6
0
Việt Nam triển khai thị trường tài sản mã hóa với cách tiếp cận kiểm soát rủi ro và xây dựng nền tảng vận hành an toàn.
Ông Bùi Hoàng Hải – Phó Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước, cho biết, khung pháp lý mới mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế, thúc đẩy các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo và nâng cao vị thế công nghệ của Việt Nam trong khu vực. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải xây dựng được một hệ sinh thái tài chính số minh bạch, an toàn, có khả năng quản trị rủi ro hiệu quả và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.
Bộ Tài chính đang hoàn thiện các quy định liên quan đến kế toán, kiểm toán và thuế đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài sản mã hóa, từng bước đưa hoạt động này ra khỏi “vùng xám” pháp lý.
Theo ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, nguyên tắc triển khai thị trường sẽ là “mở nhưng có kiểm soát”. Đây là lĩnh vực mới, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên cần được triển khai từng bước, thận trọng và liên tục hoàn thiện chính sách trong quá trình vận hành.
Việc xây dựng khung pháp lý cũng gắn với mục tiêu đáp ứng các chuẩn mực quốc tế về phòng chống rửa tiền, góp phần hỗ trợ Việt Nam sớm ra khỏi “danh sách xám” của FATF, đồng thời tạo điều kiện thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các mô hình tài chính số minh bạch.
Một trong những nội dung đáng chú ý của cơ chế thí điểm là yêu cầu rất cao đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP – Virtual Asset Service Provider).
VASP phải là doanh nghiệp Việt Nam, vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng với sự tham gia của các định chế tài chính và công nghệ, hệ thống máy chủ đặt tại Việt Nam và đạt chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 – mức rất cao trong hệ thống đánh giá an toàn thông tin hiện hành.
Đối với nhà đầu tư, cơ chế thí điểm bước đầu có sự phân loại rõ ràng. Nhà đầu tư nước ngoài được phép giao dịch bình thường trên nền tảng thí điểm, trong khi nhà đầu tư trong nước hiện chỉ được tham gia nếu đã có tài sản mã hóa. Cách thiết kế này giúp giảm bớt rủi ro từ các đợt phát hành thiếu kiểm soát trong giai đoạn đầu, đồng thời vẫn mở cửa cho dòng vốn quốc tế.
Song song với việc xây dựng thị trường, các cơ quan chức năng cũng đặc biệt lưu ý tới các nguy cơ phát sinh từ tài sản mã hóa. Théo đại diện C03, bốn nhóm hành vi vi phạm phổ biến gồm lừa đảo đa cấp và dự án giả mạo; thao túng giá thông qua hệ thống giao dịch tự động; tấn công mạng đòi tiền chuộc; và sử dụng tài sản mã hóa cho hoạt động rửa tiền, trốn thuế xuyên biên giới.
Nhiều vụ việc liên quan đến các sàn giao dịch “tiền ảo” giả mạo tổ chức tài chính, chiếm đoạt số tiền lớn hoặc chuyển tiền trái phép ra nước ngoài đã cho thấy yêu cầu cấp thiết về giám sát, kiểm soát và bảo đảm an ninh hệ thống.
Theo ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam (VBA), Chủ tịch HĐQT 1Matrix, bên cạnh hành lang pháp lý và hệ thống giám sát, nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của thị trường.
Trên phạm vi toàn cầu, thị trường tài sản mã hóa vẫn duy trì quy mô lớn và dự kiến đạt khoảng 600 triệu người dùng trong năm 2026. Việt Nam hiện nằm trong nhóm thị trường tăng trưởng nhanh tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, với lượng nhà đầu tư và người dùng tiềm năng đáng kể.
Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay là sự thiếu hụt nguồn nhân lực có chuyên môn sâu về vận hành hệ thống giao dịch, quản trị rủi ro, tuân thủ pháp lý và phòng chống rửa tiền, cũng như các quy định, quy chuẩn về đạo tạo, cấp chứng chỉ hành nghề, tiêu chuẩn tuân thủ và quy tắc đạo đức nghề nghiệp… Trong khi đó, đây là những yêu cầu bắt buộc đối với một thị trường tài chính số được quản lý chính thức.
