0
0
Thương mại điện tử tăng trưởng vượt bậc tại Việt Nam
Thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục bùng nổ mạnh mẽ trong năm 2024, với tổng giá trị giao dịch (GMV) trên năm sàn thương mại điện tử lớn nhất đạt 318.900 tỷ đồng, trung bình tương đương 873,6 tỷ đồng mỗi ngày. Đây là con số ấn tượng, tăng 37,36% so với năm 2023, theo báo cáo từ công ty dữ liệu thương mại điện tử Metric.
Các nền tảng dẫn đầu thị trường bao gồm Shopee, Lazada, TikTok Shop, Tiki và Sendo. Những sàn này đã đóng góp đáng kể vào việc phổ biến thói quen mua sắm trực tuyến cho người tiêu dùng Việt Nam.
Doanh số từ thương mại điện tử chiếm gần 6,5% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa cả nước năm 2024. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng của kênh trực tuyến nhanh gấp 4,5 lần so với tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành bán lẻ (8,3%).
Bức tranh tăng trưởng này phản ánh một xu hướng rõ rệt: mua sắm trực tuyến không còn là xu hướng ngắn hạn mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của người tiêu dùng. Họ không chỉ mua sắm các sản phẩm phi thiết yếu như thời trang, làm đẹp mà còn sử dụng thương mại điện tử để đặt hàng thực phẩm, đồ gia dụng, và các sản phẩm thiết yếu.
Hành vi tiêu dùng thay đổi rõ nét
Năm 2024, người tiêu dùng Việt Nam có xu hướng chi tiêu mạnh mẽ cho các ngành hàng làm đẹp, nhà cửa – đời sống và thời trang. Đây là những ngành hàng liên tục dẫn đầu về doanh số bán trên các nền tảng thương mại điện tử.
Tuy nhiên, điểm nhấn lớn nhất đến từ sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành bách hóa – thực phẩm, với mức tăng trưởng lên đến 76,3% so với năm trước. Điều này cho thấy người tiêu dùng đang dần chuyển từ các kênh truyền thống như chợ, siêu thị sang đặt mua thực phẩm qua mạng.
Sự thay đổi này phần nào phản ánh sự tiện lợi mà thương mại điện tử mang lại, đặc biệt khi hệ thống logistics được cải thiện, thời gian giao hàng nhanh hơn và chi phí hợp lý hơn. Người tiêu dùng cũng có thể dễ dàng tiếp cận nhiều chương trình khuyến mãi và chính sách hỗ trợ từ các nền tảng, giúp họ tiết kiệm cả thời gian và tiền bạc.
Một xu hướng nổi bật khác là sự gia tăng mức độ ưa chuộng các sản phẩm chính hãng. Shopee Mall và TikTok Shop Mall là hai gian hàng chính hãng lớn, ghi nhận mức tăng trưởng doanh số gần 70% và hơn 180%. Người tiêu dùng hiện nay không chỉ tìm kiếm sự tiện lợi mà còn đòi hỏi chất lượng cao và đảm bảo nguồn gốc của sản phẩm.
Áp lực cạnh tranh và bài toán cho doanh nghiệp nội địa
Mặc dù thương mại điện tử mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp, nhưng cũng đặt ra thách thức không nhỏ, đặc biệt là trước sự cạnh tranh mạnh mẽ từ hàng hóa nhập khẩu.
Trong năm 2024, Việt Nam tiêu thụ hơn 324,1 triệu sản phẩm nhập khẩu thông qua các sàn thương mại điện tử, tạo ra doanh số hơn 14.200 tỷ đồng. So với năm 2023, số lượng sản phẩm nhập khẩu bán ra tăng gần 38%, trong khi doanh số tăng 43%.
Hàng hóa quốc tế ngày càng hấp dẫn nhờ vào giá thành cạnh tranh và chất lượng cao. Với hệ thống logistics phát triển, việc đặt mua và nhận hàng từ nước ngoài trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Điều này khiến các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với áp lực lớn trong việc giữ chân khách hàng.
Ông Trần Lâm, chuyên gia đào tạo bán hàng trực tuyến và là CEO của Julyhouse, nhận định rằng các doanh nghiệp cần nhìn nhận thương mại điện tử không chỉ là một kênh bán hàng mà còn là công cụ hỗ trợ gia tăng nhận diện thương hiệu. “Bán hàng trực tuyến tốt không chỉ giúp tăng doanh số online mà còn hỗ trợ mạnh mẽ cho các kênh bán hàng trực tiếp,” ông chia sẻ.
Tuy nhiên, không phải tất cả các doanh nghiệp đều có thể trụ vững. Tổng số shop có đơn hàng trên năm sàn lớn nhất đã giảm 20,25% trong năm 2024, chỉ còn 650.000 shop. Điều này cho thấy các nhà bán hàng nhỏ lẻ, thiếu chiến lược và không thể cạnh tranh về giá hoặc chất lượng sản phẩm, đang dần bị loại khỏi cuộc chơi.
Những doanh nghiệp có khả năng thích ứng linh hoạt, tối ưu vận hành và cung cấp sản phẩm phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng sẽ chiếm ưu thế.
Tương lai của thị trường thương mại điện tử Việt Nam
Nhìn về tương lai, thương mại điện tử tại Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ nhờ vào sự gia tăng của người dùng Internet và sự cải thiện trong cơ sở hạ tầng logistics. Các doanh nghiệp cần đầu tư hơn nữa vào trải nghiệm khách hàng, từ chất lượng sản phẩm, tốc độ giao hàng đến dịch vụ hậu mãi.
Đồng thời, sự cạnh tranh gay gắt giữa các nền tảng thương mại điện tử cũng sẽ thúc đẩy cải tiến trong công nghệ và chính sách bảo vệ người tiêu dùng. Để giữ vững đà tăng trưởng, các sàn cần chú trọng phát triển các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) nhằm cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm và tối ưu hóa quy trình vận hành.
Trong khi đó, các doanh nghiệp nội địa cần tập trung vào việc phát triển sản phẩm chất lượng, xây dựng chiến lược giá phù hợp và mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng. Điều này không chỉ giúp họ cạnh tranh với hàng nhập khẩu mà còn tận dụng tối đa tiềm năng từ thị trường thương mại điện tử đang ngày càng lớn mạnh.
