Một con tàu chở dầu khổng lồ, thuộc “hạm đội ma” (dark-fleet) gần đây đã liên quan đến một vụ va chạm ở Đông Nam Á đang lặng lẽ tiến về Trung Quốc.

Hành trình mờ ám của tàu ma Ceres I
Theo dữ liệu theo dõi tàu do Bloomberg tổng hợp, Ceres I, một tàu chở dầu thô rất lớn (VLCC) cũ kỹ bị nghi ngờ vận chuyển dầu bị trừng phạt, đang trên đường đến Chu Sơn ở miền đông Trung Quốc.
Hành trình này diễn ra sau một sự kiện gây xôn xao dư luận: vụ va chạm với tàu Hafnia Nile, một tàu chở sản phẩm tinh chế, ngoài khơi Malaysia và Singapore hồi tháng 7. Vụ việc không chỉ gây thiệt hại vật chất đáng kể mà còn làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường, khi mà Ceres I có khả năng chở tới 2 triệu thùng dầu thô – một con số đủ sức gây ra thảm họa tràn dầu kinh hoàng.
Ceres I không phải là một cái tên xa lạ với giới chức trách, nó có nhiều đặc điểm thường thấy của một tàu chở dầu “hạm đội ma”. Con tàu này nằm trong danh sách các tàu bị nghi ngờ vận chuyển dầu của Iran, bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ, thường xuyên tắt thiết bị phát đáp, một thủ đoạn phổ biến của “hạm đội ma” nhằm che giấu hành tung và tránh bị phát hiện.
Sau vụ va chạm, Ceres I đã có những động thái càng làm tăng thêm nghi vấn. Nó tắt thiết bị phát đáp và di chuyển về phía bắc, trước khi bị chính quyền Malaysia chặn lại và giam giữ. Tuy nhiên, thông tin về tình trạng thảo luận, khiếu nại giữa Ceres I và Hafnia Nile, cũng như tiến độ điều tra của Malaysia vẫn còn là một ẩn số.
Bóng tối bao trùm “hạm đội ma”
Cơ quan hàng hải Malaysia cho biết họ đang xem xét các yêu cầu bình luận của Bloomberg News. Người phát ngôn của Hafnia Ltd. đã đề cập đến bản cập nhật ngày 10/9, trong đó nêu rõ rằng Hafnia Nile đã được kéo về Singapore để sửa chữa và cả hai quốc gia thành phố này và Malaysia đều đang tiến hành điều tra. Họ cũng cho biết vào thời điểm đó rằng họ không thể xác định vị trí chủ sở hữu, người quản lý hoặc công ty bảo hiểm của Ceres I.
Cơ sở dữ liệu vận chuyển cho thấy con tàu này thuộc sở hữu và được quản lý bởi Ceres Shipping Ltd. có trụ sở tại Hồng Kông. Công ty này không có sự hiện diện trực tuyến, chi tiết liên lạc công khai hoặc phương tiện liên lạc nào được biết đến. Ceres I không có công ty bảo hiểm nào được biết đến và hiện đang được đăng ký tại São Tomé và Príncipe, nhưng đã thay đổi quốc gia treo cờ nhiều lần trong những năm gần đây.
Tàu chở dầu này chưa bị Mỹ chính thức trừng phạt mặc dù bị nghi ngờ buôn bán bất hợp pháp. Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy nó thường xuyên di chuyển giữa Trung Quốc và vùng biển ngoài khơi Malaysia, nơi các tàu chở dầu “hạm đội ma” được biết là chuyển hàng hóa. Dữ liệu của Kpler cho thấy, vào tháng 3, nó đã dừng chân tại một bến xuất khẩu lớn ở đảo Kharg của Iran.
Vụ việc này một lần nữa phơi bày những góc khuất của ngành vận tải biển quốc tế, nơi mà lợi nhuận khổng lồ từ việc buôn bán dầu bất hợp pháp đã thúc đẩy sự hình thành và phát triển của “hạm đội ma”. Những con tàu này, thường cũ kỹ, thiếu bảo hiểm và treo cờ tiện lợi, sẵn sàng chấp nhận rủi ro để vận chuyển dầu cho các quốc gia bị trừng phạt, bất chấp nguy hiểm cho môi trường và an toàn.