Theo báo cáo mới công bố từ S&P Global, Chỉ số Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam đã ghi nhận sự suy giảm nghiêm trọng trong tháng 4/2025, giảm còn 45,6 điểm, mức thấp nhất kể từ tháng 5/2023.
Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng sức khỏe của ngành sản xuất đang chịu tác động rõ rệt từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là thuế đối ứng từ Hoa Kỳ.
PMI ngành sản xuất Việt Nam giảm xuống 45,6 điểm
S&P Global cho biết, thông tin liên quan đến việc Mỹ áp thuế đối với một số mặt hàng từ Việt Nam đã gây ra tâm lý tiêu cực trên diện rộng trong lĩnh vực sản xuất. Theo báo cáo, sản lượng, số lượng đơn đặt hàng mới, đơn hàng xuất khẩu, việc làm và hoạt động mua hàng đều đồng loạt suy giảm trong tháng 4.
Cụ thể, PMI tháng 4 giảm mạnh xuống 45,6 điểm, đánh dấu sự sụt giảm so với mức 50,5 điểm của tháng 3, và rơi xuống dưới ngưỡng 50 điểm – mức phân cách giữa mở rộng và thu hẹp trong hoạt động sản xuất. Điều này phản ánh điều kiện kinh doanh đã xấu đi rõ rệt, với tốc độ nhanh nhất trong gần một năm trở lại đây.

Đơn đặt hàng mới và xuất khẩu giảm mạnh
Số liệu khảo sát từ S&P Global cho thấy, số lượng đơn đặt hàng mới trong ngành sản xuất Việt Nam giảm mạnh, ghi nhận tốc độ giảm nhanh nhất trong gần hai năm. Nguyên nhân chủ yếu là do tác động tiêu cực từ thuế quan Mỹ và sự biến động trong thị trường quốc tế.
Đáng chú ý hơn, đơn hàng xuất khẩu mới còn giảm nhanh hơn tổng đơn hàng, và đây là tháng thứ 6 liên tiếp chỉ số này đi xuống kể từ tháng 6/2023. Điều này phản ánh khó khăn trong việc duy trì tăng trưởng xuất khẩu – vốn là một trụ cột quan trọng của ngành sản xuất Việt Nam.
Niềm tin kinh doanh xuống mức thấp nhất trong 3,5 năm
Một trong những chỉ số đáng quan ngại là niềm tin kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất, hiện đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 8/2021. Theo đánh giá của S&P Global, sự bất ổn về kinh tế toàn cầu và lo ngại về thuế quan bổ sung từ Mỹ đã khiến các doanh nghiệp trở nên thận trọng hơn với triển vọng trong tương lai.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định rằng:
“Các thông tin về thuế đối ứng của Mỹ đã khiến các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam phải đối mặt với thực tế khó khăn trong tháng 4. Sự sụt giảm đáng kể của số lượng đơn đặt hàng mới, xuất khẩu và sản lượng đang gây ra áp lực rõ rệt đối với toàn ngành.”

Giảm việc làm và hoạt động mua hàng
Tác động từ việc đơn hàng giảm đã lan rộng tới thị trường lao động và chuỗi cung ứng đầu vào. Cụ thể, việc làm trong ngành sản xuất đã giảm tháng thứ 7 liên tiếp, và đây cũng là tốc độ giảm mạnh nhất trong 3,5 năm qua. Nguyên nhân là do khối lượng công việc tồn đọng cũng sụt giảm, khiến nhu cầu duy trì lực lượng lao động giảm theo.
Đồng thời, hoạt động mua hàng của các doanh nghiệp sản xuất giảm mạnh, khi nhu cầu sản xuất và đơn hàng đầu vào đều suy yếu. Đây là tháng thứ hai liên tiếp ghi nhận mức giảm, và mức giảm trong tháng 4 là lớn nhất kể từ tháng 5/2023. Điều này kéo theo hệ quả là tồn kho hàng mua cũng giảm, với tốc độ giảm cao nhất từ tháng 9/2024 đến nay.
Tình trạng logistics và thời gian giao hàng
Dù nhu cầu đầu vào giảm đã phần nào khiến thời gian giao hàng của nhà cung cấp chỉ kéo dài nhẹ, nhưng vẫn có những báo cáo về sự chậm trễ trong vận chuyển. Nguyên nhân chủ yếu được cho là do khó khăn trong năng lực vận tải và tình trạng thiếu hụt phương tiện tại một số khu vực.
Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang diễn biến phức tạp, ngành sản xuất Việt Nam được đánh giá là chịu áp lực lớn từ bên ngoài, đặc biệt là từ các chính sách bảo hộ thương mại như thuế quan của Mỹ. Theo các chuyên gia, chỉ số PMI trong các tháng tới cần được theo dõi chặt chẽ để đánh giá rõ hơn về hướng đi và mức độ phục hồi của lĩnh vực sản xuất.
Việc sụt giảm chỉ số PMI không chỉ phản ánh tình trạng hiện tại của doanh nghiệp, mà còn dự báo khả năng mở rộng sản xuất trong tương lai đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong thời gian tới, nếu các rào cản thương mại không được tháo gỡ hoặc môi trường kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động, khả năng phục hồi của ngành sản xuất Việt Nam có thể còn đối mặt với nhiều thách thức hơn nữa.