0
0
Hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử đang ngày càng đa dạng về mô hình và hình thức vận hành, kéo theo những yêu cầu cụ thể hơn trong quản lý thuế.
Với các hộ kinh doanh mua nguyên liệu về chiết rót, dán nhãn rồi bán lại trên sàn, việc xác định đúng loại hình hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong áp dụng thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành.
Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử trong những năm gần đây đã mở rộng đáng kể không gian kinh doanh cho hộ kinh doanh và cá nhân. Không chỉ dừng lại ở việc bán hàng hóa nguyên trạng, nhiều mô hình kết hợp giữa phân phối, gia công đơn giản, đóng gói và xây dựng nhãn hiệu riêng đang xuất hiện ngày càng phổ biến trên các sàn trực tuyến. Cùng với đó, yêu cầu quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số cũng được cơ quan quản lý điều chỉnh theo hướng chi tiết và cụ thể hơn.
Một trong những vấn đề thường phát sinh là cách xác định nghĩa vụ thuế đối với những trường hợp không thuần túy là bán hàng hóa, nhưng cũng chưa phải là cung cấp dịch vụ độc lập. Điển hình là mô hình mua nguyên liệu về chiết rót, đóng chai, dán nhãn rồi bán lại trên các sàn thương mại điện tử – hình thức đang được nhiều hộ kinh doanh nhỏ lựa chọn trong lĩnh vực mỹ phẩm, tinh dầu, thực phẩm hoặc sản phẩm tiêu dùng.
Liên quan đến nội dung này, trường hợp của một hộ kinh doanh tại TP Hồ Chí Minh hoạt động trong lĩnh vực tinh dầu đã thu hút sự quan tâm khi đặt câu hỏi về mức thuế phải nộp đối với hoạt động bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử. Theo mô tả, hộ kinh doanh mua tinh dầu với số lượng lớn từ nhà cung cấp, sau đó thực hiện chiết rót sang chai nhỏ, dán nhãn hiệu riêng và phân phối sản phẩm thông qua các sàn trực tuyến. Vấn đề đặt ra là hoạt động này được xếp vào nhóm hàng hóa hay dịch vụ để làm căn cứ áp dụng thuế.
Khung pháp lý quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử
Việc xác định nghĩa vụ thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên thương mại điện tử hiện nay được thực hiện trên cơ sở các quy định chuyên biệt nhằm phù hợp với đặc thù của môi trường kinh doanh số. Một trong những văn bản quan trọng là Nghị định số 117/2025/NĐ-CP của Chính phủ, quy định về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số.
Theo quy định, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên thương mại điện tử được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của từng giao dịch bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ. Cách tính này phản ánh đặc điểm của hoạt động kinh doanh trực tuyến, nơi doanh thu phát sinh theo từng đơn hàng cụ thể, dễ theo dõi và đối chiếu thông qua dữ liệu giao dịch trên sàn.
Tỷ lệ tính thuế được phân loại dựa trên bản chất hoạt động kinh doanh. Đối với thuế giá trị gia tăng, hoạt động bán hàng hóa áp dụng mức tỷ lệ thấp hơn so với dịch vụ, trong khi nhóm vận tải hoặc dịch vụ có gắn với hàng hóa được áp dụng mức trung gian. Cách phân loại này nhằm phản ánh mức độ giá trị gia tăng phát sinh trong từng loại hình hoạt động.
Đối với thuế thu nhập cá nhân, tỷ lệ tính thuế cũng được quy định theo hướng tương ứng, với sự phân biệt giữa cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú. Điều này cho thấy chính sách thuế không chỉ quan tâm đến loại hình hoạt động mà còn xem xét yếu tố cư trú để bảo đảm tính phù hợp với thông lệ quản lý thuế.
Trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng đa dạng về mô hình kinh doanh, việc phân loại đúng hoạt động trở thành yếu tố then chốt để áp dụng chính xác nghĩa vụ thuế. Những trường hợp vừa mang tính chất hàng hóa, vừa có yếu tố dịch vụ nếu không được xác định rõ có thể dẫn đến áp dụng sai tỷ lệ thuế.
Hoạt động chiết rót, dán nhãn và cách áp dụng thuế theo chính sách hiện hành
Theo hướng dẫn của cơ quan thuế tại TP Hồ Chí Minh, hoạt động mua tinh dầu theo can lớn, sau đó chiết rót sang chai nhỏ và dán nhãn hiệu riêng để bán trên thương mại điện tử không được xem là hoạt động bán hàng hóa đơn thuần. Việc can thiệp vào sản phẩm thông qua chiết rót, đóng gói và gắn nhãn được coi là một dạng xử lý, gia công gắn liền với hàng hóa trước khi đưa ra tiêu thụ.
Trên cơ sở đó, hoạt động này được xếp vào nhóm dịch vụ có gắn với hàng hóa theo quy định về quản lý thuế. Việc phân loại này dẫn đến cách áp dụng tỷ lệ thuế khác so với trường hợp chỉ mua – bán lại hàng hóa nguyên trạng. Cụ thể, tỷ lệ thuế giá trị gia tăng áp dụng đối với dịch vụ gắn với hàng hóa là 3% tính trên doanh thu phát sinh từ hoạt động bán hàng trên sàn thương mại điện tử.
Đối với thuế thu nhập cá nhân, trong trường hợp cá nhân kinh doanh là người cư trú, tỷ lệ thuế tương ứng được xác định là 1,5% trên doanh thu. Các khoản thuế này được tính theo từng giao dịch, phù hợp với cơ chế quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, nơi dữ liệu giao dịch được ghi nhận chi tiết theo thời gian thực.
Cách xác định này cho thấy chính sách thuế hiện hành không chỉ dựa trên tên gọi ngành nghề đăng ký, mà chú trọng đến bản chất thực tế của hoạt động kinh doanh. Việc hộ kinh doanh tự tạo nhãn hiệu, thay đổi hình thức sản phẩm trước khi bán ra thị trường được coi là yếu tố làm phát sinh thêm giá trị, từ đó ảnh hưởng đến cách tính thuế.
Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục mở rộng, những hướng dẫn cụ thể như trên được xem là cơ sở để thống nhất cách hiểu và áp dụng chính sách thuế đối với các mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, đây cũng là căn cứ để cơ quan quản lý thuế tăng cường tính minh bạch và nhất quán trong việc thu thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, hạn chế tình trạng áp dụng không đồng đều giữa các trường hợp có tính chất tương tự.
