0
0
Biến động mạnh của thị trường năng lượng toàn cầu trong những tháng đầu năm đã đẩy Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) vào tình thế khó khăn, với khoản lỗ dự kiến vượt 1.000 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh xăng dầu. Các yếu tố chi phí leo thang, giá dầu đảo chiều liên tục và yêu cầu đảm bảo nguồn cung khiến bức tranh tài chính của doanh nghiệp trở nên đặc biệt áp lực.
Biến động giá dầu chưa từng có và áp lực chi phí đẩy lên đỉnh điểm
Thông tin từ ban lãnh đạo Petrolimex tại Đại hội đồng cổ đông ngày 24/4 cho thấy, hoạt động kinh doanh xăng dầu trong quý đầu năm ghi nhận mức lỗ ước tính hơn 1.000 tỷ đồng. Đây là hệ quả trực tiếp của những biến động bất thường trên thị trường năng lượng thế giới, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gia tăng từ cuối tháng 2.
Theo lãnh đạo doanh nghiệp, giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường quốc tế có những phiên dao động mạnh với biên độ từ 20 đến 50 USD mỗi thùng trong thời gian rất ngắn. Diễn biến này khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc dự báo và cân đối kế hoạch nhập hàng. Đáng chú ý, giá dầu diesel đã có thời điểm tăng vọt lên mức 292 USD/thùng trong tháng 3, cao gần gấp bốn lần so với mặt bằng của tháng trước đó. Tuy nhiên, chỉ sau đó một thời gian ngắn, mức giá này lại lao dốc về quanh ngưỡng 140 USD/thùng vào tháng 4.
Không chỉ chịu tác động từ giá hàng hóa, chi phí nhập khẩu cũng tăng đột biến. Phụ phí nhập khẩu được ghi nhận ở mức 30-37 USD/thùng, mức cao chưa từng xuất hiện trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Khi cộng dồn với giá dầu thành phẩm và chi phí vận tải, tổng giá vốn có thời điểm lên tới khoảng 340 USD/thùng, tạo áp lực lớn lên biên lợi nhuận.
Một yếu tố khác làm gia tăng gánh nặng tài chính là chi phí logistics. Theo số liệu được công bố, chi phí nhập khẩu cho một tàu dầu có tải trọng khoảng 40.000 tấn đã tăng mạnh, từ mức 25-26 triệu USD lên tới 85-87 triệu USD. Sự gia tăng này phản ánh rõ tác động của giá nhiên liệu, chi phí vận chuyển quốc tế và các yếu tố thị trường liên quan.
Trong khi đó, cơ chế điều hành giá bán lẻ trong nước chưa thể phản ánh ngay lập tức các biến động chi phí nói trên. Điều này khiến doanh nghiệp phải gánh phần chênh lệch trong ngắn hạn, đặc biệt khi giá nhập khẩu tăng nhanh hơn so với tốc độ điều chỉnh giá bán.
Ngoài yếu tố thị trường, yêu cầu đảm bảo nguồn cung cũng tạo thêm áp lực. Là doanh nghiệp giữ vai trò chủ lực trong hệ thống phân phối xăng dầu, Petrolimex buộc phải duy trì tồn kho ở mức cao và liên tục nhập hàng, kể cả trong những thời điểm giá đạt đỉnh. Việc này nhằm đảm bảo không xảy ra gián đoạn nguồn cung, song đồng thời làm gia tăng rủi ro về chi phí khi giá quay đầu giảm mạnh.
Cân đối nguồn cung, duy trì thị phần và bài toán cơ cấu cổ đông
Trong bối cảnh mảng kinh doanh xăng dầu gặp khó, các hoạt động ngoài xăng dầu của Petrolimex vẫn duy trì kết quả tích cực và bám sát kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, sự sụt giảm từ lĩnh vực cốt lõi khiến tổng thể kết quả kinh doanh chịu ảnh hưởng đáng kể, kéo theo khả năng lợi nhuận cả năm không đạt mức như năm trước.
Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết, việc đảm bảo nguồn cung xăng dầu được đặt lên hàng đầu trong mọi kịch bản. Với thị phần chiếm hơn một nửa thị trường, Petrolimex triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như duy trì mức dự trữ cao, tăng cường kết nối với các nhà cung cấp quốc tế, tối ưu hệ thống kho bãi, đường ống và mạng lưới phân phối. Các biện pháp này nhằm giảm thiểu rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng trong bối cảnh thị trường thế giới biến động khó lường.
Song song với câu chuyện kinh doanh, vấn đề cơ cấu cổ đông cũng được đặt ra tại đại hội. Hiện tại, cổ đông Nhà nước nắm giữ gần 76% vốn điều lệ, trong khi cổ đông chiến lược chiếm khoảng 13%. Phần còn lại thuộc về các cổ đông nhỏ lẻ với tỷ lệ hơn 9,4%, thấp hơn mức tối thiểu 10% theo quy định về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng trên thị trường.
Theo đại diện doanh nghiệp, tỷ lệ free-float thấp chủ yếu xuất phát từ đặc thù vốn Nhà nước chiếm tỷ trọng lớn, một tình trạng phổ biến ở nhiều doanh nghiệp sau cổ phần hóa. Để đáp ứng quy định, Petrolimex đã báo cáo cơ quan quản lý và đang chờ hướng dẫn chi tiết. Trong thời gian tới, các phương án như bán cổ phiếu quỹ hoặc điều chỉnh tỷ lệ sở hữu Nhà nước có thể được xem xét nhằm nâng tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do.
Doanh nghiệp cho biết đã chuẩn bị nhiều kịch bản khác nhau để ứng phó với cả biến động thị trường lẫn yêu cầu pháp lý. Các phương án sẽ được triển khai khi có sự chấp thuận từ cơ quan có thẩm quyền, trong bối cảnh thị trường năng lượng vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó dự đoán.
