0
0
Cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời tân Chủ tịch Kevin Warsh đang thu hút giới đầu tư toàn cầu. Không chỉ là bài toán lãi suất, thị trường chờ đợi những bước đi đầu tiên của ông trong nỗ lực cắt giảm các phát ngôn và dự báo công khai của Fed.
Triết lý “nói ít làm nhiều” giữa bối cảnh lạm phát neo cao
Chỉ vài tuần sau khi chính thức tiếp quản chiếc ghế quyền lực nhất tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), ông Kevin Warsh đã phải đối diện với bài kiểm tra tâm lý lớn lao từ giới đầu tư toàn cầu. Chướng ngại vật trước mắt không nằm ở các quyết định kỹ thuật, mà nằm ở triết lý điều hành: Ông sẽ lèo lái con thuyền Fed đi theo quỹ đạo nào trong nhiệm kỳ của mình?
Hiện tại, trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đang chịu tác động dây chuyền từ cú sốc giá năng lượng do căng thẳng địa chính trị tại Iran, lạm phát vẫn đang neo ở mức cao dai dẳng. Điều này gần như đã triệt tiêu hoàn toàn khả năng cắt giảm lãi suất trong cuộc họp chính sách đầu tiên dưới thời Warsh. Khi bài toán chính sách tiền tệ dường như đã được an bài, mọi sự chú ý của Phố Wall lập tức chuyển hướng sang chiến lược giao tiếp và cách vị tân chủ tịch định hình lại bộ máy hoạt động.
Xuyên suốt nhiều năm qua, thông điệp nhất quán của Kevin Warsh là sự phản biện gay gắt đối với “sự ồn ào” của ngân hàng trung ương Mỹ. Ông mang theo một tư duy truyền thống, cho rằng các nhà hoạch định chính sách nên dành nguồn lực cốt lõi cho việc phân tích dữ liệu và suy ngẫm chiến lược, thay vì liên tục chạy đua đưa ra dự báo, phát tín hiệu nới lỏng hay thắt chặt, và giải thích chi tiết từng vi chỉnh trong chính sách tiền tệ.
Từng trực tiếp tham gia hội đồng thống đốc Fed trong giai đoạn bão táp của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009, Warsh đã chứng kiến sự lột xác của tổ chức này dưới thời cựu Chủ tịch Ben Bernanke. Fed từ một pháo đài khép kín, hoạt động đầy bí ẩn, đã vươn mình trở thành một trong những ngân hàng trung ương minh bạch nhất hành tinh. Việc liên tục công bố dự báo kinh tế vĩ mô, tổ chức họp báo định kỳ và phát tín hiệu lãi suất đã trở thành chuẩn mực.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Warsh, sự minh bạch thái quá này đã biến thành một “cái bẫy”. Ông lập luận rằng Fed đang tự trói tay mình vào các thông điệp đã phát đi. Việc thị trường mổ xẻ từng con số trong các báo cáo hàng quý khiến giới chức Fed mất đi tính linh hoạt cần thiết để xoay trục khi bức tranh kinh tế vĩ mô đột ngột chuyển mầu. Đáng chú ý nhất, biểu đồ dự báo lãi suất (dot plot) trứ danh của Fed bị Warsh xem là một công cụ tạo ra những cam kết ngầm độc hại, định hướng sai lệch kỳ vọng của giới đầu tư.
Thách thức rũ bỏ di sản minh bạch và bài toán tâm lý thị trường
Tham vọng đưa Fed trở lại kỷ nguyên thận trọng, kín tiếng như thời kỳ của huyền thoại Alan Greenspan trong thập niên 1990 của Kevin Warsh đang vấp phải một rào cản mang tính di sản. Những công cụ truyền thông mà tân chủ tịch muốn dỡ bỏ chính là thành tựu kiến tạo trong nhiều thập kỷ của các đời lãnh đạo kiệt xuất như Alan Greenspan, Ben Bernanke, Janet Yellen và Jerome Powell.
Cơ chế hoạt động hiện hành của Fed – bao gồm thông cáo báo chí chi tiết, họp báo trực tiếp của chủ tịch, bộ dự báo kinh tế hàng quý và quyền phát ngôn tự do của các quan chức – được thiết kế như một hệ thống giảm xóc cho thị trường.
Quan điểm của Ben Bernanke trước đây rất rõ ràng: Bản thân sự kỳ vọng của giới đầu tư về lộ trình lãi suất mới là thứ tác động mạnh nhất đến nền kinh tế thực, chứ không phải mức lãi suất hiện tại. Khi Fed làm rõ ý đồ của mình, chi phí vay vốn trên thị trường sẽ tự động căn chỉnh trước cả khi ngân hàng trung ương chính thức hành động. Việc truyền thông, do đó, bản chất chính là một công cụ của chính sách tiền tệ.
Bởi vậy, mong muốn “im lặng” của ông Warsh đang đối mặt với làn sóng phản ứng trái chiều. Nhiều chuyên gia tài chính và giới học giả cảnh báo rằng việc tước đi luồng thông tin định hướng có thể đẩy thị trường vào trạng thái biến động cực đoan. George Saghir, một nhà đầu tư vĩ mô gạo cội, chỉ ra rằng nếu vắng bóng các công cụ như dot plot, giới đầu tư sẽ mất đi “mỏ neo” tâm lý quan trọng, từ đó có thể đẩy rủi ro và chi phí vay vốn tăng vọt.
Đồng quan điểm, ông William English, cựu cố vấn cấp cao của Fed, lo ngại sự thoái lui trong chiến lược truyền thông sẽ làm sứt mẻ tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của một cơ quan quyền lực nhà nước trước công chúng.
Tuy nhiên, trên thực tế, những bước đi đầu tiên của Kevin Warsh lại cho thấy sự uyển chuyển và mềm mỏng hơn nhiều so với dự đoán. Ông không tạo ra những cuộc thanh trừng nhân sự tàn khốc; ngược lại, nhiều vị trí trọng yếu từ kỷ nguyên Jerome Powell vẫn được tại vị. Phong cách lãnh đạo của Warsh được đánh giá là đề cao nghệ thuật xây dựng đồng thuận và thuyết phục hơn là sự áp đặt chuyên quyền.
Dù vậy, lịch sử chỉ ra rằng khoảng thời gian đầu nhiệm kỳ là “tuần trăng mật” quyền lực nhất của một chủ tịch Fed. Để thực sự chuyển hóa tầm nhìn thành hiện thực, Warsh cần đưa ra những tín hiệu rõ ràng ngay từ bây giờ.
