
Báo cáo việc làm tháng 4 của Mỹ tăng vọt vượt dự kiến, dập tắt kỳ vọng nới lỏng tiền tệ. Cùng với áp lực lạm phát và giá năng lượng leo thang, thị trường hiện dự đoán hơn 93% khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ neo giữ lãi suất ở mức cao.
Sức bật của thị trường lao động
Bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế số một thế giới vừa ghi nhận một cú hích đầy bất ngờ. Báo cáo mới nhất cho thấy thị trường lao động Mỹ đã bổ sung tới 115.000 việc làm trong tháng 4, một con số vượt xa mức kỳ vọng khiêm tốn 65.000 từ các chuyên gia phân tích Phố Wall. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục đi ngang ở mốc 4,3%, phác họa một nền tảng việc làm vững chắc bất chấp những cơn gió ngược từ môi trường vĩ mô.
Sự phục hồi này không chỉ ấn tượng về mặt số lượng mà còn ghi nhận sự chuyển dịch tích cực về cơ cấu. Thay vì chỉ co cụm ở lĩnh vực y tế như các chu kỳ trước, đà tăng trưởng việc làm đã bắt đầu lan tỏa sang những nhóm ngành mang tính hàn thử biểu của nền kinh tế như vận tải, kho bãi và bán lẻ. Dù vậy, mảng sản xuất và khu vực chính phủ liên bang vẫn đang đối mặt với tình trạng thu hẹp nhân sự.
Nhìn lại bức tranh từ đầu năm, giới quan sát không khỏi ngạc nhiên trước biên độ dao động dữ dội của thị trường. Từ mức tăng bùng nổ 160.000 việc làm hồi tháng 1, nền kinh tế đột ngột đánh mất 156.000 vị trí vào tháng 2, trước khi bật tăng trở lại với 185.000 việc làm trong tháng 3 (con số đã được điều chỉnh tăng thêm 7.000 so với báo cáo sơ bộ).
Đánh giá về chuỗi số liệu đầy tính trồi sụt này, bà Leslie Falconio, Trưởng bộ phận chiến lược thu nhập cố định tại UBS Global Wealth Management, cho rằng dẫu các chỉ số hàng tháng có phần nhiễu loạn, tỷ lệ thất nghiệp neo ở ngưỡng 4,3% – 4,5% là minh chứng cho một cấu trúc lao động ổn định. Chính sự kiên cường này là lý do khiến báo cáo tháng 4 khó có thể trở thành chất xúc tác làm chệch hướng lộ trình chính sách của Fed.
Bóng đen lạm phát và bài toán chính sách
Những tín hiệu tích cực từ thị trường lao động đang vô tình trao cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ một “tấm vé thông hành” để phớt lờ các áp lực nới lỏng tiền tệ, từ đó dồn toàn lực vào mặt trận chống lạm phát. Điều này đặc biệt mang ý nghĩa then chốt khi báo cáo được công bố chỉ đúng một tuần trước thời điểm ông Kevin Warsh chính thức nhậm chức Chủ tịch Fed.
Theo nhà chiến lược kinh tế Marco Casiraghi, sự vững chãi của thị trường việc làm cho phép các nhà hoạch định chính sách yên tâm xoay trục, tập trung giải quyết các cú sốc giá dầu nhằm bảo vệ thành trì lạm phát lõi. Thực tế, lạm phát mới là nỗi ám ảnh lớn nhất hiện nay. Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát được Fed đặc biệt quan tâm – đã leo lên mức 3,5% trong tháng 3, đánh dấu sự gia tăng đáng kể so với mức 2,8% của tháng 2, thời điểm trước khi chảo lửa Trung Đông bùng phát trở lại.
Ngay cả lạm phát lõi (loại trừ giá năng lượng và thực phẩm) cũng đã chạm ngưỡng 3,2%.
Các quan chức cấp cao của Fed không giấu giếm sự quan ngại. Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland, bà Beth Hammack, cảnh báo giá năng lượng đắt đỏ đang ăn mòn sức mua của người tiêu dùng, từ đó bóp nghẹt biên lợi nhuận của doanh nghiệp và buộc họ phải siết chặt ngân sách tuyển dụng.
Đồng tình với quan điểm này, Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis, ông Alberto Musalem, tiết lộ rằng nhiều tập đoàn sản xuất lớn đã chủ động đóng băng kế hoạch mở rộng nhân sự vì mức độ rủi ro vĩ mô quá cao. Cả hai vị lãnh đạo đều thống nhất rằng lạm phát – vốn đã dai dẳng bám trụ trên mức mục tiêu 2% suốt nửa thập kỷ qua, nay lại bị cộng hưởng bởi các chính sách thuế quan mới – là ưu tiên cấp bách hơn việc kích thích việc làm.
Tựu trung lại, một thị trường lao động không suy sụp đồng nghĩa với việc Fed không có lý do gì để vội vã tung ra phao cứu sinh. Bà Ellen Zentner từ Morgan Stanley Wealth Management kết luận rằng số liệu việc làm khả quan đã chính thức đưa cơ quan này vào trạng thái “án binh bất động”. Lãi suất rẻ sẽ chưa thể quay lại trong tương lai gần. Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch của CME Group, có tới 93,4% dòng tiền trên thị trường đang đặt cược vào kịch bản Fed sẽ giữ nguyên trạng thái chính sách hiện tại trong cuộc họp tháng 6 sắp tới.