0
0
Thị trường trái phiếu tháng 8/2026 ghi nhận thanh khoản thứ cấp của trái phiếu doanh nghiệp tăng vọt nhờ lực đẩy từ nhóm ngân hàng, trong khi kênh trái phiếu Chính phủ đứng trước áp lực lớn khi mới hoàn thành chưa đầy một nửa kế hoạch huy động của cả năm.
Theo báo cáo cập nhật từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), bức tranh toàn cảnh của thị trường nợ trong tháng 8/2026 tiếp tục phản ánh sự phân hóa sâu sắc. Dòng tiền vừa tích cực tìm kiếm cơ hội ở kênh nợ doanh nghiệp, vừa thể hiện sự thận trọng và chọn lọc khắt khe về kỳ hạn đối với kênh nợ công.
Diễn biến này cho thấy khẩu vị của các định chế tài chính đang có sự phân tầng rõ rệt theo mức độ an toàn và kỳ hạn nợ. Trong khi thị trường nợ doanh nghiệp duy trì được nhịp độ sôi động nhờ các tổ chức tín dụng, kênh nợ công lại đối mặt với bài toán tiến độ khi thời gian của năm tài chính 2026 không còn nhiều.
Ngân hàng chi phối thị trường, thanh khoản thứ cấp trái phiếu doanh nghiệp bứt phá
Trên thị trường sơ cấp, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 8/2026 tiếp tục duy trì tốc độ khá tích cực với 33 đợt phát hành, tổng giá trị đạt 32.029 tỷ đồng. Kết quả này nâng quy mô phát hành lũy kế từ đầu năm đến ngày 28/8/2026 lên mức 348.980 tỷ đồng.
Xét về phương thức chào bán, kênh phát hành riêng lẻ vẫn chiếm ưu thế áp đảo với 295.942 tỷ đồng, tương đương 84,8% tổng giá trị phát hành toàn thị trường. Trong khi đó, lượng trái phiếu chào bán ra công chúng chỉ đạt 53.038 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng khiêm tốn 15,2% còn lại.
Về cơ cấu ngành nghề lũy kế, khối ngân hàng tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng phát hành chủ chốt khi chiếm 28,3% tổng giá trị, đứng thứ hai toàn thị trường sau nhóm “khác” chiếm 47,1%. Doanh nghiệp bất động sản giữ vị trí thứ ba với tỷ trọng 19,5%, theo sau là ngành xây dựng với 3,1% và phần còn lại thuộc nhóm nông nghiệp, thủy sản.
Trong tháng 8 vừa qua, hàng loạt ngân hàng thương mại như Vietcombank, BIDV, HDBank, MB, ACB, SHB, VIB, VPBank liên tục triển khai các đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Hoạt động này nhằm mục đích bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, đồng thời tối ưu hóa các tỷ lệ an toàn vốn theo quy định của nhà điều hành.
Không chỉ giữ vai trò lớn ở phía phát hành, nhóm ngân hàng còn chiếm tỷ trọng áp đảo tuyệt đối trong hoạt động mua lại trái phiếu doanh nghiệp trước hạn. Thống kê từ VBMA chỉ ra rằng, tổng giá trị trái phiếu được các doanh nghiệp mua lại trước hạn từ đầu năm đến nay đạt 199.172 tỷ đồng.
Đáng chú ý, riêng nhóm ngân hàng đã thực hiện mua lại tới 174.617 tỷ đồng, chiếm tới 87,6% tổng giá trị mua lại của toàn thị trường. Động thái chủ động mua lại này giúp các nhà băng tái cơ cấu danh mục nợ, linh hoạt điều tiết dòng vốn và hạ chi phí vốn trong bối cảnh thanh khoản hệ thống có sự chuyển dịch.
Trái ngược với nhịp độ phát hành mới duy trì ở mức vừa phải, thanh khoản trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thứ cấp lại chứng kiến bước nhảy vọt đáng kể. Giá trị giao dịch bình quân ngày trong tuần đạt 9.580 tỷ đồng, tăng tới 41,44% so với tuần liền trước.
Sự sôi động của dòng tiền thứ cấp tập trung chủ yếu vào các lô trái phiếu doanh nghiệp quy mô lớn thuộc nhóm ngành bất động sản. Dẫn đầu toàn thị trường trong tuần là các mã trái phiếu của CTCP Vinhomes với giá trị giao dịch đạt 7.854 tỷ đồng, tiếp sau là Công ty TNHH Parkland 53 với 6.817 tỷ đồng và CTCP Phát triển BĐS Hưng Long với 4.568 tỷ đồng.
Mặc dù thị trường xuất hiện những tín hiệu khởi sắc, áp lực trả nợ trong những tháng còn lại của năm 2026 vẫn là rủi ro đáng lưu ý. Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đến hạn thanh toán từ nay đến hết năm còn khoảng 91.413 tỷ đồng.
Trong đó, nhóm doanh nghiệp bất động sản chịu áp lực nặng nề nhất khi gánh tới 51.686 tỷ đồng nợ gốc, tương đương 56,5% tổng lượng đáo hạn toàn thị trường, tập trung cao điểm vào tháng 9 và tháng 12. Nhóm ngân hàng đứng thứ hai với lượng trái phiếu đáo hạn là 19.255 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 21,1%.
Dòng tiền co cụm kỳ hạn 5-10 năm, Kho bạc Nhà nước chịu sức ép huy động vốn
Trên thị trường sơ cấp của kênh nợ công, phiên đấu thầu ngày 26/8 vừa qua cho thấy sự phân hóa rất rõ nét về nhu cầu giữa các kỳ hạn. Kho bạc Nhà nước tổ chức gọi thầu tổng cộng 17.000 tỷ đồng tại 5 kỳ hạn gồm 3 năm, 5 năm, 10 năm, 15 năm và 30 năm.
Toàn bộ sức cầu của dòng vốn đầu tư gần như chỉ tập trung vào hai kỳ hạn trung hạn truyền thống là 5 năm và 10 năm. Cụ thể, ở kỳ hạn 5 năm, Kho bạc Nhà nước huy động được 6.707 tỷ đồng trên 7.000 tỷ đồng gọi thầu, đạt tỷ lệ trúng thầu 96%, với lãi suất trúng thầu nhích tăng 1 điểm cơ bản lên 4,25%/năm.
Tại kỳ hạn 10 năm, khối lượng trúng thầu đạt 5.700 tỷ đồng trên 8.000 tỷ đồng gọi thầu, tương đương tỷ lệ trúng thầu 71%. Mức lãi suất trúng thầu ở kỳ hạn này cũng tăng 1 điểm cơ bản, xác lập ở mức 4,41%/năm.
Ngược lại, các nhà đầu tư tỏ ra kém mặn mà với các kỳ hạn quá ngắn hoặc siêu dài. Phiên đấu thầu chứng kiến kỳ hạn 3 năm hoàn toàn trắng bên mua khi không có bất kỳ khối lượng trúng thầu nào được ghi nhận.
Tại hai kỳ hạn dài hơi hơn là 15 năm và 30 năm, Kho bạc Nhà nước mỗi kỳ hạn chỉ huy động được vỏn vẹn 50 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ trúng thầu lần lượt là 5% và 10% lượng gọi thầu ban đầu. Lãi suất trúng thầu tương ứng được xác lập ở mức 4,55%/năm đối với kỳ hạn 15 năm và 4,60%/năm đối với kỳ hạn 30 năm.
Tính lũy kế từ đầu năm đến ngày 26/8/2026, Kho bạc Nhà nước mới huy động được 228.921 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, tương đương 45,8% kế hoạch năm đã đề ra là 500.000 tỷ đồng. Cơ cấu huy động thực tế nghiêng hẳn về kỳ hạn 10 năm với 75,78% (174,30 nghìn tỷ đồng) và kỳ hạn 5 năm chiếm 21,84% (50,01 nghìn tỷ đồng).
Với việc chưa đạt nổi một nửa chỉ tiêu sau gần hai phần ba chặng đường của năm tài chính, nhiệm vụ huy động hơn 271.000 tỷ đồng còn lại trong những tháng cuối năm đang đặt ra bài toán khó cho cơ quan quản lý. Để hoàn thành kế hoạch, áp lực phát hành hàng tuần dự kiến sẽ phải tăng tốc, kèm theo yêu cầu linh hoạt hơn về điều hành lãi suất để thu hút dòng tiền.
