0
0
Trước diễn biến lãi suất huy động tăng nhanh tại một số ngân hàng, cơ quan quản lý yêu cầu kiểm soát chặt chẽ mặt bằng lãi suất, đảm bảo tuân thủ trần quy định và hạn chế cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường tiền tệ.
Áp lực từ cuộc đua lãi suất huy động gia tăng
Trong bối cảnh thị trường tiền tệ xuất hiện dấu hiệu nóng lên ở kênh huy động vốn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát đi yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm các biện pháp ổn định lãi suất. Động thái này nằm trong định hướng điều hành theo Chỉ thị 01 của Thống đốc, nhằm đảm bảo các mục tiêu xuyên suốt gồm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.
Theo ghi nhận trên thị trường, trong khoảng một tháng gần đây, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn trung và dài. Mức lãi suất phổ biến được chào mời dao động từ 8-9%/năm đối với các khoản tiền gửi từ vài chục đến vài trăm triệu đồng, áp dụng cho kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đây là mức cao so với mặt bằng chung trong thời gian trước đó.
Đáng chú ý, mức lãi suất thực tế mà người gửi tiền nhận được tại một số ngân hàng có thể cao hơn từ 1-2 điểm phần trăm so với biểu niêm yết. Sự chênh lệch này thường đến từ các chương trình ưu đãi, cộng lãi suất hoặc thỏa thuận riêng với khách hàng, phản ánh áp lực cạnh tranh huy động vốn ngày càng rõ nét giữa các ngân hàng.
Ở chiều ngược lại, đối với các khoản tiền gửi có kỳ hạn dưới 6 tháng, mặt bằng lãi suất vẫn được kiểm soát chặt chẽ theo quy định hiện hành, với mức trần 4,75%/năm. Điều này cho thấy chính sách điều hành vẫn giữ vai trò neo giữ mặt bằng lãi suất ngắn hạn, trong khi áp lực tăng chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn dài hơn.
Trong bối cảnh đó, cơ quan quản lý yêu cầu các ngân hàng phải tuân thủ nghiêm quy định về niêm yết lãi suất tiền gửi, không được triển khai các hình thức cạnh tranh gây biến động thị trường. Đồng thời, các tổ chức tín dụng phải tăng cường kiểm tra nội bộ để phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm liên quan đến lãi suất.
Không chỉ kiểm soát lãi suất đầu vào, yêu cầu minh bạch thông tin cũng được đặt ra rõ ràng. Các ngân hàng phải công bố công khai trên website lãi suất cho vay bình quân, mức chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay, cũng như các chương trình tín dụng đang áp dụng. Việc này nhằm giúp người dân và doanh nghiệp có đầy đủ dữ liệu để so sánh, lựa chọn nguồn vốn phù hợp, đồng thời tạo áp lực minh bạch đối với hệ thống ngân hàng.
Kiểm soát thanh khoản và định hướng dòng vốn tín dụng
Song song với yêu cầu ổn định lãi suất, vấn đề cân đối nguồn vốn được nhấn mạnh trong điều hành lần này. Các ngân hàng được yêu cầu đảm bảo thanh khoản hệ thống, duy trì khả năng chi trả và tránh các biến động đột ngột có thể ảnh hưởng tới toàn thị trường.
Việc gia tăng lãi suất huy động, nếu diễn ra trên diện rộng, có thể làm tăng chi phí vốn của ngân hàng. Khi chi phí đầu vào tăng, áp lực điều chỉnh lãi suất cho vay là khó tránh khỏi, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân. Đây là một trong những lý do khiến cơ quan quản lý phải can thiệp sớm nhằm giữ ổn định mặt bằng lãi suất.
Cùng với đó, định hướng dòng tín dụng tiếp tục được duy trì theo hướng tập trung vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các ngành ưu tiên và động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Điều này đồng nghĩa với việc hạn chế dòng vốn vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, qua đó góp phần đảm bảo an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng.
Ở cấp khu vực, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các địa phương được giao nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến lãi suất trên địa bàn. Hoạt động thanh tra, kiểm tra được yêu cầu triển khai thường xuyên, bao gồm cả hình thức định kỳ và đột xuất. Các trường hợp vi phạm quy định về lãi suất sẽ bị xử lý nghiêm và báo cáo về cơ quan trung ương khi vượt thẩm quyền.
Ngoài ra, cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay, cũng như việc công bố thông tin của các tổ chức tín dụng. Việc tăng cường giám sát được xem là công cụ quan trọng nhằm đảm bảo các chỉ đạo điều hành được thực thi đồng bộ trên toàn hệ thống.
Diễn biến “nóng” của lãi suất huy động trong thời gian gần đây cho thấy áp lực về nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng đang gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tín dụng có dấu hiệu phục hồi. Tuy nhiên, việc kiểm soát chặt chẽ mặt bằng lãi suất được kỳ vọng sẽ giúp hạn chế rủi ro cạnh tranh không lành mạnh, đồng thời duy trì ổn định thị trường tiền tệ trong ngắn hạn.
