0
0
Tại Lễ kỷ niệm 25 năm hoạt động PYN Elite Fund mới đây, ông Petri Deryng, người sáng lập kiêm Tổng giám đốc quỹ, đã có những chia sẻ về quá trình bắt đầu thâm nhập vào thị trường Việt Nam, quan điểm về thị trường chứng khoán trong những năm tới. PYN là 1 trong số ít những quỹ ngoại chiến thắng được thị trường Việt Nam trong nhiều năm qua.
25 năm trước, điều gì đã khiến ông đến với nghề và thành lập PYN?
Tôi chưa bao giờ làm việc trong ngành ngân hàng hoặc quản lý quỹ trước khi nộp đơn xin giấy phép thành lập quỹ. Ở Phần Lan, tôi làm công việc sản xuất TV và radio, kiếm sống nhờ nó trong 15 năm cùng gia đình. Nhưng rồi có những đài phát thanh và truyền hình khác nổi lên, họ mạnh mẽ hơn tôi. Khi tôi đến Phần Lan vào cuối những năm 90, tôi chỉ nghĩ rằng mình sẽ kiếm số tiền nhỏ. Rồi sau đó tôi phát hiện ra châu Á và tiềm năng của người Châu Á. Tôi đã bắt đầu đầu tư vào Châu Á, sau đó bạn bè và một số đồng nghiệp là nhà đầu tư, hỏi vậy tôi cũng có thể làm điều đó cho họ được không?
Đó chính là lúc tôi nảy ra ý tưởng, bởi vì tôi thực tế trước đó tôi không có kinh nghiệm nào về ngân hàng, quản lý quỹ hoặc môi giới chứng khoán. Và tôi chỉ nghĩ rằng, này, hãy để tôi thử nếu tôi có được giấy phép. Sau đó Bộ Tài chính Phần Lan đã cấp giấy phép, và đó là cách mọi chuyện bắt đầu. Tôi rất vui khi được ở nơi này. Tôi rất may mắn khi có hai nghề nghiệp khác nhau. Là một người làm việc trong ngành truyền thông, tôi phải công nhận rằng kinh doanh truyền thông rất vất vả. Chúng tôi phải làm việc nhiều giờ và không kiếm được nhiều tiền.
Có lẽ đó là lý do anh bạn tôi chuyển sang kinh doanh quỹ. Nhưng tôi phải nói rằng nhiều người trong ngành truyền thông, như tôi và một số người bạn tốt của tôi ở đây hôm nay, tất cả họ đều thấy rằng công việc kinh doanh của chúng tôi rất khó khăn, và chúng tôi muốn chuyển sang nghề nghiệp khác giống như bạn.
Tôi hiểu rằng, đối với nhiều người, không dễ để thay đổi hoàn toàn sự nghiệp. Nhưng tất nhiên, vì tôi đã có kinh nghiệm quản lý danh mục đầu tư của mình trong rất nhiều năm trước đây, nó cũng giống như một nửa nghề nghiệp của mình, nên với tôi việc thực hiện bước nhảy đó không khó lắm.
Khi đến với nghề, đó là một cái gì đó tôi chưa biết, tôi không thể chắc chắn nó sẽ thành công như thế nào và tôi có thể quản lý quỹ như thế nào. Nhưng thực tế là trong cả hai công việc, chúng tôi thật may mắn khi có nhiều người trẻ năng động trong kinh doanh truyền thông ở Phần Lan, trên đài phát thanh, truyền hình, và sau đó tương tự như ở đây trong ngành quản lý quỹ, Tôi làm việc với những người trẻ và nó thực sự tiếp thêm năng lượng cho chính bạn. Tôi thực sự muốn các bạn trẻ chia sẻ về trở ngại, về thách thức khi bắt đầu công việc ở PYN Elite Fund bởi vì tất cả chúng ta đều thấy rằng câu chuyện 25 năm của PYN Elite Fund rất truyền cảm hứng, bởi vì ở Việt Nam hiện nay, nhiều nhà đầu tư, thành viên thị trường và giới trẻ, họ muốn bắt đầu kinh doanh quỹ.
PYN và cá nhân ông cũng phải đối mặt với những cơn gió ngược chứ?
Khi chúng tôi bắt đầu, vào tháng 2 năm 1999, chúng tôi đã có khởi đầu rất tốt. Vào thời ấy, thị trường chứng khoán đã tăng giá vùn vụt sau khi chúng tôi mở cửa ở Thái Lan. Nhưng rồi khi bong bóng công nghệ vỡ vào năm 2000, dù không có cổ phiếu công nghệ trên thị trường Thái Lan, chúng tôi cũng không có bất kỳ cổ phiếu công nghệ nào trong danh mục đầu tư của mình, danh mục vẫn giảm khoảng 70%. Ôi chao, đó là cách thị trường vận động, mặc dù nền kinh tế Thái Lan đang phục hồi đúng như chúng tôi mong đợi, và cổ phiếu rất rẻ, nhưng bạn vẫn có thể giảm 70% tài sản ròng vào ngay năm thứ hai hoạt động.
Đó là một trở ngại rất lớn đối với chúng tôi. Chúng tôi không thể nhận được tiền mới từ khách hàng Phần Lan, họ đã mất rất nhiều tiền trong bong bóng công nghệ. Thực sự nó ảnh hưởng rất lớn đến chúng tôi mặc dù chúng tôi không liên quan gì đến việc đó, và khoản đầu tư của chúng tôi không có ở lĩnh vực này.
Thử thách trong 4 năm đầu quả thực khắc nghiệt nhưng nó cho tôi trải nghiệm đáng quý. Tôi nhớ, tôi đã đề nghị chia cổ phần công ty quản lý quỹ với một vài khách hàng lớn nhất của chúng tôi nếu họ bỏ thêm tiền vào quỹ, đồng thời tôi có thể trao cho họ quyền sở hữu, nhưng họ nói không. Rồi thời gian sau, họ nhận ra, đáng lẽ phải nói “có”, thực ra đó là khoảng thời gian đầy thử thách.
Và giờ là kết quả của 25 năm đầu tư, có thể thấy qua biểu đồ ở đây. Chúng tôi tạm so sánh giữa hiệu suất của Quỹ PYN Elite Fund và Berkshire Hathaway.
Sau 25 năm, thành tích của quỹ là 40 lần, vậy chìa khóa ở đây là gì? Các ông đã đánh bại Warren Buffet như thế nào?
Tôi nghĩ mình rất may mắn. Thời điểm chúng tôi còn là một quỹ rất nhỏ, nên đã chọn những công ty rất nhỏ, có thể mang lại lợi ích to lớn, khi chúng tôi chọn đúng.
Cũng thật không công bằng khi so sánh với quỹ của Warren Buffet mặc dù chúng tôi làm vậy. Thông thường, chúng tôi không sử dụng loại biểu đồ này, nhưng nó phần nào giải thích cho chúng tôi, sự trở lại tuyệt vời. Tất nhiên, khi bạn quản lý hàng tỷ đô la trong quỹ của bạn, cũng gặp rất nhiều hạn chế, bạn có thể làm gì, vì bạn phải chọn những cổ phiếu đáp ứng tiêu chí cao, dễ dàng thanh khoản… Chìa khoá có lẽ là chúng tôi có thể chọn những công ty rất nhỏ, và thành công với những điều đó.
Sau 25 năm, chúng ta cũng thấy nhiều biến động, nhiều người chìm xuống, nhiều người thoát khỏi thị trường không trở lại. Vì thế, bạn vượt qua bằng cách nào, khoảng thời gian như vậy? Đặc biệt trong năm gần đây, chúng ta đã có một năm 2022 vô cùng khó khăn, với toàn bộ thị trường chứng khoán, cho đến nay.
Khi thời điểm trở nên thực sự khó khăn, chúng tôi không thể tự bảo vệ mình. Chúng tôi đi xuống, theo cách tương tự như những người khác. Nhưng sau đó, chúng tôi không tuyệt vọng, chúng tôi không thích trạng thái tê liệt, bị tê liệt. Ở dưới vực sâu, ở đáy suy thoái thị trường, chúng ta vẫn có thể di chuyển, cầm cự qua, thì khi thị trường quay trở lại, chúng ta có thể đạt được nhiều hơn. Thực sự, chúng tôi đã thực hiện một số động thái khi thị trường suy giảm, để giờ đây có lợi nhuận tốt hơn.
Điều thực sự tạo nên một nhà đầu tư giỏi là vậy, bạn làm việc riêng theo cách của bạn. Không chỉ có một cách để bạn có thể thành công, tôi đã gặp rất nhiều nhà đầu tư, rất nhiều nhà quản lý quỹ họ đều làm theo những cách thực sự khác nhau, nhưng tất cả đều thành công. Vì thế, có rất nhiều cách để làm, miễn là bạn tìm được con đường riêng cho mình. Cứ làm theo cách riêng của bạn. Cứ làm theo cách của mình thôi.
Vậy đầu tư vào cổ phiếu hoặc một doanh nghiệp vấn đề phức tạp là gì?
Tôi nghĩ nó khá đơn giản. Nhưng ở Việt Nam, khi thị trường được thúc đẩy bởi các nhà đầu tư cá nhân dường như có chu kỳ rất ngắn trên thị trường. Khi tôi nói chuyện với vài người bạn, họ thường nói ”Tôi đã đạt được 8%, bán, bán nhanh, và kiếm tiền”.Nhưng, theo cách của chúng tôi, chúng tôi hướng tới đầu tư dài hạn hơn. Vì thế, bạn có thể thấy điều đó ở đây, Việt Nam có những cổ phiếu tương đối tốt.
Tuy nhiên, PYN đã gặp khó khăn, trong hai năm qua. Vậy sự mong đợi tiếp theo ở thị trường này là gì?
Khi nhìn vào năm ngoái, cổ phiếu có vốn hóa trung bình đã vượt trội hơn. Rõ ràng thị trường và những cổ phiếu vốn hóa lớn đã từng có chỉ số hoạt động kém hiệu quả. Tôi nghĩ rằng những cổ phiếu nhỏ vốn hóa trung bình có lẽ đã tăng 24% trong năm ngoái còn những cổ phiếu vốn hoá lớn là 8%.
Tôi cảm thấy rằng năm nay, có thể sẽ đảo ngược. Có thể những khoản vốn hóa lớn sẽ tăng lên rất tốt. Tôi tham dự Hội nghị Vietcap tuần trước, Tôi đã được hỏi câu hỏi, về chỉ số VN-INDEX sẽ ở đâu vào cuối năm nay? Tôi đã nói, 1.700. Ở đây, tôi vẫn lặp lại điều đó, tôi không cảm thấy mình đã nói sai. Năm nay, biến động chỉ số có thể gây ngạc nhiên.
Ông từng nói rằng VN-INDEX sẽ hướng tới 1.800 hoặc thậm chí 2.500, ông vẫn tin như vậy phải không?
Chắc chắn, chúng ta sẽ đạt được mức tăng trưởng thu nhập rất tốt trong năm nay. Đây là sự phục hồi cơ bản của thị trường. Và sau đó nếu nhìn vào ba năm tới, tôi nghĩ chúng ta tiếp tục tăng trưởng thu nhập khá tốt, thị trường sẽ lên một tầm cao mới. Điều đó sẽ tốt. Nếu chúng ta gặp nhau và nói chuyện sau ba năm, có lẽ chúng ta sẽ ngạc nhiênvề VN-Index.
Nhưng chúng tôi vẫn thấy có nhiều điều không chắc chắn ở cấp độ toàn cầu. Nhiều cuộc khủng hoảng và chiến tranh vẫn đang tiếp diễn, nền kinh tế Trung Quốc đang yếu kém. Có những rủi ro mà chúng ta nên quản trị, hãy nhìn vào chúng. Tôi có cảm giác rằng các nền kinh tế lớn đều yếu kém, sự tăng trưởng chung trên thế giới sẽ chậm lại trong năm nay, có thể cả năm sau.
Châu Âu và Mỹ có lẽ sẽ tăng tỷ giá vào một thời điểm nào đó, làm suy yếu đồng đô la. Tôi nghĩ điều đó sẽ rất có lợi cho các thị trường mới nổi. Điều này có thể mang lại lợi ích lớn hơn cho các thị trường mới nổi và cả thị trường Việt Nam. Rồi cả chiến tranh, tôi nghĩ rằng chúng ta đã chứng kiến rất nhiều cuộc chiến rồi, nên chiến tranh cũng không còn ảnh hưởng quá nhiều. Khi năm tháng trôi qua, có thể chúng ta sẽ thấy một phong trào hòa bình nào đó. Thậm chí, chúng ta thực sự bắt đầu đạt được điều gì đó giống như ít chiến tranh hơn.
Một trong những chủ đề mà hàng năm các nhà đầu tư nước ngoài đều mong đợi nhưng cũng mang lại cho các nhà đầu tư nước ngoài sự thất vọng. Đó có phải là sự nâng cấp của thị trường chứng khoán Việt Nam?
Chúng ta đều hy vọng thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được nâng hạng lên thị trường mới nổi, cách đây 5-7 năm và giờ vẫn chưa được nâng cấp. Nhưng hãy kiên nhẫn và bạn cần phải rất kiên nhẫn với vấn đề này.
Giống như hai năm trước. SSC thúc đẩy việc sử dụng tiếng Anh cho các công ty niêm yết. Và sau đó họ cũng công bố một số cải tiến. Họ sẽ đưa ra nhiều quy định mới và tôi nghĩ rằng họ đang khá nghiêm túc trong việc tiếp tục thực hiện mục tiêu trên. Chắc chắn sẽ có một số điều khiến chúng ta phải ngạc nhiên. Tôi nghĩ rằng mọi thứ có thể diễn ra trong năm nay, năm tới thực sự sẽ chuyển động. Các nhà đầu tư sẽ thấy rằng chúng ta đang đạt được điều đó từng chút một.
