
Dưới ngưỡng 50 điểm tháng thứ hai liên tiếp, ngành sản xuất vẫn đối mặt nhiều thách thức dù sản lượng và niềm tin kinh doanh có dấu hiệu cải thiện
Trong tháng 5/2025, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tiếp tục nằm dưới ngưỡng 50 điểm – ngưỡng phân định giữa tăng trưởng và suy giảm – tháng thứ hai liên tiếp. Tuy nhiên, số liệu mới nhất từ S&P Global cho thấy sự cải thiện nhẹ so với tháng 4, phản ánh những tín hiệu tích cực trong bối cảnh ngành sản xuất vẫn chịu sức ép từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là thuế quan của Mỹ.
PMI Việt Nam tháng 5 cải thiện nhẹ nhưng vẫn dưới ngưỡng 50, phản ánh sự ổn định mong manh
Theo báo cáo do S&P Global công bố, chỉ số PMI trong tháng 5 đạt 49,8 điểm, tăng từ mức 45,6 điểm của tháng 4. Mặc dù vẫn nằm trong vùng suy giảm, nhưng đây được xem là dấu hiệu cho thấy điều kiện kinh doanh đang dần ổn định trở lại sau giai đoạn sụt giảm mạnh.
Một trong những nguyên nhân chính kéo tụt đà phục hồi của ngành sản xuất là sự giảm sút đáng kể của đơn đặt hàng mới, đặc biệt từ thị trường nước ngoài. Khảo sát của S&P Global cho biết số lượng đơn hàng xuất khẩu mới tiếp tục giảm mạnh trong tháng 5 – tương tự xu hướng ghi nhận trong tháng trước – do các vấn đề liên quan đến chính sách thuế quan từ Mỹ. Trong khi đó, tổng số đơn đặt hàng mới cũng giảm, nhưng với tốc độ chậm hơn so với tháng 4.
Ông Andrew Harker – Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence – nhận định: “Tin tức về thuế quan tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc định hình xu hướng ngành sản xuất Việt Nam. Mặc dù tháng 5 đã ghi nhận sự ổn định hơn về chính sách thuế quan, các nhà sản xuất vẫn giữ thái độ thận trọng do những tác động tiềm tàng trong thời gian tới.”
Tác động từ thuế quan không chỉ làm giảm đơn hàng mà còn khiến niềm tin kinh doanh chưa thể phục hồi hoàn toàn. Mặc dù tâm lý doanh nghiệp được cải thiện nhẹ so với tháng 4, chỉ số về mức độ lạc quan vẫn ở dưới mức trung bình dài hạn. Điều này cho thấy phần lớn doanh nghiệp vẫn lo ngại về sự bất ổn trong chính sách thương mại quốc tế, đặc biệt khi Việt Nam phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.
Sản lượng phục hồi nhẹ, chi phí đầu vào lần đầu giảm sau gần hai năm
Điểm sáng hiếm hoi trong bức tranh PMI tháng 5 chính là sự phục hồi của sản lượng sản xuất và tín hiệu tích cực từ chi phí đầu vào. Sau khi giảm trong tháng 4, sản lượng trong tháng 5 đã tăng trưởng trở lại nhờ sự ổn định tạm thời của chính sách thuế, đồng thời phản ánh nỗ lực duy trì hoạt động của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, chi phí đầu vào đã giảm lần đầu tiên kể từ tháng 7/2023. Trong bối cảnh nhu cầu yếu, nhiều nhà cung cấp đã buộc phải giảm giá hàng hóa, giúp các nhà sản xuất tiết giảm chi phí. Điều này kéo theo xu hướng giảm giá bán sản phẩm đầu ra, vốn đã kéo dài liên tục trong 5 tháng gần đây.

Ngoài ra, hoạt động mua hàng cũng tăng nhẹ trở lại sau hai tháng suy giảm, nhờ kỳ vọng cải thiện sản lượng. Tuy nhiên, tồn kho nguyên vật liệu và hàng thành phẩm vẫn giảm, phản ánh sự thận trọng của doanh nghiệp trong việc tích trữ hàng hóa.
Dù PMI tháng 5 chưa vượt qua ngưỡng 50 điểm, nhiều tín hiệu tích cực đã xuất hiện, đặc biệt là sản lượng phục hồi và chi phí đầu vào giảm. Tuy nhiên, sức ép từ thuế quan, đặc biệt là từ Mỹ, vẫn đang là yếu tố chính kìm hãm đà tăng trưởng đơn hàng mới – trụ cột của sự phục hồi bền vững cho ngành sản xuất.