0
0
Thị trường trái phiếu 9T/2025 ghi nhận TPDN tăng 40.7%, ngân hàng dẫn dắt. Áp lực nợ chậm trả 65 nghìn tỷ đồng, 74% từ bất động sản. Lợi suất TPCP 10 năm neo cao nhất từ T3/2023.
Thị trường trái phiếu Việt Nam trong chín tháng đầu năm 2025 (9T25) ghi nhận những diễn biến đa chiều, nổi bật là sự tăng tốc mạnh mẽ của hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) bên cạnh những áp lực về nghĩa vụ nợ, đặc biệt là trong nhóm ngành bất động sản.
Sự tăng trưởng về quy mô phát hành diễn ra trong bối cảnh thị trường trái phiếu chính phủ (TPCP) có xu hướng tăng lợi suất, phản ánh những thay đổi trong môi trường vĩ mô và chính sách tiền tệ. Những số liệu này cung cấp bức tranh chi tiết về dòng chảy vốn trên thị trường nợ trong nước, với vai trò chủ đạo tiếp tục thuộc về nhóm ngân hàng.
Trái phiếu doanh nghiệp: Ngân hàng dẫn dắt, bất động sản đối diện thách thức
Tổng giá trị TPDN được phát hành trong 9T25 đạt gần 429.6 nghìn tỷ đồng, đánh dấu mức tăng trưởng 40.7% so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng đáng kể này cho thấy nhu cầu huy động vốn qua kênh nợ trực tiếp của các doanh nghiệp vẫn ở mức cao.
Tuy nhiên, hoạt động phát hành đã có dấu hiệu chững lại trong tháng 9, với tổng giá trị phát hành ước tính đạt gần 49.6 nghìn tỷ đồng, giảm 17.9% so với tháng 8 trước đó. Diễn biến này có thể phản ánh sự thận trọng nhất định của cả bên phát hành và nhà đầu tư trước các quy định mới và tình hình kinh tế.
Phân tích cơ cấu phát hành theo ngành cho thấy sự áp đảo của nhóm ngân hàng. Cụ thể, trong 9T25, ngành ngân hàng đã phát hành hơn 306.5 nghìn tỷ đồng, chiếm 71.4% tổng giá trị phát hành toàn thị trường.
Đặc điểm của các lô trái phiếu ngân hàng là có lãi suất bình quân gia quyền tương đối thấp, ở mức 5.8%/năm, và kỳ hạn bình quân dài hơn, đạt 4.6 năm, cho thấy khả năng tiếp cận nguồn vốn ổn định và chi phí thấp của các tổ chức tín dụng.
Ngược lại, nhóm ngành bất động sản, mặc dù chiếm tỷ trọng phát hành thấp hơn (19.2% tổng giá trị, tương đương hơn 82.6 nghìn tỷ đồng), lại ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước, đạt 56.2%.
Sự gia tăng về giá trị phát hành của nhóm này đi kèm với chi phí vốn cao hơn rõ rệt. Lãi suất bình quân gia quyền cho trái phiếu bất động sản là 10.4%/năm, gần gấp đôi so với ngành ngân hàng, và kỳ hạn bình quân ngắn hơn, chỉ 3.2 năm. Điều này phản ánh rủi ro và yêu cầu lợi suất cao hơn của nhà đầu tư khi rót vốn vào lĩnh vực này.
Bên cạnh hoạt động phát hành mới, thị trường cũng chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn. Lũy kế 9T25, tổng giá trị TPDN được mua lại trước hạn đạt hơn 237.3 nghìn tỷ đồng, tăng 63.7% so với cùng kỳ.
Riêng trong tháng 9, giá trị mua lại ước tính gần 38.3 nghìn tỷ đồng, giảm 19% so với tháng 8 nhưng vẫn tăng 81.4% so với cùng kỳ. Hoạt động mua lại tích cực cho thấy nỗ lực cơ cấu lại nợ và giảm thiểu rủi ro đáo hạn của các doanh nghiệp.
Rủi ro đáo hạn và thị trường trái phiếu Chính phủ
Mặc dù có sự chủ động trong việc mua lại trước hạn, áp lực nghĩa vụ nợ vẫn là một vấn đề đáng lưu tâm. Áp lực đáo hạn trong Quý 4/2025 được dự báo giảm đáng kể, ước tính chỉ còn hơn 27.6 nghìn tỷ đồng, giảm 51.7% so với quý 3. Trong số này, nhóm bất động sản tiếp tục chịu gánh nặng lớn nhất, chiếm 67% tổng giá trị đáo hạn, tương đương khoảng 18.4 nghìn tỷ đồng.
Nghiêm trọng hơn, tính đến hết 9T25, tổng giá trị TPDN bị chậm thực hiện các nghĩa vụ thanh toán ước đạt khoảng 65 nghìn tỷ đồng. Trong đó, ngành bất động sản đóng góp tỷ trọng cao nhất, gần 74% tổng giá trị chậm trả. Con số này cho thấy thách thức thanh khoản và khả năng trả nợ vẫn đang hiện hữu và tập trung cao độ tại một số doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực bất động sản.
Trong khi đó, thị trường TPCP sơ cấp cho thấy những thay đổi trong chiến lược huy động vốn của Kho bạc Nhà nước (KBNN). Trong tháng 9, KBNN đã phát hành thành công 16.975 tỷ đồng TPCP, với điểm đáng chú ý là lợi suất trúng thầu đã tăng ở tất cả các kỳ hạn.
Lũy kế 9T25, tổng giá trị TPCP phát hành đạt gần 255.7 nghìn tỷ đồng, mới hoàn thành 51.1% kế hoạch năm. Điều này đặt ra áp lực lớn cho KBNN khi phải huy động thêm hơn 144 nghìn tỷ đồng trong ba tháng cuối năm 2025.
Trên thị trường thứ cấp, lợi suất TPCP duy trì đà tăng. Đến cuối tháng 9, lợi suất TPCP kỳ hạn 10 năm đã neo ở mức 3.62%/năm, là mức cao nhất kể từ giữa tháng 3/2023. Động thái này phản ánh xu hướng lãi suất chung trên thị trường và kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) cũng có sự thay đổi.
Trong tháng 9, NĐTNN đã bán ròng gần 675.6 tỷ đồng TPCP, làm giảm đáng kể tổng giá trị mua ròng lũy kế từ đầu năm, hiện chỉ còn khoảng 2.5 nghìn tỷ đồng. Sự thoái vốn ròng của NĐTNN trong tháng cho thấy sự điều chỉnh vị thế đầu tư trước những biến động của lợi suất và tỷ giá.
Thị trường trái phiếu 9T25 nổi bật với dòng vốn TPDN tăng mạnh, chủ yếu từ ngân hàng, nhưng đồng thời tiềm ẩn rủi ro thanh khoản cao tại nhóm bất động sản. Song song đó, việc tăng lợi suất trên thị trường TPCP và áp lực hoàn thành kế hoạch huy động của KBNN trong quý cuối năm cho thấy thị trường nợ sẽ tiếp tục là tâm điểm của chính sách tiền tệ và dòng vốn trong thời gian tới.
