
Thanh khoản thắt chặt, giá chip DRAM và dầu nhập khẩu tăng cao được PYN Elite Fund xem là những yếu tố khiến thị trường chứng khoán Việt Nam chưa phản ánh đầy đủ đà tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp.
Thanh khoản chịu sức ép từ chip DRAM và giá dầu
Trong thư gửi nhà đầu tư mới đây, ông Petri Deryng, người đứng đầu PYN Elite Fund, cho rằng điều kiện thanh khoản tại Việt Nam đã chịu nhiều sức ép trong những tháng đầu năm, qua đó hạn chế đà tăng của thị trường chứng khoán.
Theo ông Deryng, lãi suất tăng đã thúc đẩy một bộ phận nhà đầu tư giảm tỷ trọng cổ phiếu. Đồng thời, kỳ vọng lạm phát và điều kiện thanh khoản vẫn đối mặt nhiều thách thức, trong đó có tác động từ việc triển khai các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô lớn.
Người đứng đầu PYN Elite nhận định tỷ giá, thanh khoản, cán cân thương mại, kỳ vọng lạm phát và lãi suất có mối liên hệ chặt chẽ. Khi căng thẳng địa chính trị tại Iran bùng phát, Việt Nam đã nhanh chóng cắt giảm thuế nhiên liệu, góp phần kiểm soát giá xăng bán lẻ trong nước.
PYN Elite chỉ ra hai yếu tố đáng chú ý khiến thanh khoản trở nên thắt chặt hơn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7. Yếu tố đầu tiên là giá chip DRAM tăng mạnh, khiến các ngành sản xuất phục vụ xuất khẩu phải nhập khẩu lượng lớn chip với chi phí cao hơn.
Quỹ ước tính tác động riêng từ hoạt động mua chip trong 7 tháng đầu năm có thể lên tới khoảng 25 tỷ USD. Đây được xem là nguyên nhân lớn nhất khiến cán cân thương mại nhanh chóng chuyển sang trạng thái thâm hụt trong giai đoạn này.
Tuy nhiên, PYN Elite cho rằng ảnh hưởng trên có thể chỉ mang tính thời điểm. Giá bán của các sản phẩm xuất khẩu sử dụng chip dự kiến cũng tăng theo, nhưng tác động tích cực lên cán cân thương mại thường xuất hiện với độ trễ khoảng 6 tháng. Vì vậy, thặng dư thương mại ở những giai đoạn tiếp theo có thể dần bù đắp phần thâm hụt phát sinh trước đó.
Yếu tố thứ hai là giá dầu nhập khẩu, vốn ở mức cao trong mùa xuân năm 2026. Dù vậy, theo tính toán của PYN Elite, ảnh hưởng từ nhập khẩu chip DRAM vẫn lớn hơn và là tác nhân đáng chú ý nhất đối với sự suy giảm nhanh của cán cân thương mại trong 7 tháng đầu năm.
Lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là điểm tựa của thị trường
Trong những tháng còn lại của năm, ông Petri Deryng kỳ vọng điều kiện thanh khoản tại Việt Nam sẽ dần được cải thiện. Tuy nhiên, PYN Elite lưu ý chưa có dấu hiệu rõ ràng về thời điểm căng thẳng địa chính trị tại Iran kết thúc, đồng nghĩa giá dầu nhập khẩu có thể tiếp tục ở mức tương đối cao.
Trước đó, PYN Elite kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận mạnh của doanh nghiệp Việt Nam sẽ tạo động lực để giá cổ phiếu tăng đáng kể. Thực tế, điều kiện thanh khoản kém thuận lợi đã khiến diễn biến giá cổ phiếu chậm hơn dự báo của quỹ.
Ông Deryng cho biết PYN Elite từng kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận mạnh tại Việt Nam sẽ kéo giá cổ phiếu đi lên rõ rệt, song tình trạng thanh khoản đã khiến thị trường chỉ có thể tăng chậm.
Tại ngày 27/7, giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ quỹ của PYN Elite giảm xuống 487,3 euro, mức thấp nhất kể từ đầu năm. Sau đó, chỉ số này phục hồi khoảng 10%, lên quanh 535,5 euro tại thời điểm cập nhật gần nhất.
Diễn biến phục hồi của NAV khiến PYN Elite đặt vấn đề liệu thị trường chứng khoán Việt Nam có thể đã đi qua vùng đáy của năm nay hay chưa.