0
0
Quỹ đầu tư SGI Capital nhận định kỷ nguyên tiền rẻ đã khép lại. Dù thị trường đã xuất hiện các cơ hội đơn lẻ, nhưng cơ hội lớn nhất chỉ thực sự đến khi quá trình hạ đòn bẩy trên diện rộng diễn ra.
Hiệu ứng domino từ tài sản đầu cơ và sự suy kiệt của dòng tiền nội
Trong bối cảnh tài chính toàn cầu đang biến động mạnh, báo cáo mới nhất từ SGI Capital đã phác họa một bức tranh toàn cảnh về sự dịch chuyển của dòng tiền, nơi tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) của nhà đầu tư cá nhân đang chi phối các thị trường lớn như Mỹ, Hàn Quốc và Đài Loan.
Hoạt động giao dịch các sản phẩm phái sinh đòn bẩy cao và quyền chọn mua đạt mức kỷ lục đã đẩy định giá chứng khoán lên ngưỡng nguy hiểm. Đáng chú ý, chứng khoán Mỹ hiện được giới chuyên gia đánh giá là đắt đỏ thứ hai trong lịch sử, chỉ xếp sau thời kỳ bong bóng Dotcom. Mức định giá chót vót này không chỉ tạo rủi ro điều chỉnh mà còn vô tình kích hoạt làn sóng cung cấp cổ phiếu ồ ạt qua các đợt IPO và phát hành thêm, trong khi lực cầu từ việc mua cổ phiếu quỹ đang teo tóp do doanh nghiệp phải dồn lực cho chi tiêu vốn (CAPEX).
Nhìn sang thị trường tiền mã hóa, SGI Capital đánh giá đây là “hệ thống cảnh báo sớm” nhạy bén nhất của dòng tiền đầu cơ. Kể từ vùng đỉnh lịch sử được thiết lập vào tháng 10/2025 – thời điểm trùng khớp một cách đáng ngạc nhiên với đỉnh của nhóm cổ phiếu hệ số beta cao tại Việt Nam – thị trường này đã trải qua một cú rơi tự do. Với mức giảm hơn 50%, khoảng 2.100 tỷ USD giá trị vốn hóa đã bị thổi bay.
Cú sốc này đẩy hàng loạt tài khoản sử dụng đòn bẩy khổng lồ, điển hình như MicroStrategy, đến bờ vực bị gọi ký quỹ (call margin). Rủi ro này không dừng lại ở không gian số mà đang tạo ra hiệu ứng lan truyền tàn khốc sang các lớp tài sản truyền thống như vàng, trái phiếu và chứng khoán. Việt Nam, quốc gia thuộc top đầu về tỷ lệ sở hữu tiền số, tự nhiên trở thành một trong những “điểm nóng” chịu dư chấn trực tiếp từ làn sóng tháo chạy này.
Hệ lụy của hiệu ứng domino thể hiện rõ nét trên thị trường chứng khoán Việt Nam qua chỉ báo dòng tiền. Dù được tổ chức FTSE chính thức nâng hạng từ đầu tháng 4, sức hút của thị trường vẫn không đủ để cản bước khối ngoại tháo vốn. Lũy kế từ đầu năm, giá trị bán ròng đã chạm ngưỡng 70.000 tỷ đồng. Gánh nặng càng đè đập lên vai dòng tiền nội khi nguồn cung mới từ các đợt IPO và phát hành thêm liên tục dội vào thị trường, ước tính hút đi từ 15.000 đến 30.000 tỷ đồng mỗi tháng.
Sự mất cân đối này thể hiện rõ qua việc thanh khoản lao dốc xuống mức đáy hai năm, trong khi dư nợ margin lại neo cao, minh chứng cho sự bất lực của dòng tiền nội trong việc hấp thụ nguồn cung mới.
Đáng lo ngại hơn, những thông tin tích cực về lợi nhuận doanh nghiệp quý I đã hoàn toàn bị thị trường phớt lờ. Hiện tượng “tin ra là bán” phủ bóng lên các nhóm ngành dẫn dắt như ngân hàng, bất động sản và chứng khoán, báo hiệu tâm lý phòng thủ cao độ trước viễn cảnh tăng trưởng chậm lại do bóng ma lạm phát và lãi suất bủa vây.
Hệ lụy của kỷ nguyên tiền nới lỏng và chiến lược chờ đợi sự hạ đòn bẩy
Để lý giải căn nguyên của sự ách tắc thanh khoản hiện tại, SGI Capital đưa ra góc nhìn lùi về giai đoạn 2020-2025. Đây là chu kỳ lịch sử chứng kiến sự can thiệp chưa từng có của các ngân hàng trung ương với các gói nới lỏng định lượng khổng lồ và mặt bằng lãi suất tiệm cận 0. “Tiền rẻ” tràn ngập hệ thống nhằm cấp cứu nền kinh tế đã vô tình tạo ra sự chênh lệch cung – cầu giả tạo, bơm phồng giá trị của các tài sản rủi ro như bất động sản và chứng khoán lên mức phi lý.
Tuy nhiên, chính mặt bằng giá đắt đỏ này lại trở thành “mồi lửa” kích thích một lượng cung khổng lồ đổ bộ: khối ngoại tranh thủ thoái vốn chốt lời kỷ lục, các đợt IPO nở rộ và nguồn cung bất động sản bùng nổ với quy mô chưa từng có tiền lệ.
Bối cảnh hiện tại đã hoàn toàn đảo chiều. Trạng thái cân bằng vĩ mô bị phá vỡ khi tốc độ gia tăng của nguồn cung tài sản đã vượt xa khả năng gánh vác của dòng tiền thực và tín dụng. Trong một môi trường mà khối lượng tài sản được tài trợ bằng nợ vay (tín dụng, trái phiếu, margin) đã phình to quá mức, thì việc thanh khoản cạn kiệt và lãi suất đảo chiều tăng lên không phải là một rủi ro tiềm ẩn, mà là hệ quả tất yếu mang tính quy luật.
Sự thay đổi cơ cấu này chính là ngòi nổ kích hoạt chu kỳ xì hơi tài sản. Thực tế từ đầu năm cho thấy, không một kênh đầu tư nào – từ chứng khoán, bất động sản cho đến vàng hay tiền số – thoát khỏi cảnh “chợ chiều” khi cả giá trị lẫn thanh khoản đều sụt giảm nghiêm trọng.
SGI Capital nhấn mạnh một quan điểm sắc bén: Kỷ nguyên tiền rẻ đã chính thức cáo chung. Tâm lý “sợ giữ tiền mặt” từng đạt đỉnh điểm vào năm ngoái nay đang nhường chỗ cho sự trân trọng tính thanh khoản. Tiền mặt sẽ ngày càng khan hiếm và lấy lại ngôi vương. Mặc dù thị trường hiện tại đã lác đác xuất hiện những cơ hội đầu tư đơn lẻ vào các doanh nghiệp có định giá rơi về vùng hấp dẫn, nhưng đây chưa phải là thời điểm để giải ngân quyết liệt.
Cơ hội thực sự lớn, mang tính bước ngoặt của cả chu kỳ, sẽ vẫn ẩn mình cho đến khi một đợt “thanh lọc” diện rộng diễn ra – đó là quá trình rũ bỏ đòn bẩy tài chính đau đớn nhưng cần thiết. Trong giai đoạn giao thời đầy rủi ro này, khi dòng tiền cần tìm nơi trú ẩn an toàn, mặt bằng lãi suất tiền gửi đang nhích lên trở lại được đánh giá là lựa chọn khôn ngoan nhất để thực thi kỷ luật bảo toàn vốn, chuẩn bị đạn dược cho những cơ hội lịch sử sắp tới.
