1
0
SGI Capital đưa ra nhận định đáng chú ý về triển vọng kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh áp lực lãi suất, thanh khoản và chu kỳ tín dụng đang có dấu hiệu thay đổi. Công ty cảnh báo khả năng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn kỳ vọng và tác động trực tiếp đến giao dịch trên các thị trường tài sản.
Tín hiệu từ kinh tế quốc tế và tác động lan tỏa đến chi phí vốn
Theo phân tích của SGI Capital, FED đã chấm dứt chương trình thắt chặt bảng cân đối sau khi rút hơn 2.400 tỷ USD khỏi hệ thống và giảm 0,25 điểm phần trăm lãi suất trong cuộc họp tháng 12. Động thái này có xu hướng kéo lãi suất ngắn hạn xuống, song không đồng nghĩa lãi suất trung và dài hạn sẽ giảm tương ứng. Các ngân hàng đầu tư lớn tiếp tục dự báo lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì quanh vùng 4-4,5% trong năm 2026 – mức được cho là sẽ ảnh hưởng mạnh đến dòng vốn và định giá tài sản toàn cầu.
SGI Capital lưu ý rằng kinh tế Mỹ đang bước vào giai đoạn chậm lại khi tỷ lệ thất nghiệp đã lên 4,4%, gây áp lực lên tiêu dùng của nhóm dân cư thu nhập thấp. Trong khi đó, nhóm thu nhập cao vẫn hưởng lợi từ đà tăng của giá nhà và thị trường cổ phiếu, tạo ra khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn. Xu hướng tiêu dùng phụ thuộc nhiều vào giá trị tài sản thay vì thu nhập thực khiến nền kinh tế dễ tổn thương hơn khi điều kiện tài chính thay đổi.
Song song với đó, Trung Quốc tiếp tục phục hồi chậm khi nhu cầu bất động sản suy yếu, đầu tư cố định co lại và sức mua trong nước giảm. Xuất khẩu vào Mỹ giảm buộc Trung Quốc tăng cường đẩy hàng hóa sang các thị trường khác, trong đó có Việt Nam. Điều này giúp nhiều nước kiểm soát lạm phát nhập khẩu nhưng đồng thời làm tăng mức độ phụ thuộc vào hàng hóa Trung Quốc trong bối cảnh các chương trình đầu tư công đang mở rộng.
Số liệu thương mại gần nhất cho thấy xuất siêu của Việt Nam sang Mỹ đạt 121 tỷ USD sau 11 tháng, tăng 25% so với cùng kỳ, trong khi nhập siêu từ Trung Quốc lên tới 104 tỷ USD, tăng 38%. SGI Capital nhấn mạnh dòng vốn FDI vào Việt Nam năm nay tiếp tục tăng trưởng, với phần đáng kể đến từ các doanh nghiệp có nguồn gốc Trung Quốc.
Áp lực thanh khoản trong nước và những cảnh báo về chu kỳ tín dụng
Bộ Tài chính ước tính để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong vài năm tới, Việt Nam cần tổng vốn đầu tư khoảng 1.400 tỷ USD trong giai đoạn 5 năm, tương đương 280 tỷ USD mỗi năm. Trong đó, hơn 250 tỷ USD phải đến từ nguồn lực trong nước, gồm Chính phủ và khu vực tư nhân. SGI Capital đánh giá việc thu hút nguồn vốn ngoại dài hạn trở nên cấp thiết, không chỉ để đáp ứng nhu cầu vốn lớn cho đầu tư mà còn giúp giảm áp lực lãi suất và ổn định tỷ giá trong bối cảnh dư địa tăng trưởng tín dụng đang thu hẹp.
Trong khi đó, hệ thống ngân hàng đang phát đi tín hiệu căng thẳng thanh khoản khi lãi suất liên ngân hàng qua đêm bất ngờ tăng lên trên 7%, mức cao nhất kể từ tháng 10/2022. Ngân hàng Nhà nước đã nâng lãi suất OMO từ 4% lên 4,5%, cho thấy chính sách tiền tệ có thể không còn thiên về nới lỏng mà sẽ điều hành linh hoạt hơn nhằm duy trì cân bằng vĩ mô.
Việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và nhiều dự án bất động sản lớn trong thời gian tới sẽ làm tăng nhu cầu vốn dài hạn, trong khi tốc độ quay vòng vốn chậm có thể khiến tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) tiếp tục bị kéo căng. Fitch Ratings đã bày tỏ lo ngại về rủi ro nợ gia tăng nếu nguồn vốn ngắn hạn tiếp tục được sử dụng cho các dự án dài hạn, đặc biệt khi nền kinh tế đang phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng.
SGI Capital nhắc lại rằng các chu kỳ tăng trưởng mạnh của Việt Nam trước đây luôn gắn với sự mở rộng tín dụng nhanh. Giai đoạn 2009-2010 là ví dụ điển hình khi tín dụng tăng 30-40% mỗi năm, dẫn đến thiếu hụt thanh khoản hệ thống, lạm phát tăng cao, lãi suất vọt lên và thị trường bất động sản nhanh chóng đóng băng. Tín dụng sau đó giảm về mức 10-12% trong ba năm tiếp theo.
Từ đó, công ty cảnh báo doanh nghiệp và nhà đầu tư không nên chủ quan trước khả năng lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong 2026. Khi chi phí vốn tăng và thanh khoản thắt chặt, giao dịch trên thị trường chứng khoán và bất động sản có thể bị thu hẹp. Tuy nhiên, đây cũng có thể là thời điểm xuất hiện các cơ hội cho trường phái đầu tư giá trị, khi dòng tiền vay nợ rút lui và mặt bằng định giá trở về mức hợp lý hơn.
