Tình hình xung đột Israel-Iran cùng với những đe dọa tấn công lẫn nhau đang làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Giới chuyên gia nhận định OPEC+ có đủ năng lực dự trữ để bù đắp cho sự thiếu hụt nguồn cung từ Iran, tuy nhiên, khả năng ứng phó của nhóm này sẽ bị hạn chế đáng kể nếu xung đột lan rộng.

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Iran
Xung đột giữa Israel và Iran đã leo thang căng thẳng sau khi Iran phóng hàng trăm tên lửa vào Israel để đáp trả các cuộc không kích trước đó. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Iran sẽ phải “trả giá” cho hành động của mình, trong khi Tehran đe dọa sẽ có những đòn đáp trả mạnh mẽ hơn nữa.
Theo trang tin tức Axios, Israel đang cân nhắc các lựa chọn đáp trả, bao gồm cả việc tấn công các cơ sở sản xuất dầu mỏ của Iran. Với sản lượng khoảng 3,2 triệu thùng/ngày, tương đương 3% sản lượng toàn cầu, Iran đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng dầu mỏ thế giới.
Năng lực dự trữ của OPEC+
Trước những diễn biến phức tạp của tình hình, giới chuyên gia năng lượng cho rằng OPEC+ có đủ khả năng để bù đắp cho sự thiếu hụt nguồn cung từ Iran. “Về lý thuyết, nếu chúng ta mất toàn bộ sản lượng của Iran, OPEC+ có đủ năng lực dự trữ để bù đắp cho cú sốc này”, Amrita Sen, đồng sáng lập của Energy Aspects nhận định.
OPEC+, bao gồm các nước thành viên OPEC và các đồng minh như Nga, Kazakhstan, đã và đang thực hiện chính sách cắt giảm sản lượng để hỗ trợ giá dầu trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu yếu. Nhờ đó, nhóm này đang nắm giữ hàng triệu thùng dầu dự trữ. Ước tính, Ả Rập Xê Út có thể tăng sản lượng thêm 3 triệu thùng/ngày và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất thêm 1,4 triệu thùng/ngày.
Tuy nhiên, phần lớn năng lực dự trữ của OPEC+ tập trung ở khu vực Trung Đông, nơi tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu xung đột leo thang. “Năng lực dự trữ hiệu quả có thể thấp hơn nhiều nếu các cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở các quốc gia trong khu vực xảy ra”, Giovanni Staunovo, nhà phân tích tại UBS cảnh báo.
Kịch bản leo thang xung đột
Trong trường hợp xung đột lan rộng, Iran có thể sẽ trả đũa bằng cách tấn công các cơ sở dầu mỏ của các nước trong khu vực, đặc biệt là Ả Rập Xê Út. Năm 2019, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các cơ sở chế biến dầu của Ả Rập Xê Út đã khiến sản lượng dầu thô của nước này giảm 50%.
“Trong trường hợp leo thang, các lực lượng ủy nhiệm của Iran có thể tiến hành các cuộc tấn công vào các nhà sản xuất dầu Trung Đông, cụ thể là Ả Rập Xê Út”, Tamas Varga từ PVM nhận định.
Một cuộc xung đột trên diện rộng ở Trung Đông với tác động lớn đến sản xuất chắc chắn sẽ đẩy giá dầu lên cao, gây áp lực lên lạm phát toàn cầu và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
Vai trò của Mỹ
Trong bối cảnh này, Mỹ được cho là sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn xung đột leo thang. “Hoa Kỳ có thể sẽ cố gắng thúc đẩy Israel có phản ứng ôn hòa hơn, muốn tránh leo thang căng thẳng đáng kể”, Warren Patterson từ ING cho biết.
Mỹ hiện là nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới, chiếm 13% sản lượng toàn cầu. Sản lượng dầu của Mỹ, cùng với năng lực dự trữ của OPEC+, đang giúp thị trường “cảm thấy được bảo vệ khỏi cú sốc cung đáng kể”, theo Rhett Bennett, giám đốc điều hành tại Black Mountain.
Tình hình Trung Đông đang diễn biến phức tạp với những rủi ro khó lường. Mặc dù OPEC+ có khả năng ứng phó với cú sốc nguồn cung từ Iran, nhưng một cuộc xung đột trên diện rộng sẽ là thách thức lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.