy khu vực sản xuất, kinh doanh trong nước đang phục hồi thực chất, được tiếp sức hiệu quả từ tiến trình cải cách thể chế quyết liệt, cắt giảm tầng nấc chi phí trung gian và chiến lược chuyển đổi số quốc gia đồng bộ.
Giữ vững vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và mở rộng dư địa cho địa phương
Giải trình trước các băn khoăn của đại biểu Quốc hội liên quan đến bài toán điều tiết và phân chia dòng tiền giữa Trung ương và địa phương, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định nguyên tắc bất di bất dịch: phải bảo đảm vai trò dẫn dắt, chủ đạo của ngân sách Trung ương.
Thực tế đòi hỏi nhiệm kỳ này phải huy động nguồn vốn đầu tư công kỷ lục khoảng 1,7 triệu tỷ đồng – gấp 5 lần so với nhiệm kỳ trước – nhằm hoàn thiện mạng lưới hạ tầng huyết mạch. Song song đó, ngân sách nhà nước phải ưu tiên nguồn lực tương xứng cho củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh để bảo vệ vững chắc chủ quyền và kiến tạo môi trường ổn định cho hoạt động phát triển lâu dài.
Bác bỏ những lo ngại về việc cắt giảm nguồn lực cơ sở, Thủ tướng cho biết phương án phân bổ ngân sách năm 2027 đã được Chính phủ tính toán kỹ lưỡng, đa chiều và đặt trong tổng hòa mọi nguồn hỗ trợ từ Trung ương. Cụ thể, tất cả 34 địa phương đều sẽ ghi nhận quy mô chi ngân sách năm 2027 tăng trưởng so với năm 2026 (chưa bao gồm các khoản từ tiền sử dụng đất và xổ số kiến thiết).
Trong nhóm đầu tàu, mức chi dự kiến của Hà Nội tăng khoảng 33%, còn TP.HCM tăng khoảng 28%. Về số thu được hưởng trong năm 2027, Hà Nội dự kiến đạt gấp 3 lần năm 2023, TP.HCM gấp 2,2 lần và mức bình quân chung của các địa phương còn lại tăng khoảng 1,8 lần.
Thủ tướng nhấn mạnh, giải pháp căn cơ cho các đô thị không nằm ở việc giằng co tỷ lệ điều tiết phần trăm, mà là phát huy tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù mới để mở rộng không gian kinh tế, tự sinh nguồn thu mới, trong khi Trung ương vẫn đóng vai trò điều tiết ngược trở lại để vực dậy các vùng khó khăn.
