0
0
81 máy bay A320/A321 Việt Nam phải cập nhật khẩn cấp phần mềm A320 ELAC theo chỉ lệnh EASA trước 6h59 sáng 30/11 do lỗi tiềm ẩn dưới tác động của bức xạ. Hàng không Việt Nam đồng loạt xử lý, đảm bảo an toàn.
Trong bối cảnh hàng không toàn cầu đang đối mặt với một chỉ lệnh an toàn kỹ thuật khẩn cấp, các cơ quan quản lý và hãng hàng không tại Việt Nam đã phải triển khai một cuộc chạy đua về thời gian nhằm đảm bảo đội bay tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật mới nhất từ nhà sản xuất.
Sự kiện này bắt nguồn từ việc Tập đoàn Airbus phát đi một thông báo an toàn khẩn cấp (AOT) cùng với việc Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu (EASA) ban hành Chỉ lệnh đủ điều kiện bay khẩn cấp (EAD), yêu cầu kiểm tra và xử lý gấp đối với hàng nghìn máy bay thuộc dòng A320 trên toàn thế giới.
Theo thông báo từ nhà sản xuất, nguyên nhân của cảnh báo khẩn cấp này liên quan đến một lỗi phần mềm A320 tiềm ẩn trong hệ thống Máy tính điều khiển Thang máy và Cánh lái (ELAC) – một thành phần cốt yếu kiểm soát độ cao và hướng bay của máy bay. Dữ liệu kỹ thuật cho thấy, trong điều kiện bức xạ mặt trời hoặc bão từ mạnh, lỗi phần mềm này có thể dẫn đến sự sai lệch dữ liệu quan trọng, gây nguy hiểm cho hoạt động bay.
Chỉ lệnh của EASA được áp dụng cho tất cả các tàu bay thuộc dòng A319, A320, và A321, với yêu cầu bắt buộc phải thay thế thiết bị hoặc cập nhật phần mềm A320 ELAC mới. Thời hạn chót được đưa ra là trước chuyến bay đầu tiên kể từ 6 giờ 59 phút sáng ngày 30 tháng 11 theo giờ Việt Nam. Với khoảng 6.000 máy bay A320 đang hoạt động trên toàn cầu thuộc diện phải cập nhật, đây được đánh giá là một trong những đợt can thiệp kỹ thuật khẩn cấp có quy mô lớn nhất.
81 máy bay cần cập nhật phần mềm A320 khẩn cấp
Ngay sau khi tiếp nhận điện cảnh báo khẩn cấp từ Airbus và Chỉ lệnh EAD của EASA, Cục Hàng không Việt Nam (CHK) đã lập tức hành động. Trong đêm ngày 28 và rạng sáng ngày 29 tháng 11, Cục đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp với đại diện của tất cả các hãng hàng không trong nước đang khai thác dòng máy bay Airbus để đánh giá mức độ ảnh hưởng và thống nhất phương án triển khai đồng bộ, chính xác.
Theo báo cáo của các hãng hàng không gửi đến CHK, tính đến thời điểm 5 giờ 30 phút sáng ngày 29 tháng 11, tổng cộng 81 trong số 169 tàu bay A320/A321 đang được khai thác tại Việt Nam thuộc diện phải thực hiện quy trình cập nhật kỹ thuật này, bao gồm việc cài đặt lại phần mềm A320 theo hướng dẫn. Phần lớn số máy bay bị ảnh hưởng thuộc về hai hãng khai thác lớn nhất là Vietnam Airlines và Vietjet Air. Mức độ ảnh hưởng đối với đội bay nội địa là đáng kể, do dòng A320/A321 chiếm tỉ trọng lớn trong mạng lưới khai thác của Việt Nam.
Để ứng phó, CHK đã ban hành công điện chỉ đạo các hãng hàng không khẩn trương thực hiện đầy đủ và kịp thời các yêu cầu kỹ thuật, đồng thời rà soát toàn bộ kế hoạch khai thác, đặc biệt trong giai đoạn cuối tuần (ngày 30 tháng 11 và 01 tháng 12) khi lưu lượng hành khách tăng cao. Công điện cũng nhấn mạnh yêu cầu các hãng phải chủ động thông báo, điều chỉnh lịch bay và đặc biệt là phải hỗ trợ tối đa hành khách bị ảnh hưởng, bao gồm việc hoàn vé, đổi chuyến hoặc đổi hành trình mà không phát sinh thêm chi phí, nhằm giảm thiểu sự xáo trộn.
Các hãng hàng không Việt Nam đã khẩn trương triển khai công tác kỹ thuật. Vietnam Airlines cho biết đã tiếp nhận đầy đủ công cụ, hướng dẫn và gói phần mềm A320 mới từ Airbus. Hãng đã huy động đội ngũ kỹ thuật tại ba cơ sở lớn ở Nội Bài, Đà Nẵng và Tân Sơn Nhất để tiến hành cập nhật liên tục ngay trong đêm 28 và ngày 29 tháng 11. Thời gian trung bình cho mỗi lần cập nhật được ước tính khoảng một giờ. Hãng cam kết toàn bộ máy bay thuộc diện ảnh hưởng sẽ hoàn thành công việc trước thời hạn 6 giờ 59 phút ngày 30 tháng 11.
Tương tự, Vietjet Air cũng đã tiến hành rà soát kỹ lưỡng toàn bộ đội tàu A321 của mình và xác định số lượng tàu bay cần cập nhật phần mềm A320 mới. Công tác này được triển khai liên tục ngay khi từng tàu bay hạ cánh, nhằm đảm bảo tuân thủ đúng yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất.
Hãng cũng thông báo sẽ điều chỉnh kế hoạch bay và kịp thời thông báo cho hành khách nếu có bất kỳ tàu bay nào chưa hoàn tất quy trình cập nhật đúng thời hạn. Trong khi đó, Bamboo Airways xác nhận đội bay A320/A321 của họ không nằm trong phạm vi ảnh hưởng của Chỉ lệnh EASA, do đó hoạt động khai thác vẫn diễn ra bình thường.
Tình huống bất khả kháng này đặt ra một thách thức lớn về điều hành và kỹ thuật, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ quan quản lý và các đơn vị khai thác. Mặc dù các hãng hàng không đã cam kết nỗ lực để hạn chế tối đa việc chậm, hủy chuyến, nguy cơ gián đoạn vẫn hiện hữu do số lượng máy bay cần ngừng khai thác để bảo trì là đáng kể. Mục tiêu cao nhất được đặt ra là đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các chuyến bay, tuân thủ nghiêm ngặt chỉ lệnh kỹ thuật quốc tế trước khi cho phép máy bay cất cánh trở lại.
