0
0
Ngày 22/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ công bố Nhà Trắng sẽ mua 9,9% cổ phần Intel với tổng giá trị 8,9 tỷ USD, tương đương 20,4 USD/cổ phiếu – thấp hơn 4 USD so với giá đóng cửa của phiên cùng ngày. Sau khoản tài trợ 2,2 tỷ USD trước đó, tổng mức hỗ trợ Intel nhận từ chính phủ liên bang đã lên đến 11,1 tỷ USD, biến Washington trở thành cổ đông lớn nhất của hãng sản xuất chip Mỹ.
Chính phủ Mỹ trở thành cổ đông lớn nhất của Intel
Động thái này phản ánh rõ định hướng của chính quyền Trump: thúc đẩy sản xuất nội địa, giảm phụ thuộc vào châu Á và tái tạo việc làm trong ngành bán dẫn. “Đây là thỏa thuận tuyệt vời cho nước Mỹ và cho Intel. Sản xuất chip tiên tiến là nền tảng cho tương lai quốc gia”, ông Trump khẳng định.
Về phía Intel, CEO Lip-Bu Tan cam kết những công nghệ tiên tiến nhất sẽ được sản xuất ngay tại Mỹ. Hãng hiện đang triển khai kế hoạch đầu tư hơn 100 tỷ USD xây dựng nhà máy tại Arizona và Ohio, với mục tiêu sản xuất chip phục vụ cả điện toán hiệu năng cao lẫn trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, tiến độ tổ hợp ở Ohio đã bị lùi lại tới năm 2030 do điều kiện thị trường chưa thuận lợi.
Nhiều chuyên gia nhìn nhận, khoản đầu tư 8,9 tỷ USD từ chính phủ sẽ giúp Intel giải tỏa phần nào áp lực tài chính. “Tiếp cận nguồn vốn và có một cổ đông mong muốn bạn thành công đều rất quan trọng”, Peter Tuz – Chủ tịch Chase Investment Counsel – bình luận. Ngoài ra, Intel còn nhận thêm tín hiệu tích cực khi SoftBank rót thêm 2 tỷ USD vào hãng.
Nguồn vốn mới được kỳ vọng sẽ hỗ trợ Intel trong kế hoạch mở rộng sản xuất và cải thiện năng lực công nghệ, đặc biệt trong mảng foundry (gia công bán dẫn). Đây là lĩnh vực được Washington coi là trọng yếu để bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng chip.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng nhấn mạnh rằng chỉ riêng vốn không thể giải quyết những vấn đề cốt lõi của Intel. Andy Li, chuyên gia cấp cao tại CreditSights, cho rằng sự hiện diện của chính phủ trong vai trò cổ đông lớn có thể tạo ra tâm lý “quá lớn để sụp đổ”, song đồng thời dấy lên lo ngại về tác động quản trị và khả năng Intel hành động đúng lợi ích cổ đông.
Bài toán nội tại: Công nghệ và khách hàng
Điều khiến giới đầu tư thận trọng chính là tình trạng sa sút năng lực cạnh tranh của Intel trong nhiều năm qua. Từ vị thế “ngôi sao” của ngành bán dẫn Mỹ, công ty đã để mất ngôi đầu vào tay TSMC (Đài Loan), bị AMD vượt mặt về vốn hóa (272 tỷ USD so với Intel chỉ hơn 108 tỷ USD) và thua xa Nvidia – gã khổng lồ AI với giá trị 4.340 tỷ USD.
Về kết quả kinh doanh, Intel liên tục gây thất vọng: quý II/2025 doanh thu chỉ đạt 12,9 tỷ USD, gần như đi ngang, trong khi lỗ ròng 2,9 tỷ USD. Đây cũng là quý thứ 6 liên tiếp hãng chìm trong thua lỗ.
Trong mảng foundry, Intel đang cố gắng triển khai các quy trình chip 18A và 14A. Nhưng theo Reuters, tỷ lệ thành phẩm (yield rate) vẫn thấp, khiến khách hàng tiềm năng khó chấp nhận đặt hàng. Kinngai Chan từ Summit Insights nhấn mạnh: “Không khách hàng nào sẽ chọn Intel nếu tỷ lệ thành phẩm không đủ cao, bất kể họ có nhận bao nhiêu hỗ trợ từ chính phủ”.
Thực tế, CEO Lip-Bu Tan cũng thừa nhận rằng công ty có thể phải rút khỏi mảng foundry nếu không sớm ký được hợp đồng lớn nào. Điều này đồng nghĩa khoản đầu tư của chính phủ sẽ khó phát huy tác dụng nếu Intel không cải thiện được năng lực kỹ thuật và bảo đảm đủ sản lượng đặt hàng từ khách hàng.
Thị trường chứng khoán phản ứng tích cực ngay sau thông tin từ ông Trump: cổ phiếu Intel tăng 5,5% trong phiên 22/8. Tuy nhiên, giá lại giảm 1% trong phiên giao dịch ngoài giờ khi chi tiết thỏa thuận được công bố, phản ánh sự hoài nghi nhất định. Tính từ đầu năm, cổ phiếu Intel vẫn tăng khoảng 23%, chủ yếu nhờ kế hoạch cắt giảm nhân sự và tối ưu chi phí mà ban lãnh đạo đưa ra.
Tóm lại, khoản đầu tư 8,9 tỷ USD của chính quyền Trump mang lại cú hích tâm lý và nguồn vốn quan trọng cho Intel, nhưng nó không phải “liều thuốc thần kỳ”. Thách thức lớn nhất với Intel hiện nay không nằm ở vốn, mà ở khả năng cải thiện công nghệ, nâng tỷ lệ thành phẩm và thu hút khách hàng lớn trong mảng foundry. Nếu không giải quyết được gốc rễ, khoản tiền này chỉ giúp hãng “mua thêm thời gian” chứ chưa chắc đảm bảo một sự hồi sinh bền vững.
