Dù ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận ròng ấn tượng tới 36% trong quý 1/2026 nhờ việc đóng góp từ các mảng phụ trợ và tối ưu hóa nguồn nguyên liệu giá thấp trước đó, các doanh nghiệp ngành nhựa hiện vẫn đang đối mặt với thử thách lớn khi giá hạt nhựa đầu vào liên tục neo ở mức cao.
Bức tranh kết quả kinh doanh quý 1/2026 của ngành nhựa trên sàn chứng khoán vừa được hé lộ với những gam màu tương phản rõ rệt giữa doanh thu và lợi nhuận. Số liệu thống kê toàn ngành cho thấy tổng doanh thu của 18 doanh nghiệp tiêu biểu có sự sụt giảm nhẹ 2% so với cùng kỳ năm trước, chỉ đạt gần 12.910 tỷ đồng.
Tuy nhiên, điểm sáng bất ngờ lại nằm ở biên lợi nhuận gộp khi chỉ số này được cải thiện từ mức 16.9% lên 18.5%, giúp tổng lãi ròng toàn ngành cán mốc 877 tỷ đồng, tăng trưởng tới 36%.
Chênh lệch biên lợi nhuận giữa các nhóm cấu phần và giải pháp quản trị tồn kho của các ông lớn
Ở nhóm nhựa xây dựng, các doanh nghiệp đầu ngành đã chứng minh được vị thế điều tiết thị trường thông qua các chiến lược tài chính và tồn kho linh hoạt. Nhựa Thiếu niên Tiền Phong đạt mức tăng trưởng 17% về doanh thu thuần và 20% về lãi ròng.
Kết quả này có được phần lớn nhờ vào việc doanh nghiệp đã chủ động sử dụng nguồn nguyên liệu dự trữ từ cuối năm 2025 với mức giá tối ưu.
Trong khi đó, Nhựa Bình Minh ghi nhận biên lãi gộp tăng mạnh từ 41.9% lên 46.3%. Ban lãnh đạo Nhựa Bình Minh cho biết doanh nghiệp đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp từ điều chỉnh giá bán tương ứng, tăng lượng hàng tồn kho giá thấp cho đến đẩy mạnh tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quy trình sản xuất để tối ưu hóa hiệu năng vận hành.
Đối với các doanh nghiệp như DNP Holding, việc linh hoạt đa dạng hóa nguồn cung, bao gồm cả việc nhập khẩu trực tiếp từ thị trường Trung Quốc, đã giúp doanh nghiệp này giải quyết nhanh chóng nhu cầu nguyên liệu tức thì.
Kết thúc quý 1, DNP Holding mang về gần 2.656 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 26% và đạt mức lãi ròng hơn 23 tỷ đồng, cao gấp 2.8 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngược lại với xu hướng đi lên của nhóm đầu ngành nhựa xây dựng, Đầu tư Sản xuất và Thương mại HCD lại rơi vào tình trạng phân kỳ khi doanh thu tăng trưởng 16% nhưng lợi nhuận ròng lại suy giảm mất 8%, chỉ còn neo ở mức 7.4 tỷ đồng.
Tại phân khúc nhựa bao bì, xu hướng tích cực cũng chiếm ưu thế khi có tới 9 trên tổng số 12 doanh nghiệp công bố mức lãi ròng tăng trưởng dương. Đứng đầu về tốc độ tăng trưởng là VICEM Bao bì Bỉm Sơn với mức lợi nhuận gấp 4.6 lần cùng kỳ nhờ sản lượng tiêu thụ tăng và một số nguyên liệu đầu vào trọng yếu hạ nhiệt, dù quy mô của doanh nghiệp này tương đối nhỏ.
Hai đại gia khác trong nhóm là Nhựa An Phát Xanh ghi nhận mức lãi ròng gấp 3.4 lần và Thuận Đức đạt mức tăng trưởng lợi nhuận gấp 2.1 lần.
Đáng chú ý, mức lãi ròng bứt phá lên gần 154 tỷ đồng của Nhựa An Phát Xanh diễn ra trong bối cảnh doanh thu thuần của doanh nghiệp này sụt giảm sâu tới 42%. Sự đảo chiều này chủ yếu đến từ khoản lợi nhuận thương mại của công ty liên kết tăng mạnh khi giá hạt nhựa có biến động đột biến, đi kèm với việc chi phí tài chính giảm mạnh 77% do không còn gánh khoản lỗ từ hoạt động thoái vốn công ty con.
Nhờ sở hữu hơn 40% vốn tại Nhựa Hà Nội, một doanh nghiệp chuyên về nhựa kỹ thuật cung ứng linh kiện cho các ngành ô tô, xe máy, điều hòa không khí, Nhựa An Phát Xanh cũng gián tiếp hưởng lợi khi đơn vị này báo lãi ròng quý 1 đạt hơn 39 tỷ đồng, tăng gấp đôi cùng kỳ dù doanh thu gần như đi ngang.
Đối với Thuận Đức, đơn vị chuyên về hạt nhựa tái chế và bao bì PP, doanh thu tăng trưởng 37% lên mức 1.448 tỷ đồng nhờ tiến độ xuất khẩu và tiêu thụ nội địa ổn định trên nền thấp của năm ngoái. Doanh nghiệp này duy trì mức lãi ròng hơn 32 tỷ đồng nhờ lợi thế sở hữu nguồn nguyên liệu nhựa tái chế giá rẻ, giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường hạt nhựa nguyên sinh.
Ở chiều ngược lại, mảng nhựa bao bì vẫn chứng kiến 3 doanh nghiệp đi lùi bao gồm Nhựa sinh thái Việt Nam với mức giảm 31% xuống dưới 2 tỷ đồng, Bao bì Dầu khí Việt Nam giảm 19% còn 1.7 tỷ đồng và VICEM Bao bì Bút Sơn giảm 8% xuống còn 1.2 tỷ đồng.
Trong khi đó, ở nhóm nhựa gia dụng, Sản xuất và Thương mại Nhựa Việt Thành ghi nhận doanh thu thuần tăng 8% lên 1.205 tỷ đồng và lãi ròng tăng 29%, đạt hơn 20 tỷ đồng.
Áp lực chi phí hạt nhựa nhập khẩu thách thức tăng trưởng bền vững
Mặc dù dữ liệu tài chính cho thấy biên lãi gộp của phần lớn doanh nghiệp thuộc ngành nhựa đều có sự cải thiện đáng kể trong quý đầu năm, với nhóm nhựa xây dựng đạt trung bình 26.2% và nhựa bao bì đạt 12.7%, giới phân tích thị trường vẫn đưa ra những dự báo thận trọng.
Bản chất sự cải thiện biên lợi nhuận trong quý 1 đến từ các biện pháp mang tính ngắn hạn và chiến lược phòng thủ về giá vốn, trong khi rủi ro cốt lõi từ thị trường nguyên liệu thế giới vẫn đang hiện hữu trực tiếp trước mắt.
Việc giá các loại hạt nhựa nguyên sinh tiếp tục giữ ở mức cao được dự báo sẽ phản ánh rõ nét và tiêu cực hơn vào kết quả kinh doanh của các quý tiếp theo khi lượng hàng tồn kho giá rẻ dần cạn kiệt.
Báo cáo phân tích từ khối công ty chứng khoán chỉ ra rằng, cơ cấu chi phí của ngành nhựa Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các yếu tố ngoại vi do tính chất tương đồng với ngành nhựa thế giới. Trong tổng cấu phần chi phí sản xuất, chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 76%, trong đó riêng mặt hàng hạt nhựa đã chiếm tới 80%.
Đáng chú ý, phần lớn lượng hạt nhựa phục vụ sản xuất trong nước hiện nay vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lịch trình nhập khẩu.
Thách thức này sẽ càng trở nên nặng nề hơn đối với phân khúc nhựa xây dựng trong giai đoạn nửa cuối năm. Dự báo từ giới chuyên gia cho thấy đà tăng của giá hạt nhựa trong năm 2026 có thể sẽ bóp nghẹt biên lãi gộp của các doanh nghiệp sản xuất ống nhựa và vật liệu xây dựng.
Nguyên nhân chính xuất phát từ đặc thù của thị trường đầu ra, khi giá bán các sản phẩm ống nhựa rất khó để điều chỉnh tăng thêm do áp lực cạnh tranh thị phần gay gắt và sự phục hồi chậm của thị trường bất động sản.