0
0
Trước sự bùng nổ của nền kinh tế số, Bộ Tài chính đang triển khai chiến dịch tổng lực nhằm thắt chặt quản lý thuế đối với các hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, đặc biệt tập trung vào nhóm cá nhân có sức ảnh hưởng và các hình thức giao dịch trực tuyến mới để chống thất thu ngân sách.
Trong văn bản trả lời kiến nghị của cử tri gần đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã khẳng định quan điểm quyết liệt trong việc chấn chỉnh những bất cập tồn tại bấy lâu nay trong lĩnh vực thương mại điện tử. Thực trạng kinh doanh qua mạng xã hội và các sàn giao dịch phát triển mạnh mẽ đã thúc đẩy tiêu dùng hiện đại, nhưng đồng thời cũng nảy sinh nhiều lỗ hổng về quản lý thuế, nguồn gốc hàng hóa và chất lượng sản phẩm.
Những vi phạm nghiêm trọng trong việc bán hàng không kê khai hóa đơn, hoặc chỉ bị phát hiện sau một thời gian dài hoạt động, đã gây thiệt hại không nhỏ cho ngân sách quốc gia và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng.
Những con số kỷ lục và nỗ lực làm sạch thị trường trực tuyến
Kết quả quản lý thuế giai đoạn 2022-2025 ghi nhận sự tăng trưởng đột biến về số thu từ các tổ chức, cá nhân tham gia vào nền kinh tế số. Nếu như năm 2022 số thu đạt 83.000 tỷ đồng, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên 116.000 tỷ đồng.
Đặc biệt, số liệu mới nhất trong 11 tháng đầu năm 2025 cho thấy số thu đã chạm mốc gần 192.200 tỷ đồng, minh chứng cho quy mô khổng lồ của thị trường này. Đi kèm với số thu tăng cao là công tác truy thu và xử phạt quyết liệt; riêng năm 2024, số tiền xử phạt và truy thu liên quan đến thương mại điện tử đạt hơn 1,3 triệu tỷ đồng.
Cơ quan thuế các địa phương đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra để triệt phá nhiều vụ việc điển hình liên quan đến hành vi trốn thuế, kinh doanh hàng giả và vi phạm quy định kế toán. Việc các cá nhân có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bị xử lý hình sự hoặc truy thu thuế với số tiền lớn đã tạo ra hiệu ứng răn đe mạnh mẽ.
Đặc biệt, các hình thức livestream quảng bá sản phẩm đang được rà soát kỹ lưỡng để nhận diện những đối tượng có doanh thu cao nhưng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Các mặt hàng tiêu dùng phổ biến như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và thời trang – vốn là những lĩnh vực có tỷ lệ giao dịch trực tuyến cao nhất – đang nằm trong danh mục kiểm tra trọng điểm về nguồn gốc, nhãn mác và chứng từ hóa đơn.
Công nghệ trí tuệ nhân tạo và sự phối hợp đa ngành trong kiểm soát doanh thu
Để nâng cao hiệu suất giám sát đối với hoạt động bán hàng trên không gian mạng, Bộ Tài chính xác định việc ứng dụng công nghệ hiện đại là giải pháp cốt lõi và không thể tách rời. Việc triển khai Big Data và trí tuệ nhân tạo (AI) cho phép cơ quan thuế tự động đối soát hóa đơn, luồng tiền và doanh số thực tế trên các nền tảng số.
Hệ thống mới này có khả năng thu thập dữ liệu trực tiếp từ các buổi livestream, ghi nhận số lượng đơn hàng, giá bán và thời gian giao dịch thực tế để so chiếu với báo cáo thuế của cá nhân, tổ chức. Dữ liệu từ các ngân hàng, đơn vị vận chuyển (đặc biệt là dịch vụ Ship COD) và các trung gian thanh toán sẽ được kết nối để kiểm soát dòng tiền, ngăn chặn tình trạng chia nhỏ giao dịch nhằm né tránh ngưỡng chịu thuế.
Song song với các công cụ kỹ thuật, một cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ đã được thiết lập nhằm tạo ra vòng vây khép kín trong quản lý. Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an thực hiện định danh điện tử đối với các chủ thể kinh doanh trực tuyến, đảm bảo mỗi tài khoản kinh doanh đều gắn liền với một danh tính thực.
Đồng thời, sự phối hợp với Ngân hàng Nhà nước giúp thiết lập cơ chế giám sát các giao dịch xuyên biên giới và kiểm soát dòng tiền đổ về từ các nền tảng nước ngoài. Các cơ quan chức năng cũng tăng cường kiểm tra thực địa tại các kho hàng, địa điểm tập kết hàng hóa không khai báo để xử lý tận gốc tình trạng hàng lậu, hàng giả. Đây là chiến lược dài hạn nhằm xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, nơi mọi chủ thể đều phải tuân thủ pháp luật và cạnh tranh công bằng.
